Welke boodschap geven we aan onze kinderen op de amateurvoetbalvelden als we achter FIFA-baas Gianni Infantino aanlopen? | opinie

FIFA-baas Gianni Infantino. ANP

Het zit pupillenscheidsrechter Conrad Berghoef niet lekker dat Oranje de ‘One love’-aanvoerdersband niet draagt. ‘Welke boodschap geven we af aan de kinderen op onze amateurvoetbalvelden als we achter figuren als FIFA-baas Gianni Infantino aanlopen?’

V an alle vrijwilligerstaken die je je kunt voorstellen, is die van pupillenscheidsrechter in het jeugdvoetbal toch echt het leukste. Nou ja, voor mij dan. Bij mijn voetbalclub Drachtster Boys heb ik tal van vrijwilligersfuncties, maar op zaterdagochtend keer ik altijd terug naar de basis: tussen de lijnen, op een veld waar de koudamp vanaf slaat en waar ik samen met zestien kinderen probeer niet uit te glijden over de herfstbladeren die (gelukkig!) aan de bladblazer van de terreinbeheerder zijn ontsnapt.

Ik zou op mijn vrije zaterdagochtend een heleboel andere dingen kunnen doen, maar ik waan me gelukkig als deelnemer aan ons nationaal cultureel erfgoed: de amateursport in het weekend. Echt, op zaterdagochtend zou ik nergens anders willen zijn dan op een veld van 64 bij 42,5 meter om het spel te leiden. Elke wedstrijd zit ik als het ware eerste rang. Wat zeg ik, in de VIP-seat .

Belangrijk werk

Mensen vragen me wel eens of ik niet eens ‘wat hoger’ zou willen fluiten. Eigenlijk bedoelen ze daarmee het ‘echte werk’: 11 tegen 11, misschien zelfs als KNVB-scheidsrechter. Behalve het feit dat dat helaas al jaren fysiek onmogelijk is voor mij – niet omdat ik heel oud ben, maar enfin, ik zal u verdere details besparen, zo belangrijk is dat ook weer niet – vind ik het werk als pupillenscheidsrechter (jeugd onder twaalf jaar) te belangrijk om zelf als scheids door te stromen naar een oudere leeftijd.

De eerste jaren zijn voor voetballertjes zo belangrijk. De beleving, de techniek, het teamwork, de kameraadschap en vooral sportiviteit: de bodem wordt dáár gelegd. Zoals ik al zei, de amateursport is cultureel erfgoed, het is een van de belangrijkste pijlers van onze samenleving. Het belang daarvan kan niet genoeg benadrukt worden.

Meer dan corners uitdelen

Het is de reden waarom ik het fluiten echt beschouw als mijn eigen pedagogische en maatschappelijke opdracht. Ik probeer veel meer te doen dan alleen maar corners en doeltrappen uitdelen. Voor de wedstrijd roep ik alle spelers bij me, houd een kort praatje en laat alle spelers elkaar een hand of ‘boks’ geven. Dat heb ik zelf niet verzonnen trouwens, dat is een richtlijn van de KNVB.

Diezelfde KNVB vraagt pupillenscheidsrechters ook om zo min mogelijk te fluiten, om te kijken of de spelertjes er met elkaar wel uitkomen. En zo zijn er nog veel meer richtlijnen van de bond die vooral het speelplezier ten goede moeten komen.

Daar geef je als scheidsrechter je eigen draai aan. Zo knoop ik onwillige veters vast, probeer ik goed in de gaten te houden of alle spelers zich een beetje fijn voelen in het veld en roep ik waar nodig leiders en ouders tot de orde. Dat levert af en toe een wat ongemakkelijke discussie op, vooral met leiders die vinden dat zij álles tegen hun spelers, en véél tegen de scheidsrechter kunnen roepen, maar meestal komen we er wel uit en gaat het niet ten koste van het spel.

En ouders? Ach… de ene keer gaat het beter dan de andere, maar ik heb het idee dat na alle aandacht voor coaching langs de zijlijn de sfeer steeds beter wordt. Gelukkig maar.

Regenboogvlag

Vaak fluit ik op ons kunstgrasveld, tegenover het clubhuis. Daar tussenin wappert inmiddels al een paar jaar de regenboogvlag. Mijn club was de eerste in Friesland die die vlag hees, iedere zaterdag. Ik ben daar trots op, en ik leg graag uit waarom we dat doen.

Zo heb ik al een aantal keren van een spelertje de vraag gekregen: ‘Hé scheids, waarom hebben jullie die homovlag?’ Als ik dan uitleg dat we met die vlag willen laten zien dat iedereen welkom is bij onze club, jongen, meisje, zwart, wit, hetero of homo, dan volstaat dat antwoord meteen. En weer verder voetballen.

Een jaar geleden sprak een moeder mij er iets uitgebreider op aan. Ze dacht dat haar zoon, jonge tiener nog, nog uit de kast moet komen, ‘en dat is zijn zaak natuurlijk. Maar het is fijn om te weten dat hij hier zichzelf mag zijn.’ Kortom, de vlag is een symbool, maar wel een belangrijk.

Juist om dát symbool is nu heel wat te doen, bij het WK in Qatar, uiteraard ook veel door de jongste voetbaljeugd bekeken. De ‘One love’-aanvoerdersband, in regenboogkleuren, werd uiteindelijk niet gedragen, vanwege dreigementen van de wereldvoetbalbond FIFA. En hoewel ‘FIFA’ voor de meeste spelertjes waarschijnlijk alleen nog een naam van een computergame is, krijgen kinderen daar echt wel iets van mee. Daar is al veel over gezegd.

Zelf snap ik het dilemma van de KNVB en respecteer ik de beslissing. Maar het zit me als voetbalpedagoog niet lekker. En dat heeft vooral met de FIFA te maken.

Hartgrondig cynisme

Elke jeugdscheidsrechter kan je vertellen dat het spel en gedrag van profvoetballers in positieve én negatieve zin op het pupillenveld terugkomen. Zo word je als publiek op zaterdagochtend verwend met de mooiste hakjes, panna’s en omhalen. Maar ook de randverschijnselen komen voorbij: te veel praten tegen de scheidsrechter, ‘schwalbes’, tijdrekken… Niets wat je niet kan oplossen in het veld, trouwens. Maar toch. Alles wat op televisie vertoond wordt, komt een keer voorbij bij de kinderen. Gelukkig kennen de meeste profs hun verantwoordelijkheid.

Waar echter níet tegen op valt op te voeden in het veld, is wat de wereldvoetbalbond FIFA momenteel uitvoert. Gekochte WK’s in stadions waar duizenden slachtoffers zijn gevallen. Spelers die geen statement mogen maken omdat wellicht het intolerante gastland voor het hoofd wordt gestoten. De megalomanie van voorzitter Infantino, die zich gedraagt als de dictator van een heel fout land.

Een en ander leidt niet alleen tot heel veel protest van het publiek, maar vooral tot een hartgrondig cynisme en defaitisme bij voetballiefhebbers. Het geld regeert, macht corrumpeert. Zo was het, zo gaat het en zo zal het altijd gaan in het voetbal.

Daarom mijn oproep aan de KNVB: laat dit WK je spelers het toernooi uitspelen, maar stap daarna uit de FIFA. Het liefst met de andere landen die zich hadden aangesloten bij de One Love-campagne. Het kost je een leuk toernooi in 2026 wellicht, maar we missen wel vaker een toernooi. We hebben met ons prachtige cultureel erfgoed dat amateurvoetbal heet die hele FIFA niet nodig. Organiseer een keer vaker een EK, of tuig de Nations League wat op.

Of beter: begin naast de duurbetaalde profs ook weer met het Nederlands Amateur Elftal. Breng voetbal weer wat dichter bij de amateurclubs: dat is tenslotte je kraamkamer en binnen de Nederlandse voetbalcultuur je grote kracht.

Boodschap aan de kinderen

Beperk je in het internationale voetbal voorlopig even tot Europa. Toegegeven, ook de Europese bond UEFA is niet helemaal brandschoon, maar geef in ieder geval een signaal af: wij hebben het WK niet nodig, en we willen staan voor onze waarden van democratie, verdraagzaamheid en fair play.

Er zijn meer sporten waarin verdeeldheid tussen verschillende bonden bestaat: boksen, schaken, darts. Eenheid is mooi, maar niet ten koste van alles.

Welke boodschap geven we af aan de kinderen op het voetbalveld als we achter figuren als Infantino aanlopen? Probeer het je nou gewoon eens voor te stellen, een leven zonder FIFA. En dan heb ik het niet over het computerspelletje. Kijk eens naar Spanje-Duitsland, eerder op dit WK-toernooi. Veel mooier kun je wedstrijden niet hebben.

Wellicht is het allemaal niet zo gemakkelijk als ik nu schets. Maar graag daag ik de KNVB uit om op z’n minst dit gedachte-experiment, een toekomst zonder FIFA, een kans te geven. Voorlopig maak ik nog steeds graag deel uit van het amateurvoetbal op zaterdagochtend.

Want qua voetbalcultuur in het weekend is Nederland allang wereldkampioen.

Conrad Berghoef uit Drachten is pupillenscheidsrechter, docent in het mbo en auteur.

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu