Tristan Bangma heeft 1 procent zicht, maar kan dankzij 5G alleen zijn rondjes rijden: 'Dat had ik niet durven denken'

Voor Tristan Bangma is een droom werkelijkheid geworden. De visueel beperkte wielrenner uit Donkerbroek, paralympisch- en wereldkampioen op de baan, kan met behulp van 5G-internet voortaan ook solo zijn rondjes rijden. ,,Ik voelde een heerlijke vrijheid.’’

 Tristan Bangma, kan dankzij het snelle 5G netwerk van Vodafone zelfstandig de wielerbaan rond fietsen.

Tristan Bangma, kan dankzij het snelle 5G netwerk van Vodafone zelfstandig de wielerbaan rond fietsen. FOTO DUTCH PHOTO AGENCY/DIEDERIK VAN DER LAAN

Het is zo’n vier maanden geleden dat Tristan Bangma op zijn telefoon een (gemiste) oproep ontwaarde. Hij was met zijn tandempartner Patrick Bos in Polen. ,,Zijn vrouw is Pools en haar vader organiseert wielerwedstrijden. We waren daar goed bezig.’’ Bangma - ,,Ik heb nog zo’n één procent zicht, dat mag je slechtziend noemen’’ - besloot terug te bellen. ,,Kreeg ik iemand van Vodafone aan de lijn. Ik dacht: die proberen me een nieuw abonnement aan te praten.’’

Maar dat was niet het geval. Bangma, lachend: ,,Ik ben blij dat ik gereageerd heb.’’ De medewerker van Vodafone, mondiaal een van de grootste aanbieders van mobiele telefonie, vroeg de 23-jarige paralympisch wielrenner of hij bereid was mee te werken aan een campagne voor 5G, de vijfde en nieuwste generatie mobiel internet, met als belangrijkste kenmerken zeer hoge snelheid en korte vertragingstijd. De verbaasde coureur uit Donkerbroek vroeg naar details. Toen die hem waren verteld, besefte hij: ,,Een droom kan werkelijkheid worden.’’ Dan, na een korte stilte: ,,En dat is gebeurd.’’

Vodafone

Hoe werkt het? Vodafone voorzag de racefiets van Bangma van twee sensoren, op de voor- en achterkant. Die scannen de omgeving, als een soort radarsysteem op basis van lasers. Dit is te vergelijken met sensoren op zelfrijdende auto’s. De signalen worden met behulp van 5G-internet zeer snel omgezet in geluiden, die Bangma via zijn oordopjes krijgt te horen. Daardoor weet hij precies waar hij rijdt. ,,Wat mij betreft is dit een opzienbarende ontwikkeling. Dat ik ooit weer eens solo zou kunnen fietsen, had ik niet durven denken. Ik heb dat wel gedaan hoor, tot een jaar of negen geleden. Als kind fietste ik zelfstandig naar school en had ik zelfs een folderwijk van twintig kilometer. Daarna was het niet meer verantwoord. Kun je nagaan wat dit met me doet.’’

,,Als Vodafone rollen we een campagne uit waarmee we duidelijk willen maken wat 5G allemaal te bieden heeft. Voor de meeste mensen betekent het zeer snel internet, maar het kan ook hele nieuwe kansen bieden’’, vertelt Mart Roumen, projectleider van het bedrijf. ,,Denk aan zelfrijdende auto’s, kranen in de Rotterdamse haven die op afstand bestuurd kunnen worden en aan hartbewaking in ziekenhuizen. Voorts zijn er vele mogelijkheden voor individueel gebruik. Tristan kwam bij ons in beeld toen we een verhaal tegenkwamen waarin hij aangaf ooit weer alleen op de fiets te willen rijden. Dat kan met 5G, omdat het razendsnel is. De vertragingstijd is te verwaarlozen. Het signaal dat van de sensoren op de fiets via de zendmast naar de oortjes van Tristan wordt gestuurd, gaat minstens zo snel als dat je met je ogen knippert.’’

Testdagen

Bangma werd uitgenodigd voor testdagen. Die vonden plaats op de wielerbaan van Alkmaar. De paralympisch kampioen van Rio 2016 (op de tandem met Teun Mulder) stapte zonder vrees op de van sensoren voorziene fiets. ,,Ik wist dat ik op de baan geen obstakels zou tegenkomen, daarom ik had er meteen vertrouwen in. Ik was enorm nieuwsgierig. Dit past precies bij me, want ik ben iemand die altijd in mogelijkheden denkt en nooit in problemen. Wat kan er, in plaats van: wat kan er niet?’’

Wat voelde de wereldkampioen van 2019 (met Bos, op de weg) toen hij solo de fiets op gang trok? ,,Vrijheid, een heerlijke vrijheid! Natuurlijk, er kwam een heel klein beetje spanning bij, maar dat ik zelf het stuur in handen had, voelde overweldigend.’’ Lachend: ,,En weet je wat ik nog meer voelde? De rijwind! Op de tandem heb ik daar amper last van, omdat ik dan, volledig gestroomlijnd, achter Patrick zit.’’

Rijdend op de baan probeert Bangma de ideale lijn, de zwarte lijn, te volgen. ,,Als ik daarop rij, hoor ik in mijn oortjes niets.’’ Trots: ,,Dat is me inmiddels meerdere rondjes gelukt.’’ Als Bangma van de lijn afwijkt, krijgt hij via zijn headset een signaal binnen. ,,Als ik te veel naar rechts ga, krijg ik een geluidje in mijn rechter oortje. Hoe meer ik afwijk, hoe harder het signaal. Je hebt als het ware een hele cirkel om je heen. Is er een ‘obstakel’ links voor, dan krijg ik een signaal links voor. Het geluid kan ook van de voorkant en achterkant komen, maar dat is natuurlijk pas aan de orde als ik op de weg fiets of met meerdere renners tegelijk op de baan.’’

5G als hulpmiddel

Zover is het nog niet, aldus Roumen. ,,Dit is een prototype dat voor Tristan, in een zogeheten geïsoleerde omgeving, een droom doet uitkomen. Hij kan als het ware kijken door zijn oren, prachtig toch? Maar het is nog niet zo dat je hiermee de weg op kunt. Ook kun je nog niet met meerdere renners tegelijk de baan op. Maar op termijn zullen de toepassingen zich uitbreiden, daar zijn we van overtuigd.’’ Bangma: ,,Ik zeg in elk geval nooit nooit. Nu kan dit, straks kan er weer iets meer. Ik heb nog niet volle bak gereden, maar ik weet dat ik de topsnelheid van tegen de 50 kilometer per uur kan halen.’’

Wat zou er meer kunnen? Denk eens aan 5G als hulpmiddel voor Liesette Bruinsma, de meervoudig paralympisch zwemkampioene uit Wommels. Net als alle blinde zwemmers raakt Bruinsma tijdens een race soms de lijnen en moet ze vlak voor het keer- en finishpunt met een stok op haar hoofd worden getikt, zodat ze weet dat ze de kant nadert. Een sensor in haar badmuts, gekoppeld aan het 5G-netwerk, zou blinde zwemmers voor alle obstakels kunnen waarschuwen. Roumen: ,,Een interessante optie.’’ Uiteraard is het wel zo dat alle ontwikkelingen geld kosten. Wat is er gemoeid met het project-Bangma? Roumen: ,,Laat ik dit zeggen: je kunt er een goede auto voor kopen, uit het hogere segment.’’

De 5G-techniek waarmee Bangma rijdt, wordt door Vodafone overgedragen aan Fonds Gehandicaptensport. ,,Wij willen iedereen laten ervaren wat er met behulp van technologie mogelijk is voor sporters met een beperking’’, aldus Nike Boor, directeur van genoemd fonds. ,,We willen binnen tien jaar barrières slechten die mensen met een handicap ervaren. Deze technologie sluit daar perfect op aan.’’

,,Deze ervaring nemen ze me niet meer af’’, zegt Bangma. ,,Of dit ooit op de Paralympische Spelen zal worden gebruikt, durf ik niet te zeggen, maar ik weet wel dat ik hiermee aan het ‘valide’ NK baanwielrennen mee zou kunnen doen. Natuurlijk op een individueel nummer, bijvoorbeeld de vier kilometer achtervolging. Dat lijkt me echt een fantastische uitdaging.’’

Lees ook | Voor wielrenner Tristan Bangma telt alleen de wereldtitel

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Video
Instagram