Jan en Josefien Kooistra lopen door zolang het gaat

Jan Kooistra en zijn Josefien zetten toch een gouden kroontje op 2018. De man die het hardlopen hier smoel gaf, werd getroffen door kanker. Opgeven is geen optie. Zondag wordt de vijftigste trouwdag gevierd. Maandag gaat de wekker om zes uur: weer een loop.

Jan en Josefien Kooistra thuis in Sint Jacobiparochie, waar ze nu 42 jaar wonen. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Jan en Josefien Kooistra thuis in Sint Jacobiparochie, waar ze nu 42 jaar wonen. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Ze hadden wel duizend mensen kunnen uitnodigen voor hun gouden huwelijksdag. Jan en Josefien Kooistra zitten ruim veertig jaar in het organiseren van hardloopwedstrijden, minstens 65 per jaar. Tienduizenden sporters hebben van hun inzet geprofiteerd en de Kooistra’s hebben er vrienden voor het leven aan overgehouden.

De lijst is teruggebracht tot zo’n 150 personen. In het fonkelnieuwe multifunctioneel centrum te Sint Jacobiparochie is morgen geen nee te koop en treedt een toporkest op. ,,Zo’n dag mag wat kosten, zeker als je weet wat we achter de rug hebben’’, zegt Jan Kooistra (72). Josefien (70) is het helemaal eens met haar ‘liefde op het eerste gezicht’. ,,Je kunt je geld beter met een warme hand weggeven dan met een koude.’’

De Kooistra’s. Een mooi paar en dat is het. Hij op de voorgrond, maar nooit vervelend aanwezig. Alles voor het plezier van anderen. Zij achter de schermen, steun en toeverlaat en net zo genietend van elke wedstrijd die op rolletjes is verlopen.

Koppelaarster

Vriendin Pietsje is er zondag ook. ,,Zij heeft ons destijds gekoppeld’’, vertelt Josefien, meisjesnaam Zeeders. ,,Ze zei dat ik op haar feestje moest komen, want er zou een leuke vent zijn.’’ Maar de beoogde ‘leuke vent’ (Jan) schitterde door afwezigheid. ,,Er zouden alleen maar stelletjes komen en daar had ik als vrijgezel geen zin in. Ik moest trouwens ook wachtlopen op de vliegbasis.’’

Josefien schreef Jan vervolgens een brief. Hij schreef terug. ,,Er was nog geen internet, gewoon een pasfoto erbij.’’ Van het een kwam het ander en Jan werd uitgenodigd bij de Zeeders op De Westhoek. ,,Pa haalde wat vis uit zijn fuiken en Jan mocht meeëten.’’

Binnen een jaar waren ze getrouwd. Josefien: ,,Jan belde me op en zei: je moet trouwen. Ik zei: bij mijn weten ben ik niet zwanger.’’ Jan: ,,Het moest snel, voor 1 januari, dat scheelde bij de koop van een huis duizenden guldens aan belasting.’’

Josefien: ,,Het kon op Terschelling, waar mijn familie vandaan komt, alleen nog op 23 december.’’ Jan: ,,Feest met halve kippen.’’ Josefien: ,,Een dag later nog een keer, in Franeker. We hebben het pak en de trouwjurk twee keer gedragen.’’ Jan: ,,Maar het boeket waren we vergeten, dat lag nog op Terschelling.’’

Jan Kooistra haalde geen enkel schooldiploma. ,,Ik werkte al op m’n veertiende. Toen dacht ik trouwens nog dat ik Jan Alkema heette. Die achternaam was van de tweede man van mijn moeder. Zij hadden me nooit verteld dat ik een andere vader had en daarom eigenlijk Kooistra heette.''

,,Die man zei me niets, maar ik had hem wel nodig voor een handtekening onder mijn werkvergunning. Ik hoorde waar hij werkte, ik heb me voorgesteld, zijn krabbel gekregen en ben weer weggegaan.’’

Over de kasseien op Mona-toetjes

Hij werkte meer dan 45 jaar als slachter. ,,Het eerste kalfje dat ze de kop afhakten, vond ik zielig, maar het went. We hadden het thuis niet breed; wat hebben we gesmuld toen ik een uier van een koe meenam. Ik heb duizenden beesten geslacht, in Franeker, Leeuwarden en Amsterdam. Ik had graag postbode willen worden, maar daar kwam je toen niet tussen. Wandelend langs de mensen, dat leek me geweldig.’’

Want wandelen was zijn passie. ,,Ik heb zelf nooit hardgelopen. Wandelen en snelwandelen. Honderd kilometer? Lachten we om. Amsterdam-Leeuwarden, de Elfstedentocht non-stop in 32 uur. Nam een vriend me bij de hand, kon ik al lopende even wat slapen.''

,,De 28 uur van Roubaix, legendarisch. Die dag eerst honderd schapen geslacht en toen naar Frankrijk. Lopen over de kasseien, dat was lastig. Ik at alleen maar Mona-toetjes en moest na de finish naar het ziekenhuis, maar het servies dat ik won, hebben we nog!’’

In die tijd organiseerde Jan Kooistra de eerste trimloopjes. ,,Ik zat bij de LAT, de Lange afstands Tippelaars. Die vonden dat niet leuk. Toen zijn we op 1 april 1980 met Sportvereniging Friesland begonnen.’’

De rest is geschiedenis. Josefien: ,,Een groot succes, dat kun je wel stellen. Op de top ruim achthonderd leden. Wat hebben we veel georganiseerd.’’ Jan: ,,Zet er met vette letters bij dat wij het niet alleen kunnen. Per loop heb je vijftien vrijwilligers nodig. We hebben een mooi ploegje, niemand steekt er bovenuit.’’

Josefien: ,,Ze vroegen Jan op een gegeven moment overal voor.’’ Jan: ,,Ging ik hier in Sint Jabik naar de ledenvergadering van de ijsclub en werd ik ineens benoemd tot bestuurslid. Ik zei: oké, maar als er een hardloopwedstrijd is, moet ik daarheen.’’

Josefien: ,,Zaten we tot middernacht op de knieën op de ijsbaan om scheuren te dichten. Drie uur later ging Jans wekkertje alweer. Maar ik ben een echte schaatsfanaat en het was dankbaar werk. Niets is leuker dan mensen plezier bezorgen.’’

Man met de hamer

De Kooistra’s schonken het leven aan vier kinderen: Christina (nu 49), Douwe Jan (47), Bonny Petra (45) en Johan (35). ,,We hebben inmiddels zes kleinkinderen’’, zegt Josefien stralend. ,,De oudste is 22, de jongste een paar weken. Josien Wijkhuijs is een kleindochter, zij kan goed zwemmen. Ze is er zondag niet bij vanwege het NK.’’

Jan: ,,Johan heeft al wat marathons gelopen. De andere kinderen en het aangetrouwde ‘spul’ helpen ons ook waar ze kunnen. Kleinzoon Christiaan doet erg veel en schoonzoon Jouke Valk zit in het bestuur van SV Friesland.’’ Josefien: ,,Jouke is penningmeester. Dat is goed, want Jan deed dat er eerst bij en dan let je niet zo op je eigen uitgaven.’’

Jan: ,,Jouke doet dat wel. Al die benzine en de postzegels, al het water hier dat we koken voor de thee en de bouillon, noem maar op. Jouke houdt alles netjes bij, dat scheelt ons per jaar echt honderden euro’s.’’

Gekkenwerk? ,,Ach’’, zegt Josefien. ,,Soms wel.’’ Ze vertelt over die ene zaterdag. ,,Zes uur ’s ochtends, Jan van bed om drie pannen water te koken.’’ Jan: ,,Haal ik een pan van het vuur, gooi ik al dat water over me heen. Deed verrekte zeer.’’ Josefien: ,,Toch maar even naar het ziekenhuis: had-ie derdegraads brandwonden. Overal dikke blaren. Ze hebben zalf gesmeerd, verband aangelegd en een injectie gegeven.’’

Jan: ,,Daarna zijn we naar de loop in Stiens gegaan, kon ik mooi even speakeren.’’ Josefien: ,,En ’s middags stonden we om vijf uur voor een wedstrijdje in Stedum…’’

Dit jaar stond de man met de hamer op de stoep. Jan: ,,Ik had al eerder last van hoge bloeddruk en dikke benen, maar ik was nog nooit bij een dokter geweest. In juli kregen we te horen dat het mis was. Een tumor in de prostaat met uitzaaiingen in de lymfeklieren. Die tumor kunnen ze niet weghalen, maar ze kunnen het leven rekken. Dat doen we dus en het is niet zo dat ik bang ben om binnenkort dood te gaan. We gaan gewoon door met wat we doen, alleen mag ik niet meer zwaar tillen.’’

Steunbetuigingen

Vrijdag kreeg Jan Kooistra voor de tweede keer een ‘belangrijke hormonenspuit’ toegediend. ,,Die moet die tumor onschadelijk houden. Die spuit kost 1175 euro, 400 euro eigen risico. Maar wat zullen we klagen?’’ Josefien: ,, Last Christmas ? Ben je gek! Weet je wat ook helpt? Drie druppels wietolie per dag.’’

Jan: ,,Ik heb wel eens nachtmerries van die tumor en daarom is het belangrijk dat ik wat om handen heb. Al die loopjes geven afleiding.’’ Josefien: ,,En dan merk je hoeveel vrienden de sport je heeft opgeleverd. Toen Jan het via Facebook had verteld, kregen we binnen een dag 700 steunbetuigingen. Een man uit Leeuwarden bood aan om gratis ons huis te verven. Geweldig.’’

Zondag is het feest. Josefien: ,,Vijftig jaar getrouwd en ik ben nog altijd verliefd op die man.’’ Jan: ,,Volledig wederzijds.’’ Het wordt geen feest tot in de kleine uurtjes. Josefien: ,,Negen uur, half tien, dan is het klaar. Maandag gaat de wekker weer om zes uur: de noordelijke crosskampioenschappen in Appelscha.’’

Jan: ,,Die wilden ze eerst op zondag houden. Wij zeiden: dan is het onze trouwdag, dan kunnen we er niet bij zijn. Toen hebben ze de cross een dag verplaatst. Mooi nou?’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
kerstverhalen