De school is een plek waar je aan kansen, dromen en ambities werkt. Daarom moeten we de sector verrijken door naast onderwijs ook zorg toe te voegen | opinie

Klassen worden steeds groter, waardoor leraren tijd te kort komen om kwetsbare leerlingen te helpen. FOTO ANP

De relatie tussen leerkracht en leerlingen is de kern van goed onderwijs. Om deze relatie betekenisvol te houden, is tijd nodig. Hoe geef je een leerling met problemen de benodigde aandacht en ondersteuning, als je in de dagelijkse praktijk grote klassen, een vol rooster en een toch al ambitieus onderwijsprogramma hebt?

De vraag van zowel de leerling, het gezin als de leerkracht is: ‘Wie luistert er naar mij en wie komt mij helpen als het niet goed gaat? Vaak blijft het oorverdovend stil.

Zo’n 11 procent van alle Nederlandse kinderen heeft te maken met een vorm van jeugdhulp, omdat de opvoeding binnen het gezin niet vanzelf gaat. Het gros van deze groep gaat naar een gewone school. Dat kan heel goed gaan, maar soms ook niet, doordat een kind bijvoorbeeld snel boos, angstig, verdrietig of afgeleid is. We zien dat de ouders en leerkrachten deze problemen vaak wel op tijd signaleren, maar dat het vervolgens te lang duurt totdat er hulp komt.

Veel stickers geplakt

Er worden veel stickers geplakt, van ADHD tot autisme of gedragsstoornissen, maar wat we nodig hebben is iemand die de leerling helpt om de dag succesvol door te komen. Als die iemand niet komt, zien we dat kinderen vastlopen en – als niets anders werkt – aankloppen bij het gespecialiseerd onderwijs, waar kleinere klassen zijn en meer aandacht en expertise voor leerlingen met beperkingen of psychosociale problemen. Bovendien kun je er dezelfde diploma’s halen als in het regulier onderwijs.

We zien mede hierdoor de aanmeldingen toenemen. Wachtlijsten proberen we te voorkomen, bijvoorbeeld door grotere klassen te maken. Dat kan gevolgen hebben voor de kwaliteit van het onderwijs. Daarbij is het vaak niet nodig. Veel van deze kinderen zouden prima op een gewone school kunnen blijven, mits ze daar beter worden ondersteund. Dat dit nu niet gebeurt, heeft meerdere oorzaken.

Ten eerste leven we in een prestatiegerichte maatschappij: ouders willen het hoogst haalbare onderwijs voor hun kinderen. Die druk voelt de juf of meester ook, waardoor in het onderwijs de nadruk op leerresultaten ligt en niet op opvoeding. Die balans kan beter. We moeten van de school weer een plek maken waar je het leven leert, in plaats van alleen rekenen en taal.

Wel recht op hulp?

Ten tweede moeten gemeentes met scholen in gesprek over hoe de hulpverlening beter georganiseerd kan worden. Als een kind om hulp vraagt, wordt er nu eerst gekeken of het daar wel recht op heeft, dan komt het op een wachtlijst en uiteindelijk gaat een individuele aanbieder van jeugdhulp de behandeling doen. Maak die hulp collectief, en breng het ook meteen in de school. Als er intern maatschappelijk werkers, pedagogisch medewerkers, psychologen en gedragstherapeuten rondlopen, kan er bij problemen metéén actie worden ondernomen.

De school is een plek waar je aan kansen, dromen en ambities werkt. Als we dat willen blijven doen, moeten we de sector verrijken door naast onderwijs ook zorg toe te voegen.

Johan van Triest is voorzitter Sectorraad Gespecialiseerd Onderwijs.

Nieuws

menu