Het fraaie beeld van Jan Binnes | opinie

‘Het muziektheater kwam er, compleet met de eenzijdige blik die Kollum voor ogen stond.’ FOTO MARCEL VAN KAMMEN

En toen stond nazaat Willem Nettinga oog in oog met zijn verre voorvader Jan Binnes (LC 25 juni). Die kreeg de status van verzetsheld, maar Nettinga weet wel beter. Hij noemt het beestje bij de naam en vergelijkt hem met een hooligan.

Dat Jan Binnes geen fraai heerschap was, was natuurlijk al bekend. Althans bij mij, en zeker toen ik me in de geschiedenis verdiepte nadat ik gevraagd was om het script te schrijven voor een muziektheater over het Kollumer Oproer van 1797. Halverwege werd ik van het project gehaald, ik vermoed omdat de organisatie merkte uit welke hoek de wind ging waaien. Of beter gezegd: uit welke hoeken (mv.) want een meervoudig perspectief vormde de basis voor mijn tekst.

Het muziektheater is er zonder mij gekomen, compleet met de eenzijdige blik die Kollum voor ogen stond. Uiteraard zat ik op het Maartensplein niet op de tribune, want het was op afstand al pijnlijk genoeg. Net zo pijnlijk – maar dan voor Kollum – als later het bericht dat oproerkraaier Jan Binnes een standbeeld verdient, en nog gaat krijgen ook ( LC 16 juni).

Helden scheppen

Beeldend kunstenaar Gosse Dam is er druk mee in de weer en het ontwerp laat niets te raden over. Boze boer Binnes met gestrekte arm in vuur en vlam, ten voeten uit het opgewonden standje met het korte lontje dat hij was. Straks opnieuw tegenover Het Oude Rechthuis want zo zijn we in de Wouden: geen wettig gezag en recht in eigen hand. Over de vrijgevochten Salomon Levy uit De Westereen schreef Rink van der Velde dan nog een goede roman, waarin die volksaard ergens vandaan komt en op natuurlijke wijze is ingebed. Zoals het een schrijver van literatuur betaamt.

Er blijft een sterke behoefte bij mensen bestaan om romantische verhalen op te hangen, helden te scheppen en verleden te vertekenen. Maar juist in een tijd waarin we langzaam beginnen te beseffen dat de waarheid ook iets waard is, doet Kollum een stap in omgekeerde richting. De leugen die al triomfeerde wordt opgepoetst geprolongeerd.

Scherprechter van de geschiedenis

Dan zijn er altijd wel medestanders te vinden, al wordt het kwalijk als zij een politieke functie bekleden. Ook dat zien we overal gebeuren. Wethouder Aant Jelle Soepboer wil niet dat de gemeente de scherprechter wordt van de geschiedenis. De vraag is dan: hoe en waar anders komen we tot voortschrijdend inzicht?

Soepboer bedoelt waarschijnlijk dat de politiek niet op de stoel van de kunst mag gaan zitten. Een gezond standpunt, maar in dit geval te vrijblijvend. Misschien is de FNP-bestuurder inwendig wel blij met het beeld. Ik heb hem in de Friese plaatsnamenkwestie alleen maar eenzijdig en hard op de trom horen slaan. Dus zou het nog zomaar in zijn straatje kunnen passen. Maar bespaar dit de Voorstraat van Kollum.

Oud-Kollumer Eppie Dam is schrijver en dichter. Hij woont thans in Sloten

Nieuws

menu