De sportieve crisis van Heerenveen komt allerminst als verrassing. Welke oorzaken zijn er aan te wijzen?

SC Heerenveen onderstreepte met een 1-0 nederlaag bij Heracles de donkere periode waarin de club verkeert. De sportieve crisis komt allerminst als een verrassing. Waar ging en gaat het fout? Een vierluik.

SC Heerenveen-trainer Johnny Jansen.

SC Heerenveen-trainer Johnny Jansen. FOTO ANP

De spelers

Het ontbreken van een groepsgevoel? Henk Veerman schudde, zittend op een tafel in het spelershome van Heracles, resoluut zijn hoofd. ,,Dat gevoel heb ik absoluut niet”, zei de aanvoerder van SC Heerenveen. ,,Natuurlijk zijn er jongens ontevreden. Maar dat heeft te maken met de situatie waarin we zitten.”

Toch zijn er de voorbije weken steeds meer geluiden die het tegenovergestelde beweren. Een paar verklaringen. Veel versterkingen kwamen pas vlak voor de competitiestart. Voetballers die zich in de dramatische voorbereiding basisspeler waanden, moesten daardoor een stap terugdoen in de pikorde. Dat scenario herhaalde zich in de winterstop, toen er opnieuw een golf spelers kwam.

Het ontbreken van een groepsgevoel heeft ook te maken met de verwachtingen van de voetballers. Neem de huurlingen Ulysses Llanez, Sieben Dewaele en Oliver Batista Meier. Stuk voor stuk kozen ze voor Heerenveen met de gedachte dat ze veel zouden spelen. Voor Llanez en Dewaele was er vrijwel nooit perspectief, terwijl Batista Meier inmiddels ook wegglijdt. Jan Paul van Hecke kreeg maandenlang veel speeltijd, maar zit nu op de bank.

Van Hecke zit nog dicht tegen het basiselftal aan. Hetzelfde geldt voor Rodney Kongolo, terwijl Benjamin Nygren tegen Heracles weer eens een basisplaats kreeg. Vervolgens komt er een hele tijd niets – en pas dan volgt een groep met reserves die niet goed genoeg zijn. De kwalitatieve kloof op het veld heeft ook zijn weerslag op de sfeer daarbuiten.

De laatste weken delen ook de sterkhouders in de sportieve malaise. Mitchell van Bergen is geen schim meer van zichzelf. Joey Veerman ergert zich weliswaar niet meer opzichtig aan zijn ploeggenoten, maar nu aan tegenstanders die een man opofferen om hem uit de wedstrijd te spelen. Clubtopscorer Henk Veerman geeft nu al een paar weken niet thuis.

Komt nog bij dat het deze selectie aan verbinders ontbreekt. Een type als Daniel Høegh of Stijn Schaars, als smeerolie tussen de verschillende karakters dan wel de onomstreden baas van de kleedkamer.

Maar bovenal helpt het uitblijven van punten niet mee. Elf duels wacht Heerenveen nu al op een overwinning. Nu moet gezegd dat de ploeg op mentaal vlak een betere indruk achterliet tegen VVV-Venlo, FC Emmen en Heracles dan in de weken ervoor. ,,Het levenloze, het voetballen zonder beleving, dat is nu wel weg”, zei Veerman. ,,Ik zie nu een ander Heerenveen dan de ploeg die overal kansloos ten onder ging.”

De technische staf

De spelopvatting is eendimensionaal, individuele voetballers én team ontwikkelen zich onvoldoende, kansen worden nauwelijks gecreëerd en Heerenveen glijdt op de ranglijst steeds verder naar beneden. En dus richten de pijlen zich op de trainer.

Jansen heeft een paar excuses. Door het uitblijven van versterkingen was van een fatsoenlijke voorbereiding geen sprake. Bovendien zijn veel voetballers niet zo goed als werd verwacht. De uitstekende competitiestart was een bonus, maar vertroebelde de realiteit.

Zorgelijker is dat Jansen en zijn assistenten elkaar onvoldoende aanvullen. Met Hennie Spijkerman kreeg de beginnende trainer Johnny Jansen een ervaren man en gerespecteerd tacticus naast zich, terwijl clubicoon Jeffrey Talan als tweede assistent het Heerenveen-DNA waarborgde. Een plan dat anderhalf jaar geleden te rechtvaardigen viel.

Waar gaat het fout?

Heerenveen heeft, zoals Jansen onlangs in deze krant zei, veel jonge spelers die nog opgevoed moeten worden in het betaalde voetbal. Dat vraagt om trainers die continu energie leveren. Om fanatisme en scherpte. Soms om een spijkerharde benadering. Maar óók om trainers die zorgen voor een losse sfeer en vlotte communicatie tussen spelers en staf en de voetballers onderling.

Vrijwel altijd schalt de stem van Jansen tijdens trainingen boven iedereen uit. Waar een deel van de buitenwacht Jansen als ‘te lief’ bestempelt, is ironisch genoeg het tegenovergestelde het geval. Spelers zien hem vaak als de boeman. Tegelijk is Jansen ook de eerste man die voor de verbinding moet zorgen en de groep bij elkaar moet houden. Dat schuurt.

Na het duel met Heracles oogde Jansen aangeslagen. Hij voelt zich als clubman enorm verantwoordelijk voor alles wat er bij Heerenveen gebeurt. Zichtbaar vreet de huidige situatie aan hem. Maar wie haalt voor hem de kolen uit het vuur? Niet voor niets klinkt vanuit meerdere kanten dat Jansen nagenoeg alles alleen moet doen.

Hoe pijnlijk ook, Jansen mist een assistent-trainer zoals hij dat zelf jarenlang was.

Het technische beleid

Van de tien spelers die Heerenveen deze zomer aantrok, is alleen Pawel Bochniewicz sportief en financieel een voltreffer. Joaquín Fernández, voor wie een transfersom werd betaald, voetbalde geen minuut en mag nu al worden verhuurd om elders speelminuten te maken. Erwin Mulder is een betrouwbare keeper en Henk Veerman een bewezen spits, maar gezien hun leeftijd gaat de club voor beiden geen grote transfersommen incasseren. Verder kwamen er vijf huurspelers, bedoeld om de spelersgroep van een kwaliteitsimpuls te voorzien. Van hen heeft echter alleen Van Hecke het team over een langere periode beter gemaakt.

Het sportieve beleid, waar Gerry Hamstra als technisch manager eindverantwoordelijk voor is, was de afgelopen maanden voornamelijk gericht op gaten dichten in de selectie. Dat is deels gelukt – zo werd pas onlangs een tweede doelman aangetrokken, maar is er nog steeds geen concurrentie voor Henk Veerman – maar bovenal is er onvoldoende doorgeselecteerd.

Zo zijn er altijd twijfels geweest over de backs Lucas Woudenberg en Sherel Floranus. Toch werd het contract van Woudenberg verlengd. Bij gebrek aan alternatieven speelden Floranus en Woudenberg voor de winterstop alles, al verliest laatstgenoemde straks zijn basisplaats aan de onlangs aangetrokken Rami Kaib – een van de vijf nieuwelingen die deze winter voor de reparatiewerkzaamheden moet zorgen.

Toch is ook Hamstra niet te benijden. Slechts door zijn spelersverkopen kan Heerenveen de jaarlijkse miljoenenverliezen opvangen. Hamstra mag een beperkt deel herinvesteren – en moest deze zomer bovendien wachten tot Chidera Ejuke was verkocht. Mede daardoor viste Heerenveen achter het net bij Jens Petter Hauge, die momenteel bij AC Milan voetbalt. Het verklaart waarom de voetbaltak deze zomer op gespannen voet stond met de directie en raad van commissarissen. Ondanks voldoende liquide middelen hielden zij de hand op de knip.

De directie

Het toont andermaal aan dat het sportieve verval onmiskenbaar samenhangt met de forse operationele tekorten. Geldgebrek zorgde er immers voor dat er niet (tijdig) in de selectie werd geïnvesteerd.

En dus blijft de vraag overeind staan die al zo vaak is gesteld. Heeft algemeen directeur Cees Roozemond een antwoord op de financiële problemen? Hij heeft het de voorbije jaren onvoldoende laten zien. Roozemond begon in 2016 bij Heerenveen als voorzitter van het stichtingsbestuur. In zijn rol als toezichthouder liepen de tekorten al fors op.

Luuc Eisenga moest uiteindelijk vertrekken, Roozemond werd in maart 2019 zelf directeur, maar tot een kentering in de jaarcijfers leidt dat vooralsnog niet. Een reorganisatie leverde onlangs een besparing van enkele tonnen op. Nieuwe bezuinigingen staan gepland, waarbij vermoedelijk wederom naar het te grote personeelsbestand wordt gekeken.

Corona had vorig boekjaar, in tegenstelling tot wat Roozemond zijn achterban wil doen geloven, marginale invloed op de jaarcijfers. Dat wordt dit boekjaar anders. De stadions blijven voorlopig leeg en ongetwijfeld incasseren veel sponsoren financiële klappen. Net als andere clubs gaat Heerenveen onherroepelijk de gevolgen voelen.

Meer dan ooit daarom wordt nu om visie en realisme gevraagd. Maar in plaats daarvan deint de leiding van Heerenveen mee op de golven van optimisme en opportunisme.

Beluister vanaf maandagochtend onze voetbalpodcast KOKO Radio op www.lc.nl, Spotify en Apple Podcasts.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
SC Heerenveen
Analyse