Leeuwarder bouwdrift

Zonder plannen geen vooruitgang. Prima dus dat Leeuwarder wethouders zeggen: wij willen de komende tien jaar fanatiek gaan bouwen. Misschien wel 20.000 woningen, dubbel zoveel als we al van plan waren.

Nieuwe woonarken in De Zuidlanden. Op de achtergrond de zuidelijke straten van Techum.  FOTO LC/ARODI BUITENWERF

Nieuwe woonarken in De Zuidlanden. Op de achtergrond de zuidelijke straten van Techum. FOTO LC/ARODI BUITENWERF

Toch roept de bouwdrift ook vragen op. Het lijkt alsof de heistellingen moeten maskeren dat Leeuwarden economisch kortademig aan het worden is.

De Leeuwarder wethouders Hein de Haan (PvdA) en Friso Douwstra (CDA) hebben hun bouwwens verpakt als bod aan de landelijke politiek. Die snakt naar 1 miljoen nieuwe huizen. Voilà, Leeuwarden schiet te hulp. Het Rijk moet het cadeau wel zelf betalen door 180 miljoen euro te steken in het afzinken van binnenstedelijke stukken treinspoor in tunnels. Dan kan daarop gebouwd worden.

Of die betaling loskomt, is maar de vraag want het spoor in Leeuwarden is recent nog flink aangepakt. Komt het geld er niet, dan kan het twee kanten uit: of geen extra woningen, of bouwen in het buitengebied.

'Voor welke nieuwe werknemers bouw je dan eigenlijk?'

Zeker in het laatste geval is het logisch wanneer andere gemeenten in Friesland zich gaan roeren. Want waarom zou uitgerekend Leeuwarden extra huizen bouwen terwijl juist deze stad al jaren geen overtuigende economische ontwikkeling laat zien? Voor welke nieuwe werknemers bouw je dan eigenlijk?

Economische hotspots als Smallingerland, Heerenveen en Súdwest-Fryslân boden sinds 2010 een groeiend aantal banen per 1000 inwoners; Leeuwarden als enige een afnemend aantal (CBS, 2010-2018). Gaat het om snelgroeiende bedrijven, dan steken Smallingerland en Heerenveen de Friese hoofdstad gevoelig naar de kroon. En exporterende bedrijven? Hun aandeel is in Leeuwarden zoetjesaan onder het niveau van de andere drie gemeenten komen te liggen.

Economisch gezien is Leeuwarden steeds meer op één been gaan leunen: liefst 44 procent van alle banen zit tegenwoordig in de collectieve sector – gezondheidszorg, onderwijs en openbaar bestuur. Alle andere sectoren – landbouw, industrie, handel en zakelijke dienstverlening – hebben door de jaren heen als banenmotor aan belang verloren.

Daar zit een wankele kant aan: clusters die te klein worden, kunnen imploderen. Vooral het afkalven van stuwende bedrijvigheid, die aan de basis staat van een gezonde economie, is zorgwekkend.

Toerisme en cultuur, waarmee Leeuwarden zich teweerstelt, kunnen dat niet goedmaken. De stedelijke campusstrategie maakt intussen weinig indruk. Inmiddels zijn het er zo veel dat er weinig onderscheidends meer aan is.

Misschien moet de bouwdrift gewoon begrepen worden als stap in de metamorfose van Leeuwarden naar woongemeente op kosten van het rijk. Waarbij het kabinet eerst door noordelijke CDA’ers een Deltaplan voor het Noorden in de maag is gesplitst, zodat regionale CDA-wethouders nu kunnen zeggen: kijk, een kapstok, we hangen er vast wat jassen aan. Ambitieus, maar niet per se het type ambitie dat een stad duurzaam vitaal houdt.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar