Te gast: de dreiging van de brexit is niet over

De Britse premier Boris Johnson voerde deze week overleg met de Noord-Ierse premiet Arlene Foster over de brexit Foto: PAUL FAITH

Na drie jaar is de brexit eindelijk een feit. Boris Johnson en zijn achterban hebben uiteindelijk met een zeer ruime meerderheid gewonnen. Het Lagerhuis stemde dan ook met grote meerderheid voor uittreding. Tot zover gaat voor Boris alles naar wens. Waar eerst werd gevreesd dat hij wel eens de kortst zittende eerste minister van het Verenigd Koninkrijk kon worden, is nu zeker dat hij jaren vooruit kan.

Maar zoals zo vaak zitten ook aan deze brexit-medaille twee kanten. Eindelijk vrij van de Europese Unie enerzijds en moeilijk oplosbare problemen waar het de toekomstige relatie met de EU betreft anderzijds. Er zijn grote handelsbelangen. In het totaal van de buitenlandse handel van het VK maakt de handel met de EU iets meer dan de helft uit. Dat is nogal wat. Het verlies hiervan is vrijwel onoverkomelijk. Dus zal het VK moeite moeten doen een vechtscheiding met de EU te voorkomen.

Dat lukt alleen als beide partijen de wil hebben eruit te komen. Die wil is op dit moment nog niet zichtbaar. Bovendien heeft Johnson ook het nodige te stellen met Schotland en Noord-Ierland. Afgelopen weekend kwamen ondanks het gebruikelijke slechte Schotse weer veel mensen opdagen bij een grote demonstratie om afsplitsing van Schotland te bepleiten.

Gezien de grote recente verkiezingsuitslag denkt de SNP nu wel een meerderheid voor afscheiding te kunnen vinden. Dat Schotland als zelfstandig land de eigen broek eigenlijk onmogelijk kan ophouden, doet er nu even niet toe. Zoals zo vaak speelt emotie een hoofdrol. De door de EU gewenste harde grens tussen de Ierlanden vraagt ook nog om een oplossing. Het is gezien alle nog om een oplossing vragende problemen nog maar de vraag of brexit een succes gaat worden. Is succes op redelijke termijn aantoonbaar, dan heeft de EU een groot probleem. Meerdere landen zullen zich dan de vraag stellen of uittreding ook voor hen een oplossing is.

Er zijn om te beginnen al de nodige negatieve gevolgen na brexit zichtbaar. Zo zal ons land na de brexit netto 7,5 miljard euro moeten afdragen aan de EU. Wij blijven daarmee veruit de grootste nettobetaler per inwoner aan de EU. Als je vervolgens vaststelt dat een land als Frankrijk slechts 10 miljard euro afdraagt, is dat opnieuw een kleine nagel aan de EU-doodskist. Dat met name Frankrijk zich al sinds jaar en dag niets aantrekt van EU regelgeving helpt daarbij ook niet. De vraag of het saldo van deelname aan een EU nog positief is, zal vaker worden gesteld.

Hoe dat uitpakt, hangt voor een groot deel af van de scheiding tussen het VK en de EU. Er staat grote druk op. Voor beide partijen. De al vaker door Johnson gehanteerde botte bijl zal in dit geval niet kunnen werken. Niet in de verhouding met de EU en evenmin tijdens overleg met Noord-Ierland en Schotland. De mogelijke oplossing voor alle problemen is onvoorspelbaar.

Oane Jansen
Kaapstad

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie