Er is weinig dat moeilijker verandert dan gedrag. Mijn hoop voor duurzaam leven is daarom gericht op onze uitvinders | opinie

Elfwegentocht in 2018. ‘Samen met techniek en natuur bouwen we aan een mooiere toekomst.’ FOTO ARCHIEF LC/JILMER POSTMA

Duurzaam leven proberen we allemaal. We gaan slimmer om met grondstoffen en consuminderen is modern. Tegelijk is er ook weinig moeilijker te veranderen dan gedrag.

In de tweede of derde klas zat ik, ergens jaren tachtig, toen het fanatieke schoolkrantkliekje (voornamelijk meiden uit de vijfde) besloot dat plastic bekertjes niet meer mochten. We moesten voortaan mokken meenemen. Nog niet zo geëngageerd, vond ik het toen vooral lastig. En bovenal jammer, omdat ik hierdoor mijn ’toevallige’ ontmoetingen met René uit de zesde misliep bij het tomatensoep-apparaat, dat ook sneuvelde.

Nog geen jaar later werd het gebeuren teruggedraaid. Afwassen van mokken vroeg zoveel water dat plastic bekertjes gebruiken en inzamelen toch milieuvriendelijker was (het tomatensoep-apparaat kwam niet terug). Dit was mijn kennismaking met wat ik het ’dilemma van duurzaamheid’ noem. Een dilemma dat we in dit vakgebied helaas vaak tegenkomen. Waarbij de vrije uitloop voor de kip beter maar voor de uitstoot slechter is. Het is een zoektocht. Er is niemand die niet een mooiere, schonere aarde wil, de vraag is alleen hoe.

Beïnvloeding

Inmiddels is het dagelijks nieuws; (micro)plastic, grondstoffentekort, stijgende temperaturen en zeespiegel, grote droogte en verzilting, bosbranden, overstromingen en afval tot in de ruimte.

Voor veel mensen is het duidelijk; er moet iets veranderen. Meest voor de hand liggend: ons gedrag. Consuminderen, bewuster, zuiniger. De komende jaren staan in het teken daarvan. Maar weinig dat moeilijker verandert dan gedrag, en lastiger te sturen is! Toch wordt het gepoogd. Via verschillende manieren van beïnvloeding. Straffen (accijns) of belonen (subsidies). Verplichten (afvalscheiding) of verbieden (plastic tasjes). En aflaat-achtige systemen onderzoeken (u mag gewoon blijven zondigen, mits u genoeg afkoopt, eventueel van armeren).

Grondstoffen

Zelf zet ik als tech-ambassadeur, naast gedragsverandering, vooral in op technologie en innovaties. Slimmer omgaan met grondstoffen. Kunstvlees, duurzame kleding. Zuínig vliegen in plaats van minder (in Nederland ontwikkelt men het eerste grote waterstof-vliegtuig). Ik kom in mijn werk zoveel mooie bedrijven tegen. Bouwmaterialen met bacteriën opkweken, opgebouwd uit zwammen en schimmels. Zelfherstellend beton. Elektrisch rijden. Vaak met een dilemma van duurzaamheid maar met een steeds vollere en vuilere wereld, moeten we alles uit de kast halen. Elon Musk roept weliswaar dat ’groei van de populatie’ de grootste bedreiging is (en doet zelf alles om het te voorkomen door zich lustig voort te planten) maar voorlopig zitten we met een afvaloverschot, grondstoffentekort, veranderend klimaat en angstaanjagende inflatie. Innoveren moet. En als je groot blijft denken mag je best klein beginnen. Geen gedram of dwang, maar zoeken naar oplossingen.

Alles loslatend op vakantie raakte ik toch in gesprek over innovatie. De kinderen van Nederlander François startten een bedrijfje voor een plasticvrije wereld. Plasticvrije tandpasta (ja daar zit normaal plastic in). En rietjes van pasta (papieren rietjes zijn het vaak net niet). Ooit werd het papieren ijsbakje vervangen door gevouwen wafels (hoorntje), nu gaan we drínken door deegwaar.

Het geeft me hoop. Het is kleinschalig, vast vol dilemma’s (benieuwd of-ie tomatensoep aankan) maar leuk en creatief. Geen gedram of dwang maar zoeken naar oplossingen, liefst door middel van de natuur. Die zelf duurzamer is dan wij ooit zullen worden. We gaan een periode tegemoet van nieuwe standaarden, gewoontes, gedrag en middelen. Samen met techniek en natuur bouwen we aan een mooiere toekomst.

Lieke Lamb is ceo van Future Expertise Center, boardmember Women in Tech, keynote spreker, innovatie- en technologie ambassadeur.

Nieuws

menu