Opinie: Er zijn lessen in digitale weerbaarheid nodig

2014-08-12 16:11:02 RIJSWIJK - Kabels in een serverruimte. Criminelen gebruiken steeds vaker gebruik van netwerken in Nederland om cyberaanvallen te plegen. ANP XTRA KOEN VAN WEEL Foto: Koen van Weel

De afgelopen weken is veel media-aandacht uitgegaan naar verschillende vormen van digitale criminaliteit. Denk bijvoorbeeld aan de ransomware-aanval op de Universiteit van Maastricht en de hack bij het Medisch Centrum Leeuwarden.

De politie heeft cijfers gepubliceerd over de toename van (digitale) criminaliteit. Bij onlinefraude neemt het aantal verdachten onder de 18 jaar flink toe. Jongeren zien mogelijkheden om snel geld te verdienen door bijvoorbeeld via onlinehandelsplaatsen spullen aan te bieden en zogenaamd te verkopen.

Lees ook | MCL krijgt Citrix-patch en gaat weer online, Antonius en Tjongerschans moeten nog even wachten

Om weerstand te bieden aan verschillende vormen van digitale criminaliteit is een integrale aanpak noodzakelijk. Het onderwijs kan fungeren als motor voor een digitaal weerbare samenleving. Kijk bijvoorbeeld naar het mbo, de plek waar jongeren en beroep bij elkaar komen. Door in het generieke onderwijs aandacht te besteden aan aspecten als je eigen persoonlijke digitale weerbaarheid, digitale identiteit en digitale voetafdruk, privacy, een gezonde relatie met je smartphone en digitaal ethische dilemma’s, ontwikkelen jongeren een mindset waarmee ze zich in toenemende mate op een veilige, gezonde en ethische manier in het digitale domein zullen begeven. Dit is zowel privé nodig als bij het beoefenen van het beroep.

Ook in vaklessen moet digitale weerbaarheid een integraal onderdeel worden. Bij de opleiding mbo ICT ligt het voor de hand om aandacht te besteden aan digitale weerbaarheid en cyber security . Met de komst van slimme apparaten ligt er voor hen een grote opdracht om dit op een veilige manier te implementeren. Maar ook binnen zorg en welzijn moeten studenten leren om (digitale) fraude te signaleren in bijvoorbeeld thuiszorgsituaties met ouderen, die voor digitale systemen afhankelijk zijn van buren of hulpverleners. Of particuliere beveiligers die alert zijn op malafide rondslingerende USB-sticks of poststukken die misbruikt kunnen worden voor spear phishing .

Lees ook | Cyberaanval op MCL niet vergelijkbaar met hack van Universiteit Maastricht

Ondersteund door het privaat-publieke samenwerkingsverband Stichting Cybersafety Noord-Nederland worden studenten mbo en hbo ingezet om de digitale weerbaarheid van burgers, midden- en kleinbedrijven, stichtingen en verenigingen te versterken. In het samenwerkingsverband werken onderwijs, bedrijven, gemeente, politie en het Digital Trust Center van het ministerie van Economische Zaken nauw met elkaar samen. Praktische voorbeelden zijn avonden over digitale inbraakpreventie voor burgers en de Quick-start Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en digitaal veilig ondernemen voor ondernemers. In dit laatste initiatief doen studenten onder begeleiding van bedrijven in multidisciplinaire teams (mbo ICT en Juridisch, hbo Integrale Veiligheid) onderzoek naar de meest voorkomende digitale kwetsbaarheden en de implementatie van de AVG.

Lees ook | Citrix-systeem na 9 januari aangepast? Dan ben je vrijwel zeker aangevallen

Niet alleen bedrijven hebben baat bij deze aanpak. Deze projecten leveren bijzonder rijke leersituaties op voor studenten, zowel vakinhoudelijk als op sociaal en communicatief gebied. Met de praktijkervaring die studenten op deze wijze opdoen, is het aannemelijk dat zij, eenmaal op de arbeidsmarkt, meer aandacht zullen besteden aan de digitale weerbaarheid van een organisatie en de samenleving.

Renze Tjoelker, practor Digitale Weerbaarheid aan ROC Friese Poort.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Digitaal leven