Taboe: misschien past Natura2000 wel niet bij de Waddenzee.

Op de dijk bij Wierum kun je de torenspits zowat aanraken. Dorp en dijk liggen lepeltje-lepeltje. Nog dichter op elkaar wordt beklemmend, vinden bezorgde Wierumers. Kan die dijk niet zee-inwaarts versterkt worden, in plaats van landinwaarts? Scheelt ook kostbare landbouwgrond.

Demonstrerende Wierumers op de Waddendijk.

Demonstrerende Wierumers op de Waddendijk. FOTO ARODI BUITENWERF

Het is een vraag die afgelopen weekeinde op de dijk klonk, toen dorpsbewoners demonstratief aan het dwarsliggen waren. Goeie vraag.

Op sommige andere plekken langs de Waddenkust zoekt it Wetterskip immers ook verweer tegen de stijgende zeespiegel aan de zeezijde, met zachte dijken in de kwelders. Nabij Holwerd en Zwarte Haan zijn er mogelijkheden.

Zee-inwaarts ontwerp

Toch ligt zo’n zee-inwaarts ontwerp voor Wierum niet meteen voor de hand want het dorp heeft geen voorland. Het water klotst er tegen de dijk aan. Als je de golven met een kwelderstrook wilt dempen, moet je minimaal 380 meter land aanwinnen. Daaraan kleven bezwaren.

Allereerst ligt er een sociaal-cultureel vraagstuk. Willen de bewoners van Wierum de Waddenzee zo ver op afstand duwen? In de tweede plaats is er een financieel effect, een kwelder-oplossing is duurder dan landinwaartse versterking. Ten derde is er een strategisch/juridisch risico: als it Wetterskip ook bij Holwerd en Zwarte Haan medewerking aan Natura2000-ingrepen wil veiligstellen, moet het niet overvragen.

Dure advocaten

Dat laatste ligt precair. De Europese natuurbeschermingsregels staan nauwelijks vernieuwing in het Waddengebied toe. Meestal zijn er knappe, dure advocaten nodig om de juridische struikelblokken uit de weg te ruimen.

Voor Wierum zijn de kansen sowieso klein omdat de Natura2000-wetgeving zo is ingericht dat er standaard een ‘Nee’ komt als er een alternatief voorhanden is. Wierum heeft er meerdere.

Daarmee is niet gezegd dat een starre afwijzing acceptabel is. Integendeel, dit is een uitstekend moment om het onderliggende taboe in de schijnwerpers te zetten: misschien past Natura2000 wel niet bij de Waddenzee.

'Het kan toch niet de bedoeling zijn dat vernieuwingen geremd worden, zelfs als die gunstig zijn voor de natuur?'

Korset vloekt

De Europese regels voor bescherming, instandhouding en herstel zijn knalhard, terwijl de Waddenzee zelf al eeuwenlang zeer dynamisch is. Natura2000 perst de 500 kilometer lange kustzee in een korset dat soms vloekt met die dynamiek en dat gezond verstand-oplossingen in de weg staat.

Het kan toch niet de bedoeling zijn dat vernieuwingen geremd worden, zelfs als die gunstig zijn voor de natuur? De wetgeving schiet zijn doel voorbij wanneer zachte dijken die meeveren met de plaatselijke dynamiek bij voorbaat minder kans maken dan ouderwetse, kogelharde asfaltdijken.

Juist nu de zeespiegel rijst, is het goed om mens en natuur uit de juridische vechtkooi te halen. De binnenzee tussen Esbjerg en Den Helder heeft geen wetgeving nodig die haar vastnagelt, maar een die ontplooiing biedt en uitnodigt tot een goede verstandhouding met de kustbewoners.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar