Kamer ondermijnt vertrouwen in de overheid | opinie

‘Wat richten ze aan met al die debatten vol verbaal geweld?’ FOTO ANP

Het lukt maar niet de schade die is aangericht door het schandaal met de toeslagen voor kinderopvang te herstellen.

Het duurt veel te lang voordat aanvragen van gedupeerde ouders zijn afgehandeld. Het loopt spaak, zo concludeerde de Tweede Kamer vorige week donderdag in het zoveelste debat over deze affaire.

Je zou willen dat er dan een Kamerlid naar voren stapt en zegt: ,,Ja, het loopt vast en dat is ook onze schuld.’’ Maar zoveel grootheid en zelfinzicht brengen onze volksvertegenwoordigers niet op.

Kamer zelf aanstichter van jacht op fraudeurs

Er wacht ons nog een parlementaire enquête over de toeslagenaffaire. Dan moet ‘de onderste steen boven komen’, ook over de rol van de Tweede Kamer zelf. Dan kunnen ze er niet omheen dat de Kamer zelf aanstichter was van de jacht op fraudeurs die zo jammerlijk uit de hand liep. En dat ze er zelf voor zorgde dat de afhandeling zo ingewikkeld en tijdrovend is geworden.

Toen in 2020 de omvang en de diepte van het drama van ouders die keihard als ‘fraudeurs’ waren aangepakt doordrong, koos de oppositie direct voor de aanval op het kabinet. Links en rechts boden tegen elkaar op in boosheid en verontwaardiging. De regeringspartijen konden niet helemaal achterblijven en zo kregen we het ene na het andere debat waarin er steeds weer een schepje bovenop werd gedaan. De gezamenlijke boodschap was dat het kabinet de slachtoffers snel en ruimhartig moest compenseren.

Groeiende werklast

Het kabinet deed wat de Kamer hem opdroeg en besloot dat alle slachtoffers direct recht hadden op 30.000 euro. Aanvragen konden na een lichte toets worden toegekend. Ruimhartig, maar dat het snel zou gaan bleek een illusie. Het aantal aanvragen liep snel op. Wie met die 30.000 euro te veel compensatie kreeg had geluk en hield zich stil. Wie meende recht te hebben op meer kon een tweede aanvraag indienen. Dat bleken er ook weer meer te zijn dan waarop was gerekend. In deze fase was er wel een grondig onderzoek nodig, met daarbij een bezwaarprocedure.

De werklast werd alsmaar groter. De Kamer ging klagen, maar bleef hameren op ruimhartigheid. Het aantal mensen dat in aanmerking kwam voor compensatie groeide. Ex-partners en kinderen kwamen erbij. Er kwamen steeds meer aanvragen van mensen die nergens recht op hadden, maar gewoon een gokje waagden.

Het resultaat was steeds meer en steeds lastiger werk voor de organisatie die belast is met het herstel van de toeslagen, de UHT. Dat dijde uit met honderden banen. Het zijn er nu ruim 1100 en dat is lang niet genoeg, waarschuwt verantwoordelijk staatssecretaris Aukje de Vries. Zij wil er 400 bij.

Zichzelf overschreeuwende horde

De gang van zaken bij de toeslagenaffaire moet voor de Kamer een goede aanleiding zijn eens na te denken over de eigen rol. Wat richten ze aan met al die debatten vol verbaal geweld dat de media wel oppikken? Ze maken zich grote zorgen over het dalend vertrouwen in de overheid maar zijn voortdurend bezig dat vertrouwen zelf te ondermijnen.

Jarenlang was het alleen Geert Wilders die bij elke gelegenheid uitriep dat onze premier een sjacheraar en een laaielichter is, dat zijn ministers niet veel beter zijn, dat de Tweede Kamer een nepparlement is en dat onze rechtspraak niet beter is dan die van een bananenrepubliek. Tegenwoordig is er een horde Kamerladen dat zichzelf overschreeuwt.

,,Imitaties van Wilders’’, noemde politiek redacteur Tom-Jan Meeus ze in de NRC . Volgens hem is er ,,een giftig mengsel’’ ontstaan tussen het kabinet, en dan vooral Rutte, en de Kamer waaraan ze op termijn beide aan kapot kunnen gaan.

Rimmer Mulder is oud-hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant

Nieuws

menu