Wad als rechtspersoon? Pak ‘grote jongens’ aan | opinie

‘Gebied verdient solide bescherming.’ Foto: Hoge Noorden/Jacob van Essen

Het pleidooi van Jan Terlouw en Tjeerd de Groot (LC 18 januari) is mij uit het hart gegrepen; de Waddenzee moet de status krijgen die het verdient, niet alleen in woord (beleidsnota’s), maar vooral in de praktijk.

Vele jaren ben ik actief geweest voor het Wad. Ik was negen jaar voorzitter van de vereniging Wadvaarders; de Erecode voor de recreanten op het Wad is in die periode geboren. En nog steeds laat dit gebied mij niet onberoerd. Ik zeil er elk jaar en geniet van de pracht, de stilte, de ruimte, de natuur, de dynamiek van eb en vloed. Dit kan (mede) dankzij de Erecode, een alom erkend instrument dat een balans bewaakt tussen de prachtige maar kwetsbare natuur en menselijke (recreatieve) aanwezigheid in het gebied.

Maar het gebied verdient een betere, meer solide bescherming tegen grootschaliger bedreigingen en dat zou in de vorm van een rechtspersoon wellicht beter kunnen. Het inrichten van een Openbaar Lichaam is al eens geopperd. Ook het benoemen tot Nationaal Park kwam al eens langs. In beide gevallen geen losse flodders. Maar de bestuurlijke spaghetti lijkt onontwarbaar, waardoor er tot dusver op dit bestuurlijk vlak niks gebeurt.

Grootste bedreigingen

Waar het om gaat, waar het om móét gaan, is het volgende. Welke bestuurlijke of juridische vorm ook gekozen zou worden, de bescherming van de bijzondere natuur van het Wad vraagt om een aanpak van de grootste bedreigingen. En dat is niet de vaarrecreatie – 90 procent van de vaarrecreanten op het Wad houdt zich aan de Erecode. En ook de kleinschalige visserij is niet de boosdoener.

De mechanische kokkelvisserij was een natuurverstoorder van de eerste orde, maar die is al lang geleden uitgekocht. Het ongeoorloofd snelvaren (buiten de grote vaarwegen; ‘s nachts) lijkt enigszins begrensd te gaan worden.

Nee, de grote boosdoeners, al decennialang, zijn in mijn ogen de grootschalige bodemberoerende visserij, de grote industrie langs het Wad, de gasboringen onder het Wad (al dan niet vanaf het land), het winnen van zout onder het Wad, het baggeren van vaarwegen voor grote schepen en sinds enkele jaren ook het trekken van elektriciteitskabels door het gebied. En dan nog groter: de zeespiegelstijging door klimaatverandering.

Bestuurlijke spaghetti

We weten allemaal dat het moeilijk is deze grote bedreigers aan te pakken. Dus wat er dan gebeurt is dat de kleine (mogelijke, eventuele, onbewezen) ‘verstoorders’ aangepakt worden. Zo voorspel ik dat de kleinschalige en relatief onschuldige activiteiten, zoals de recreatievaart, het wadlopen en de groene visserij worden begrensd of onmogelijk gemaakt als het aantal zeehonden afneemt. De grote jongens zullen buiten schot blijven.

Het zal mij benieuwen of het door Terlouw en De Groot voorgestane creëren van een rechtspersoon op deze kwesties een passend antwoord zal bieden. Want het ontwarren van de bestuurlijke spaghetti is op zich waardevol, maar heeft pas betekenis als de grotere problemen ermee opgelost kunnen worden. Dan krijgt de Waddenzee de bescherming die dit unieke gebied verdient.

Maarten Snel uit Snakkerburen is wadvaarder

Nieuws

menu