Traditionele verdeling van zorg na eerste kind kost vrouw helft van haar inkomen

Al jaren staat de tafel van presentatrice Janine Abbring en haar Zomergast bovenop een fictieve camper die nèt niet kopje onder gaat. Het water staat ons aan de lippen, lijkt de onderliggende maatschappijkritische boodschap van de makers aan Nederland.

Janine Abbring weer presentatrice van Zomergasten

Janine Abbring weer presentatrice van Zomergasten ANP

Het had een surrealistisch shot uit het Journaal kunnen zijn, stelde ze aan het begin van de uitzending vast met haar gast van de avond, rijksbouwmeester Floris Alkemade.

Verandering was de rode draad van de uitzending: evolutie, klimaatadaptatie, omgaan met het verleden. Tegelijkertijd was het gebrek aan verandering net zo confronterend. Alkemade liet een fragment zien waarin de Franse filosofe Simone de Beauvoir de positie van de vrouw schetste. Ze stelde in 1967 in een intieme Canadese documentaire vast dat er sinds de publicatie van haar boek De Tweede Sekse , bijna twintig jaar eerder in 1949, vrijwel niets was veranderd.

Haar missie, vertelde ze, was „om een totale emancipatie van de vrouw te bewerkstelligen. Dat kan alleen door middel van werk gebeuren. Het moet voor vrouwen even normaal zijn om te werken als voor mannen, zodat ze zich ook op intellectueel vlak diep vanbinnen gelijk kunnen voelen aan mannen.”

De Franse feministe had niet kunnen bedenken dat er in het Nederland van meer dan zeventig jaar later zoiets zou bestaan als een ‘kindboete’

De Beauvoir schetste dat er in Frankrijk aan het einde van de jaren zestig een regressieve beweging gaande was, met machthebbers die „willen dat de vrouw thuisblijft met haar gezin, bij haar kinderen, en niet de kans krijgt om een carrière op te bouwen, net als mannen”. Ze vertelde dat ze afsloot met de zin dat het boek hopelijk ooit achterhaald zou zijn.

De Franse feministe had niet kunnen bedenken dat er in het Nederland van meer dan zeventig jaar later zoiets zou bestaan als een ‘kindboete’. Uit een recente studie van het Centraal Planbureau blijkt dat het inkomen van moeders na de geboorte van hun eerste kind sterk daalt. Dat kan in zeven jaar tijd oplopen naar een daling van 46 procent, vergeleken met de hypothetische situatie waarin ze geen kind had gekregen. De onderzoekers: ‘Voor vaders is er nagenoeg geen effect van het krijgen van kinderen op hun inkomen. De relatieve inkomensdaling van moeders ten opzichte van vaders is daarmee ook 46 procent.’

De daling komt voor het grootste gedeelte doordat de sociale normen over de verdeling van arbeid en zorg in man-vrouwstellen nog steeds erg traditioneel zijn. Mannen blijven fulltime werken, vrouwen gaan in deeltijd. In gebieden waar de kerk nog veel invloed heeft is de inkomensdaling groot.

Ook migratieachtergrond speelt een rol. Waar Turkse en Marokkaanse moeders vaak helemaal stoppen met werken na de geboorte van een kind, houden moeders met een Surinaamse of Antilliaanse achtergrond hun uren juist op peil. Ook vrouw-vrouwstellen verdelen de taken veel beter, in gemeentes waar de kinderopvang goed geregeld is blijkt de teruggang in inkomen minder groot.

De term kindboete is wellicht wat hard. Werken in deeltijd kan een mooie manier zijn om nauw betrokken te zijn bij de eerste jaren van een kind. Maar zonder een eerlijke verdeling moet een vrouw zich wel realiseren dat werken in deeltijd leidt tot financiële afhankelijkheid van de man, net als in 1949.

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar