We compenseren tot we een ons wegen | opinie

‘Wil je ondanks je vliegschaamte toch vliegen, dan plant de reisorganisatie namens jou ergens een boompje.’ FOTO ANP

Durven we nog schuld of verantwoordelijkheid te dragen voor de eigen misstappen, of kopen we die af? We leven in een compensatiemaatschappij.

We leven in een compensatiemaatschappij. Er moet voortdurend veel vereffend, gladgestreken en goedgemaakt worden omdat ‘we’ anders boos en ontevreden zijn, worden of blijven. Alles en iedereen wordt maar ter verantwoording geroepen. Dat komt omdat heel veel mensen zich niet gehoord, onheus bejegend of onvoldoende aangesproken en serieus genomen voelen. Terecht of vergezocht? Lange tenen, brede rug. Kwetsbaar of olifantenhuid?

Zeker, het beleid in ons land verdient een kritische blik. Alles maar voor zoete koek slikken leidt tot constipatie. Helaas blijken er in politiek Den Haag hier en daar goed geoliede leugenmachines te staan. Daar kijken we amper meer van op, zo afgestompt zijn we al.

De hele riedel van toeslagen, gaswinning, stikstof, energiecrisis, huisvesting, zorg, klimaat, transitie en economie zou, op muziek gezet, een veel actueler volkslied opleveren dan het Wilhelmus. Jammer dat Vader Abraham onlangs is overleden; het zou, met of zonder Smurfen, een kolfje naar zijn hand zijn geweest.

Knieval

Maar met cynisme redden we deze drooggelegde delta niet. Een sorry na een gemaakte fout of simpele vergissing is niet meer voldoende. Er dient een knieval te volgen, door het stof, met pek en veren en voor straf zonder eten naar bed.

Dan heb ik het maar niet over de inquisitie op de sociale media. Onlangs sprak ik een cabaretier die nogal vaak met de trein reist maar zich na een kritische opmerking over een zekere politieke partij een periode in een auto met chauffeur rond liet rijden. In het openbaar vervoer ben je toch een al te gemakkelijk doelwit.

Andere goedmakers: levert bol.com te laat, dan ontvang je een tegoedbon, is het bestelde licht beschadigd dan hoef je het van Amazon.com soms niet eens terug te sturen. Wil je ondanks je onbehandelde vliegschaamte toch vliegen, dan plant de reisorganisatie namens jou ergens een petieterig boompje (zeggen ze).

Telkens weer worden misstappen en vergissingen vergoelijkt.

Compensatiedrang

Ergens schuld aan hebben, verantwoordelijkheid dragen voor de eigen daden, tja, dat hoeft soms niet eens. Is dat de tol voor onze verzorgingsstaat? Wanneer ik de scholieren die met losse handen hun telefoon bedienen terwijl ze op de fiets met een bloedgang het M.C. Escher Akwadukt induiken zou aanspreken op hun idiote gedrag, word ik tureluurs en dan wil ook ik gecompenseerd worden voor de consequenties die dat zou hebben voor mijn gezondheid.

En voor de scholier die toch de stoeprand raakt en een doodsmak maakt. Hadden ze die helling maar niet zo steil moeten maken. Wedden dat er een advocaat is die dat met succes bepleit?

De recente klimaattop in Egypte leverde ook een mooi staaltje compensatiedrang op. Immers, al eeuwen, (na aanvang van de industriële revolutie rond 1750), braakt het Westen zijn verontreiniging over de wereld. We deponeren ons afval, onze shit, liever niet in het eigen straatje maar ergens ver weg, zodat wij het niet meer ruiken of zien.

Afkopen

Afrika, Azië, het werden ideale dumpplekken voor alles wat hier onze leefomgeving zou verzieken, en vervolgens groeven we daar het land overhoop op zoek naar grondstoffen die hier niet voorhanden zijn maar blijkbaar onmisbaar voor de luxe levensstijl die we hier nastreven en veelal leiden. Alles voor de vooruitgang in je zogenaamde milieuvriendelijke elektrische auto. Helaas is er ook hier al veel op sterven na dood dankzij Tata Steel, de olieraffinaderijen, de intensieve landbouw en veeteelt.

En dan komt er op de recente klimaattop in Sharm-el-Sheikh eindelijk een miljardenfonds om de landen die kapot gaan aan de door ons veroorzaakte klimaatellende tegemoet te komen, enigszins te compenseren. Een doekje voor het bloeden en voor ‘ons‘ in dat rijke Westen een vrijbrief om lekker door te gaan met waar we goed in zijn, en maar geen afscheid van willen nemen: consumeren. Want we kopen onze klimaatschuld domweg af.

Sido Martens uit Leeuwarden is singer-songwriter.

Nieuws

menu