We’ll meet again

LC-hoofdredacteur Sander Warmerdam. FOTO LC

Niks is beter voor het brein dan een goede wandeling. Reflectie langs onbekende paden. Deze week zat ik met mijn hoofd in de oorlog.

Tijdens een avondwandeling in Sneek liep ik langs de levensgrote portretten uit het project De terugkeer van de Joodse kinderen die hangen in de binnenstad. Het was de vroege avond van bevrijdingsdag. De stad was stil, het rood-wit-blauw waaide nog in de wind. In zwart-wit keken kindergezichten de voorbijgangers aan. Een project dat je stil maakt.

Alle reden om eens aan redacteur Marja Boonstra te vragen wat het heeft opgeleverd. Zij was vanaf het begin betrokken bij het project, dat in eerste instantie bedoeld was om de geschiedenis van onderduikers vast te leggen. Een tweede doel was om de kinderen van toen samen te brengen in een grote reünie. Daar gooide corona roet in het eten. Maar, vertelt Boonstra, „we bouwden het programma om waar dat kon. Podcasts, een live-tv-uitzending met streamingverbinding, en een coronaproof fototentoonstelling in de provincie’’.

Ik vroeg haar wat het meest ontroerende moment was. Dat viel moeilijk te zeggen. „Was het het verhaal van de kleine David die onder de vloer door een muurrooster in de Gysbert Japicxstraat in Leeuwarden de Duitsers voorbij zag marcheren? Een jochie van pak ’m beet 3 jaar, die af en toe ook in de ijskoude ingegraven regenton werd verstopt? En dat je dan langs dat huis fietst en letterlijk ziet door welk roostertje hij gluurde. Of was het het ‘terugvinden’ van Donsje? De donkere krullenbol die ondergedoken zat bij Krijn van den Helm en zijn gezin. Die met hem op de foto staat en jij als kijker weet dat hij niet lang daarna zou worden doodgeschoten. Donsje verdween van de radar en blijkt al vanaf haar achttiende in Londen te wonen. Het kleutervriendje Ale Kingma zat binnen tien minuten bij mij aan tafel, toen ik hem belde om te vertellen dat ik Donsje had gevonden. Alive and kicking , met een onverwoestbaar soort humor.”

Het was journalistiek speurwerk met een hart

Het was journalistiek speurwerk met een hart. Met tastbare gevolgen. „Het was af en toe even slikken, als je hoorde hoe halfbroers en -zussen hun nieuwe zusje en/of broertje in de armen sloten. ,,It wie ien fan ús.’’ Hoe vaak we dat niet hebben gehoord.” En, voegt ze toe, er is niet één Joods kind in Friesland verraden.

Het samenwerkingsproject tussen de LC , Friesch Dagblad , Omrop Fryslân en Stichting de Verhalen is nog niet klaar, zegt Boonstra. „Lang niet alle verhalen zijn opgediept, verteld en vastgelegd. Onze database met onderwerpen en personen groeit nog steeds. We hebben dit seizoen op papier afgesloten, maar zoals de in 2020 overleden Vera Lynn zong: We’ll meet again . En wel in het vroege voorjaar van 2022!”

hoofdredactie@lc.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Achter de kolommen
De terugkeer van de Joodse kinderen