Hoe kan het vertrouwen in de politiek worden terug gewonnen? Versterk de positie van het parlement | opinie

‘Maak de Tweede Kamer niet tot stempelmachine van de rapporten van burgerberaden.’ FOTO ANP/BART MAAT Foto: Bart Maat

‘Het vertrouwen in de politiek is gehalveerd, maar vertrouwen in de democratie is er nog volop.’ Om uit deze politieke impasse te komen doen Klaas Jan Noorman en Marc Jager het voorstel om voor grote maatschappelijke vraagstukken ‘burgerberaden’ in te stellen, samengesteld uit gelote burgers (LC 9 sept.).

Dit voorstel is gebaseerd op het boek Nu is het aan ons, oproep tot echte democratie van Eva Rovers.

Deze gelote burgers laten zich over de maatschappelijke vraagstukken informeren door deskundigen. Loting is bedoeld om een doorsnee van de bevolking te krijgen. Het is echter de vraag of een bijstandsmoeder tijd heeft voor deelname aan een dergelijk onderzoek.

Betrek Kamer op voorhand bij wetsvoorstellen

De oplossingen van de burgerberaden worden aan de volksvertegenwoordiging voorgelegd en worden volgens Noorman en Jager overgenomen en omgezet in wetgeving. Al dan niet na een referendum. Dat is nu juist het kardinale punt. Eenmaal in de vier jaar vindt er al een ‘burgerberaad’ plaats in de vorm van verkiezingen. Je kan het toch moeilijk echte democratie noemen wanneer je de Tweede Kamer tot een stempelmachine zou maken van de rapporten van de burgerberaden.

Een burgerberaad over een bepaald onderwerp kan zeker zinvol zijn. Maar het ligt meer voor de hand dat de volksvertegenwoordiging een rapport intensief bespreekt en daarna de inhoud geheel of gedeeltelijk overneemt of in het uiterste geval afwijst.

In december 2021 verscheen een rapport van de werkgroep Van der Staaij over versterking van de positie van de Tweede Kamer. Deze werkgroep ziet als verbeterpunt de Kamer eerder te betrekken bij wetgevingsvoorstellen. Nu wordt de Kamer pas betrokken als de regering een voorstel indient, maar dan is het vaak al langs verschillende instanties geweest (zoals de Raad van State). De Kamer zou dus op voorhand betrokken kunnen worden bij plannen voor wetgeving. Ook een burgerberaad zou, mijns inziens, voorstellen over een bepaalde problematiek kunnen inbrengen.

Hoogste tijd voor een kiesdrempel

Wat de controlerende functie van de Kamer betreft, is er het voorstel om het aantal interrupties te beperken door ‘beschermde spreektijd’ in te voeren, waarin bewindslieden en Kamerleden niet geïnterrumpeerd mogen worden. Zo zijn er mijns inziens nog wel meer mogelijkheden om de positie van de Tweede Kamer te versterken. Denk aan het terugbrengen van het aantal moties. Ook wordt het nu de hoogste tijd voor een kiesdrempel.

Het is beter om de positie van de Tweede Kamer te versterken dan de taak van de volksvertegenwoordiging uit te hollen. Dat is een moeizame weg, maar lijkt mij in het belang van de echte democratie. Wellicht kan dan het vertrouwen in de politiek toch geleidelijk aan weer terugkomen.

Gossen Bakker woont in Oosterwolde.

Nieuws

menu