Waarom gaswinning in Friesland acceptabel is

‘In Friesland gaat het om kleine velden.’ FOTO JILMER POSTMA Foto: Jilmer Postma

Gaswinning zorgt voor commotie in Friesland. De meningen rollen over elkaar heen en de argumenten zijn niet altijd steekhoudend. Als FvD Fryslân vinden we dat een verstandige afweging van voor- en nadelen moet plaatsvinden.

De wens om gas te willen winnen uit de Friese bodem heeft een reden en een context. Om te beginnen zijn we gestart met een ambitieuze energietransitie: de uitdaging om bij een stijgende energievraag om te schakelen naar een energieopwekking zonder dat we onze planeet onherstelbaar degraderen.

Angst en idealen

Dit proces is een zoektocht met zijwegen en doolpaden: de kennis en technologie zijn in ontwikkeling, beleid en besluit vinden plaats in een politieke omgeving die vaak meer gedreven wordt door angst en idealen dan verstand van zaken en effectiviteit.

In de tijd die nodig is om de weg in dit doolhof te vinden is energie nodig. Dit gas helpt de brug te slaan in deze situatie. Gas is de schoonste fossiele oplossing en, doordat we het zelf hebben, goedkoop. Het helpt ook om een mate van zelfvoorziening te handhaven in plaats van volledige afhankelijkheid van bijvoorbeeld gas uit Rusland of schaliegas uit Amerika. Voor wie het een argument is: het gas uit de Friese velden geeft tot 30 procent minder CO2 uitstoot omdat er geen verliezen zijn en weinig transportenergie nodig is.

Risico’s

De bezwaren tegen winning komen voort uit een kans op mogelijke schade aan eigendommen van particulieren, schade aan de bodem in relatie tot toekomstige activiteiten (geothermie, drinkwater) en de kans op bodemdaling. Het is logisch en volledig gerechtvaardigd om deze argumenten mee te nemen in de overweging.

Wel is belangrijk om de kans op het optreden van de schade, de wijze waarop met daadwerkelijk ontstane schade wordt omgegaan en de wijze waarop bij de exploitatie rekening kan en zal worden gehouden met risico’s goed te beschouwen. We constateren dat met het ‘hand aan de kraan-principe’ en een gebleken effectief functionerende schadeprocedure hiermee een heel redelijke beheersing bestaat van de risico’s.

Het is een keuze om hierbij argumenten te gebruiken die betrekking hebben op het grote plaatje van het vraagstuk, of alleen lokale argumenten te gebruiken. De keuze lijkt lukraak te zijn: als het zo uitkomt menen we de CO2-uitstoot wereldwijd vanuit Friesland te moeten beïnvloeden, dan weer mogen we ons intellectueel instrument op de terp terugtrekken.

Groningen

Het keuzecriterium lijkt angst te zijn. Angst die voor een groot deel voortkomt uit slechte kennis van zaken. Bij deze angst speelt de associatie met de Groninger gaswinning een sterke rol. Deze associatie is niet gerechtvaardigd, omdat het in Friesland gaat over kleine velden (we spreken over enkele promilles van de capaciteit van de Groninger velden). Ook de bodemgesteldheid in Friesland verschilt sterk met die in Groningen.

Een bijzondere situatie ontstaat ons inziens als Gedeputeerde Staten van Friesland bij de nationale overheid een protest laten horen tegen de winning. Ten eerste is het helemaal geen provinciale bevoegdheid om hierover een besluit te kunnen nemen. Ten tweede staat het in schril contrast tot de reactie op andere ontwikkelingen die (potentieel) nadelig zijn voor Friesland, zoals de doorgeslagen rol van stikstof en CO2-emissieregels. Procedureel komen bezwaren als mosterd na de maaltijd.

FvD Fryslân vindt gaswinning uit kleine Friese velden heel acceptabel, als daarbij sprake is van een verstandig risicomanagement en als de regio er voordelen bij heeft. Ons inziens is daarvan sprake.

Durk Dijkstra is s tatenlid voor Forum voor Democratie Fryslân

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie