Siem de Jong is voetballer van SC Heerenveen, maar leidt als ondernemer ook een druk leven naast de bal. 'Een voetbalteam is ook een bedrijfje op zichzelf, met grote individuele belangen terwijl je een collectief doel nastreeft'

Siem de Jong: ,,Een voetbalteam is een bedrijfje op zichzelf, met grote individuele belangen terwijl je een collectief doel nastreeft: wedstrijden winnen." FOTO FPH/MUSTAFA GUMUSSU

De voetbalwereld is ‘zijn’ wereld, maar voor Siem de Jong (32) is er veel meer dan alleen de bal. Over een voetballende ondernemer van SC Heerenveen, hardop filosoferend over klimaat, racisme en het opbouwen van team en club. ,,Samen een doel nastreven en iets moois neerzetten. Dat is voor mij altijd het ultieme geweest.”

Grote kans dat Siem de Jong, als hij vandaag naar Heerenveen rijdt voor de competitiewedstrijd tegen zijn oude club Ajax, onderweg een podcast van The New York Times opzet. Vaak luistert hij vervolgens naar het dagelijkse programma van The Financial Times . Wel zo handig, vindt De Jong, om op deze manier de actualiteit te volgen.

De Jong is dan ook breed maatschappelijk geïnteresseerd. Hij kijkt films en documentaires over de gevolgen van de visserij voor oceanen, maar ook over racisme, het slavernijverleden in Amerika en dementie. Thema’s die veel mensen aanspreken, zegt De Jong. Het is toch gek als je je ogen daarvoor sluit?

Maakt dit De Jong tot een atypische voetballer? Vermoedelijk wel. Hij haast zich te zeggen: uniek is hij evenmin. ,,Ik spreek genoeg jongens uit de voetbalwereld over deze onderwerpen. Maar velen praten daar niet in de media over. Misschien wel omdat er niet naar wordt gevraagd.”

Studie economie

De Jong is een denker. De voetballer met Friese roots – vader George de Jong werd geboren in Rottum, oma De Jong woont nog altijd in Heerenveen – bleek in zijn jeugd een multitalent. Moeiteloos behaalde De Jong zijn vwo-diploma terwijl hij in de jeugdopleiding van Ajax voetbalde, steevast treinend vanuit zijn toenmalige woonplaats Doetinchem naar Amsterdam.

Hij zou economie gaan studeren aan de universiteit in de hoofdstad. Maar het collegejaar was amper begonnen of De Jong werd overgeheveld naar de eerste selectie van Ajax. De Jong schreef zich vervolgens weer uit voor zijn studie. Hij stortte zich volledig op zijn voetballoopbaan.

De Jong betwijfelt overigens of hij afgestudeerd econoom was geweest, als hij geen kans had gekregen in Ajax 1. ,,Ik vind economie heel interessant. Maar het mooiste vind ik als je ondernemen combineert met iets goeds doen voor de samenleving. Dat gevoel is de voorbije jaren versterkt. Hoe dat komt? Nou ja, je wordt ouder, krijgt kinderen en gaat je meer verdiepen in het leven.”

De Jong is, ook zonder economiestudie, ondernemer geworden. Zo had hij met zijn jongere broer en FC Barcelona-spits Luuk een non-profit organisatie die voorzag in faciliteiten voor amateurclubs. Beiden hebben ook een eigen kledinglijn. ,,Die laten we in Portugal produceren. Niet op de goedkoopste manier, wel een betere.”

Verder participeren de broers in een bedrijf dat voetballers, clubs en sponsoren bij elkaar brengt. En deze zomer waren ze, samen met PSV-aanvaller Cody Gakpo, de kartrekkers van ‘Match van je leven’ – een actie waarin werd opgeroepen om stamceldonor te worden.

De Jong leidt door al die activiteiten naast het voetbal een druk bestaan. ,,Laat ik het zo zeggen: ik word de laatste tijd in een Playstation-appgroep met een paar vrienden een beetje buitengesloten”, zegt hij, glimlachend. ,,Mijn primaire focus ligt op het voetbal. Vooralsnog kan ik alles combineren zonder dat mijn sport of gezin eronder lijdt, ook omdat ik in het ondernemerschap een goed team om me heen heb. Zij doen verreweg het meeste werk.”

Hij realiseerde zich tijdens zijn carrière dat voetballers, en sporters in algemene zin, maatschappelijke thema’s in beweging konden zetten. ,,Veel sporters hebben bijvoorbeeld een groot bereik op sociale media”, zegt De Jong, die zelf ruim 260.000 volgers op Twitter heeft. ,,Tegelijk zijn er weinig atleten die alleen iets teweeg kunnen brengen. Ik kijk daarom waar voetballers kunnen samenwerken.”

Klimaatproblematiek

Momenteel richt De Jong zich vooral op de klimaatproblematiek. Hij zoekt voetballers met hetzelfde gedachtengoed. Zo voerde De Jong onlangs een gesprek met Morten Thorsby. De oud-speler van Heerenveen spreekt al jaren zijn zorgen uit over het klimaat. Thorsby voetbalt tegenwoordig bij Sampdoria, waar hij het shirt met rugnummer 2 draagt: een verwijzing om het opwarmen van de aarde onder de 2 graden te houden.

Concrete plannen moeten nog worden gemaakt, zegt De Jong. En waar het straks toe leidt? Hij weet het niet. ,,Maar volgens mij is het voor iedereen prettig als je frisse lucht inademt. Zowel nu als in de toekomst. Daarom moet hier steeds meer aandacht voor komen. Ik doe zelf lang niet alles goed, maar probeer wel klimaatbewust te leven. Waarbij ik ook realiseer dat ik sommige dingen kan veroorloven die niet voor iedereen gelden.”

Een lange carrière die hem via Ajax leidde naar Newcastle United, PSV, Sydney FC, FC Cincinnati en nu dus SC Heerenveen heeft onmiskenbaar voor een financiële buffer gezorgd. De Jong doet er niet geheimzinnig over. En ja, erkent hij, dat maakt het makkelijker om zonnepanelen op het dak te plaatsen, andere (lees: veelal duurdere) eetkeuzes te maken en een elektrische auto te rijden.

Maar goed, repliceert De Jong, tegelijk staat bewustzijn creëren los van financiële mogelijkheden. Het begint met verdiepen in het onderwerp. Neem het debat over racisme. ,,Langzaamaan gaat dat de goede kant op”, vindt De Jong. ,,Dat komt omdat dingen nu worden benoemd. Sport kan ook daarin een rol spelen. Bij het Nederlands elftal spreken jongens als Georginio Wijnaldum en Virgil van Dijk zich heel duidelijk uit. Dat helpt in de discussie.”

‘Ik ben breed georiënteerd’

Wie De Jong zo bevlogen hoort praten over het leven naast de bal, vermoedt dat het einde van zijn actieve spelersloopbaan nadert. Dat valt mee, antwoordt hij desgevraagd. De Jong wordt binnenkort 33. Waarom weet hij niet, maar het jaartal 35 zit al lang in zijn gedachten als een mooie leeftijd om te stoppen. ,,Ik wil me daar trouwens niet blind op staren. Het hangt van veel factoren af. Blijf ik gevrijwaard van blessures? Vind ik het straks nog leuk om op het veld te staan?”

En wat hij na zijn loopbaan gaat doen? ,,Ik ben breed georiënteerd”, aldus De Jong. ,,Toen ik bij Cincinnati speelde, zag ik hoe ze die club opbouwden. Ze betrokken de hele wijk, compleet met huizen en kroegen, rondom het stadion bij de club. Amerikanen gaan heel ver met conceptmatig denken, in dit geval hoe ze meer draagvlak voor Cincinnati konden creëren. Zoiets vind ik mooi. Maar misschien word ik ook wel trainer. Ik vind het spel gewoon heel leuk. Een voetbalteam is ook een bedrijfje op zichzelf, met grote individuele belangen terwijl je een collectief doel nastreeft: wedstrijden winnen. Alleen dat gegeven maakt het leiden van zo’n team al interessant.”

De Jong formuleert bedachtzaam zijn zinnen. Veruit de meeste beslissingen in zijn leven zijn weloverwogen, analytisch haast. Zie hier het verschil met de voetbalwereld, die veelal is gestoeld op toeval en opportunisme. De Jong lacht. ,,En toch loop ik al even mee. Het is ook ‘mijn’ wereld geworden.”

Nog oneindig veel meer dan zijn mooiste doelpunten of aantal interlands voor Oranje, zijn het de onderliggende processen in het voetbal die De Jong fascineren. Hij las deze week nog een artikel over topvoetballers in de Correspondent . ,,Bij Dinamo Kiev deden ze ooit tests, waaruit bleek dat de beste spelers vaak de hoogste cognitieve scores haalden. Maar diezelfde jongens waren ook het moeilijkste te coachen. Dan denk ik meteen: hoe werkt dat in een team? Want is zo’n topspeler belangrijker voor een elftal dan een echte teamspeler? En hoe stem je die kwaliteiten op elkaar af?”

,,Ik ben altijd een teamspeler geweest. Heb nooit in mijn eentje wedstrijden beslist. Ja, ik heb belangrijke goals gemaakt, maar moest de ballen altijd van mijn teamgenoten krijgen. De afstemming luistert nauw. Maar als die eenmaal klopt, kun je met elkaar heel ver komen.”

Dat geldt niet alleen in de sport, besluit De Jong. Die lijn kun je doortrekken in het maatschappelijke leven. ,,Ik hoop nog een aantal jaren te voetballen. En dan zie ik wel wat er op mijn pad komt. Maar wat dat ook wordt: ik wil een gezamenlijk doel nastreven en vervolgens iets moois neerzetten. Voor mij is dat altijd het ultieme gevoel geweest.”

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nieuws

Meest gelezen