Schiet op met mondiaal biodiversiteitsplan | opinie

Klaprozen in de berm langs de Skieding tussen de A7 en Frieschepalen. FOTO JILMER POSTMA

Komt er ooit een mondiaal plan om de achteruitgang van de biodiversiteit te keren? Vooralsnog verzanden voornemens hiertoe in gedraal en gekissebis.

De COP15? Veel mensen zullen er nog nooit van gehoord hebben. In november 2021 werd in Glasgow de 26ste mondiale conferentie over het klimaat gehouden en parallel daaraan zijn er iedere twee jaar conferenties over de biodiversiteit.

Die zijn minder bekend, maar niet minder belangrijk. Het doel van deze COP15, die in december in Montreal plaatsvindt, onder voorzitterschap van China, is zelfs van vitaal belang. Er moet een nieuw mondiaal kader aangenomen worden om van nu tot 2030 een einde te maken aan de achteruitgang van de biodiversiteit. De in 2010 ondertekende overeenkomsten van Aichi (Japan) voorzagen dit doel al in 2020, maar zijn vrijwel over de hele linie niet nagekomen.

Het eerste deel van de biodiversiteitsconferentie is vorig jaar oktober gehouden in de Chinese stad Kunming. In verband met de covidpandemie is het tweede deel verplaatst naar Montréal, na een aantal keer te zijn uitgesteld. Veel mensen hopen dat het akkoord van deze conferentie voor de natuur het equivalent zal zijn van het klimaatakkoord van Parijs, als het gaat om bewustwording - helaas wel een akkoord met vrijblijvende beloften.

Eind maart werd er een sessie van onderhandelingen in Genève gehouden om deze COP15 voor te bereiden. Als gebruikelijk was de vooruitgang bij de onderhandelingen veel kleiner dan gehoopt werd.

Hard werken om consensus te bereiken

Het symbool van de traagheid in de discussies zie je weerspiegeld in de ‘haakjes’; zo gauw als een delegatie niet akkoord gaat met één van de voorgestelde bepalingen, komt dit tussen haakjes te staan. Het akkoordvoorstel dat 21 concrete doelen voor 2030 bevat, zag er zo uit als een kerstboom waarin ieder zijn slingers van voorstellen had gehangen. Natuurlijk hoort zoiets bij onderhandelingen, maar er moet tegelijkertijd wel hard gewerkt worden om een consensus te bereiken.

De 2000 afgevaardigden van 151 landen ontmoetten elkaar in Genève voor de eerste keer fysiek, na twee jaar noodgedwongen gediscussieer op afstand, en dat betekende dat contacten hernieuwd moesten worden voor de ontwikkeling van weer een wederzijds vertrouwen.

Maar zacht gezegd schoten de partijen zeer weinig op en moet er nog kolossaal veel werk verzet worden om de hoop op zelfs een heel klein succesje van deze COP15 levend te houden. Op één van de sleutelgebieden, de financiering, werd de kloof tussen ontwikkelde en in ontwikkeling verkerende landen verdiept. Absoluut noodzakelijke veranderingen in met name het voedingsmiddelen- en visserijsysteem, zeer belangrijke bronnen van de verwoesting van de biodiversiteit, werden nauwelijks aangeroerd. De becijferde doelen zijn in de onderhandelingen verdwenen of tussen haakjes gezet. Over het beschikbaar stellen van geld om toekomstige vooruitgang te evalueren, en indicatoren, hiervoor werd geen consensus bereikt.

‘Parijs-moment’ nodig

Om al die ‘haakjes’ te elimineren en ten minste over een deel van de onderwerpen een akkoord te bereiken, was er in juni een aanvullende werkbijeenkomst in Nairobi, Kenia. Die tussentijdse conferentie heeft de partijen echter niet dichter bij elkaar gebracht. Over de landbouw werd niet of nauwelijks gesproken en er is geen oplossing gevonden voor de tekorten in financiële bijdrage van de rijke landen aan de arme landen om deze laatsten te helpen de biodiversiteit bij hun te redden.

De organisatie in Montréal hoopt nu dat de delegaties met goede consensusvoorstellen komen om de doelen van de COP15 te bereiken. Zeker: zelfs een ambitieus mondiaal akkoord biedt in zijn eentje geen oplossing voor de kwestie van uitsterving van soorten of de verslechtering van ecosystemen. Het klimaatakkoord van Parijs heeft immers ook geen einde gemaakt aan de uitstoot van broeikasgassen, hetgeen wél de bedoeling was. Maar de biodiversiteit heeft wel een ‘Parijs-moment’ nodig om in ieders ogen een absolute prioriteit te worden.

Oud-Leeuwarder Jan de Boer is publicist en woont in Limoux (Frankrijk).

Nieuws

menu