Sociale bijwerkingen

Nu het ergste leed van de coronacrisis geleden is, wordt duidelijk dat de pandemie diepe sporen in de samenleving heeft getrokken. Terwijl de economie zich razendsnel herstelt en de werkloosheid veel lager is dan voorspeld, is er in de sociale samenhang wel degelijk iets veranderd.

FOTO

FOTO ANP

Je zou het een bijwerking kunnen noemen van de pandemie, of van de vaccins. Want juist nu de vaccinatiegraad gestaag oploopt, de ziekenhuizen grotendeels zijn leeggestroomd en iedereen vanaf zaterdag vrijwel overal weer opgelucht kan ademhalen zonder verplicht mondkapje, wordt steeds duidelijker dat een groep mensen zich radicaal heeft afgewend van onze maatschappij.

Zij noemen zichzelf ‘wakkere burgers’, maar onder deze paraplu schuilt een veelheid aan andersdenkenden. Van groepen mensen die met gelijkgestemden vreedzaam koffie drinken of in het park een wijntje drinken, tot de deze week tot negen maanden celstraf veroordeelde complotdenker uit Siddeburen, onder andere wegens opruiing tegen RIVM-baas Jaap van Dissel.

Waar de vreedzamen hun hoofd schudden bij de mondkapjesplicht en vraagtekens plaatsen bij vaccinatie, gaan anderen vele stappen verder: de overheid deugt niet en deze maatschappij moet - desnoods met geweld – plaatsmaken voor een betere wereld zonder overheidsdwang. Hoe ironisch: de vrijheid die deze groep heeft om te ageren tegen veronderstelde misstanden heeft zij juist doordat de rest van de maatschappij die biedt, in onze democratie.

Daarvan maakt een partij als Forum voor Democratie deel uit, met vijf zetels in het parlement. Wat betekent het dan als politiek leider Thierry Baudet in een recente video ageert tegen ‘de puinhoop’ in Den Haag? ,,Wij erkennen gewoon het gezag niet meer’’, zegt hij.

Met dezelfde ironie kun je kijken naar vaccinweigeraars: omdat de meeste mensen het nut van een vaccin wel inzien en daarmee de maatschappij weer ‘heropenen’, kan een relatief kleine groep mensen zich hieraan onttrekken.

Hoe breed en diep de kloof is, moet nog blijken. Het beeld is in Nederland minder scherp dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, waar de scheidslijn tussen mensen die voor of tegen een stevige rol van de overheid zijn, voor of tegen mondkapjes en voor of tegen vaccins grofweg loopt tussen Democraten en Republikeinen.

Maar dat maakt het niet minder noodzakelijk om serieus aandacht te geven aan dit fenomeen. En er zo mogelijk iets aan te doen. Wantrouwen in de overheid is ook hier zowel voor critici als complotdenkers een belangrijke drijfveer.

'De diverse overheden hebben wel wat werk te doen'

Met schandalen rond de kinderopvangtoeslag, hardvochtig optreden van gemeenten tegen bijstandsgerechtigden, het onvermogen om maatschappelijke kwesties als woningnood en kansenongelijkheid voortvarend aan te pakken, hebben de diverse overheden ook wel wat werk te doen.

Nu de uitslaande brand van de coronapandemie – op zijn minst voorlopig - onder controle is, is er alle tijd en reden om de smeulende resten te lijf te gaan. Niet om ze uit te trappen, maar om de oorzaken te vinden en het vertrouwen in onze samenleving te herstellen.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar