Droom- of doemscenario in Tokio: 'Ik, en velen met mij gunnen Epke een mooi afscheidstoernooi'

Het worden zijn vierde Olympische Spelen. En in Tokio gaat Epke Zonderland zijn laatste sportdag beleven uit zijn roemrijke carrière. ,,Ik, en velen met mij’’, aldus zijn coach Daniël Knibbeler, ,,gunnen Epke een mooi afscheidstoernooi.’’ Knibbeler ziet zelfs mogelijkheden ondanks de mineurstemming onder de turners.

Epke Zonderland in actie tijdens zijn laatste wedstrijd, op 22 april op het EK in Zwitserland.

Epke Zonderland in actie tijdens zijn laatste wedstrijd, op 22 april op het EK in Zwitserland. FOTO EPA/ALEXANDRA WEY

Dat waren vooral sombere gezichten, vorige week nabij Heerenveen. De Nederlandse turners werden in de bossen van Oranjewoud uitgezwaaid voor een lange reis naar Tokio, maar het olympische feestje leek bij voorbaat bedorven.

Wie zich niet wil laten meeslepen in die treurmars naar Japan, die moet de komende dagen vooral niet wegzappen bij de televisiereclames. Friesland Campina lanceert namelijk een commercial die als een eerbetoon mag worden uitgelegd aan de turner die ons al sinds 2008 betovert. De voice-over van tv-persoonlijkheid Wilfried de Jong begeleidt een filmpje waarin Epke Zonderland een opwindende reis door de tijd maakt. Zijn jeugdjaren, zijn vliegshows, zijn olympische goud van 2012, zijn wereldtitels, zijn overige successen maar ook zijn talrijke reeks tegenslagen, Zonderlands sponsor heeft er een heuse minidocumentaire van gemonteerd. ,,Je houdt het amper droog’’, aldus zijn manager Johan Boesjes.

Feelgoodshow

Het doel van die reclame: deze sportman verdient een waardig afscheid. ,,Het mooie is’’, vertelt Boesjes, ,,dat alle sponsors van Epke hem een jaar extra trouw zijn gebleven. Niemand is afgehaakt toen bleek dat de Spelen in 2020 niet doorgingen. Ze zegden allemaal nog een keer hun steun toe.’’

Aan deze korte feelgoodshow waren we misschien wel even toe, merkt Boesjes even later op, als hij de commercial voor de tweede keer deze dag bewondert. Want van Zonderland wordt in Tokio niets bijzonders meer verwacht, nadat in april zijn Europese kampioenschappen mislukten en hij sindsdien snotterend door het leven gaat. Hij wil maar niet beter worden. Waren de 32ste Zomerspelen maar gewoon doorgegaan in 2020, aldus het kamp-Zonderland, toen hij in topvorm stak. Dan had de nu 35-jarige topturner zijn vaarwelfeestje erop zitten en zou hij nu als gediplomeerd arts de kost verdienen.

2020 begon goed

,,Die pandemie’’, zegt Zonderlands coach Daniël Knibbeler, ,,heeft het heel lastig gemaakt. Het uitstel van de Spelen was voor ons een teleurstelling. Als je zo aan het einde van je carrière zit als sporter zoals Epke, dan is een jaar heel lang. Een extra jaar, hè?! Dat is totaal anders als je 18 bent. In Epkes geval was het gewoon geen fijn vooruitzicht om er nog een jaar aan vast te plakken.’’

2020 begon nog wel zo goed. Epke Zonderland moest voor de coronacrisis uitbrak via World Cups eigenhandig een startbewijs voor Tokio zien te bemachtigen. Alleen winst in dat wereldbekerklassement zou hem in de Japanse metropool doen belanden. Dat lukte, met een paar schitterende dagzeges. Vooral de strijd in Melbourne was adembenemend omdat hij zich daar ontdeed van zijn directe concurrent.

Knibbeler: ,,Na Australië heeft Epke niet meer dezelfde vorm terug kunnen vinden, de vorm die we hadden willen doortrekken naar Tokio. We zijn constant op zoek naar de juiste dosering. Hij gaat dus steeds net de grens over. We hebben het dus allang niet meer over topvorm voor Tokio. We hopen wedstrijdvorm te kunnen vinden. Dat is net even een ander begrip.’’

Wat is het verschil tussen wedstrijdvorm en topvorm?

Knibbeler: ,,Voor wedstrijdvorm is geen planning. Dat is een kwestie van op gevoel trainen, op basis van hoe hij zich op dat moment voelt. Zo hopen we door te kunnen bouwen naar een niveau dat een goeie oefening oplevert. Ik, en velen met mij, gunnen Epke een mooi afscheidstoernooi. Daar hebben we nog steeds hoop op.’’

Lijkt me een hele puzzel.

,,Was het maar zo. Dan kon ik puzzelen. Dan kon ik met een oplossing proberen te komen. Ik voel me machteloos in dit verhaal. Met mij iedereen in zijn omgeving. Hijzelf ook. Constant zoeken naar de juiste dosering voor de dag. En hopen dat er een wedstrijdvorm uit voortvloeit.’’

Volgende week in de nacht van vrijdag op zaterdag (Nederlandse tijd 3.00 uur) is Zonderland in Tokio aan de beurt voor de kwalificatie. Een plek bij de top 8 garandeert hem een finaleplaats, tien dagen later. Hoe de kwalificatieshow eruit komt te zien, weet Knibbeler nog niet. Het wordt in elk geval niet zo spectaculair als de stunts die hem in 2018 nog de wereldtitel opleverden (in Qatar) en in 2019 de Europese (in Polen). Zonderland omschreef die laatste hoofdprijs als zijn beste optreden ooit. Fysiek kan hij dat nu (nog) niet aan.

,,We hopen’’, zegt Knibbeler, ,,een waardige oefening te laten zien waar we wellicht de finale mee kunnen halen.’’ Manager Boesjes vult aan: ,,Als hij een klein engeltje op zijn schouder heeft, komt hij door de kwalificatie. En daarna zijn er nog tien dagen om iets moois neer te zetten.’’

Knibbeler: ,,Het is in mijn ogen al bewonderenswaardig hoe hij erin staat, na een jaar van niet per se ziek zijn, maar van niet kunnen doen wat hij wilde doen. Af en toe last van de holtes, last van hoofdpijn. Dan weer dit, dan weer dat. Dat hij dan nog steeds met redelijk goede moed die kant op wil, dat is prachtig. En wat er ook gebeurt, niets doet iets af aan zijn carrière.’’

Voordelen van een 35-jarige

Zonderlands coach wil trouwens ook nog even de voordelen van een 35-jarige benoemen. ,,Er zit veel ervaring in dat lijf. Dus bij jonge turners zie je vaak een grillig verloop. Die zijn goed. En dan weer minder goed. Het verschilt vaak per dag. Daarom duurt het lang voor ze op een bepaald niveau zijn. Bij Epke zie je dat het met de leeftijd steeds vlakker wordt. Het herstel duurt langer, maar het is ook makkelijker om op dat niveau te blijven.’’

Hij vervolgt, licht geëmotioneerd: ,,Epke is de beste Nederlandse turner aller tijden. Misschien wel een van de beste rekstokturners ter wereld aller tijden. Topsporter in hart en nieren, noem de clichés maar op. Eigenlijk is hij al die clichés. Als je aan een topsporter denkt, heb ik een jongen als Epke in m’n hoofd. Met de passie, met het fysieke talent, met de juiste omgeving, met al die factoren die meewegen om uiteindelijk tot prestaties te komen. Al die clichés die je kan bedenken zijn wat mij betreft van toepassing op meneer Zonderland.’’

'Als het lichaam nu ook nog meewerkt, wie weet wat we dan nog allemaal gaan meemaken'

Die status loont nog steeds, heeft manager Johan Boesjes gemerkt. ,,Ook als Epke straks klaar is met zijn sportieve carrière, zal ik nog wel even zijn manager blijven. Hij heeft straks nog verplichtingen naar een sponsor en er zijn nieuwe bedrijven die iets willen doen met zijn status als arts. Verder zijn er plannen voor een boek. Of het opzetten van een Epke Zonderland-foundation, zoals Sven Kramer een Sven Kramer Academy is opgestart. Maar dat is iets voor na Tokio. Dan gaan we definitief plannen smeden.’’

,,In Japan heeft hij nu even absolute rust. Hij kan zich volledig focussen op de voorbereiding. Even geen druk van zijn gezin en familie. Als het lichaam nu ook nog meewerkt, wie weet wat we dan nog allemaal gaan meemaken.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Turnen