Haal streekvervoer uit neerwaartse spiraal | opinie

‘Acceptabele werktijden moeten weer de norm worden.’ FOTO SIMON BLEEKER

We kunnen de krant niet openslaan of er verschijnen wel berichten uit het OV over personeelstekort. Uitval van ritten, hoog ziekteverzuim, bezuinigingen op het openbaar vervoer, het verdwijnen van bussen in dorpen.

Het lijkt een opeenstapeling van problemen, veroorzaakt door een zwalkende overheid en OV-bedrijven. Het vervoeren van passagiers lijkt een noodzakelijk kwaad.

Het streekvervoer in Fryslân heeft veel onder corona te lijden gehad. Vooral op het platteland zijn de gevolgen groot. De bereikbaarheid tussen stad en regio met het OV is tot een zorgwekkend niveau gedaald.

Wachten voor niks

Openbaar vervoer is een nutsvoorziening een basisvoorziening, daar moet zo nu en dan in geïnvesteerd worden. Vakbond FNV Streekvervoer maakt zich ernstige zorgen. Ten eerste is er voor de reiziger sprake van een slechtere bereikbaarheid. Enerzijds als gevolg van het schrappen, en verder uithollen van buslijnen in dunbevolkte gebieden de afgelopen jaren. Anderzijds door de extreem hoge rituitval de laatste maanden. Dagelijks staan passagiers voor niks bij de haltes te wachten op de bus.

OV-bedrijven bezuinigen op inzet van materiaal, schrappen van diensten en personeel. Dit zorgt voor een neerwaartse spiraal, waardoor juist nóg meer mensen het openbaar vervoer verlaten en reizigers afhaken. De OV-bedrijven etaleren hun enorme rituitval en zeggen daarmee tegen de overheid: wij komen nu al niet uit met onze centen om de dienstregeling uit te voeren, kom maar met meer geld over de brug. Deze strijd tussen bedrijven overheid dupeert reiziger en werknemer nog meer.

Recent onderzoek van Jasper van Doremalen van NHL Stenden Hogeschool laat zien dat waar er een slecht OV-netwerk (gecreëerd) is, passagiers vaak afhaken als gebruiker. De provincie Fryslân organiseert haar eigen onaantrekkelijkheid.

Lang in ‘de flex’

Veel OV-bedrijven doen er van alles aan om de sector onaantrekkelijk te maken voor nieuwe medewerkers, dat is een pijnlijke constatering in tijden van personeelskrapte. Veel uitzendkrachten worden zo lang mogelijk in ‘de flex’ gezet. En stromen ze eindelijk de vaste dienst in, dan krijgen ze als ‘beloning’ minder uren aangeboden.

Er zijn veel buschauffeurs die een ophoging van hun contract willen, maar dat niet krijgen. Als buschauffeurs een contract van 40 uur wordt aangeboden, kan er al een flinke stap worden gemaakt om het personeelstekort aan te pakken.

Het gevolg van personeelskrapte is een nog hogere werkdruk voor de chauffeur en zorgt voor een nog grotere onbetrouwbaarheid qua dienstregeling voor de reiziger. Het OV is in een neerwaartse spiraal terechtgekomen. Hoe komen we hier uit?

Postbode achterna?

Volgens vakbond FNV moet er geïnvesteerd gaan worden in het streekvervoer. Acceptabele werktijden, werkdruk omlaag, leefbaar loon en goede contracten moeten weer de norm worden. Willen we de postbode achterna, die vroeger fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden genoot en tevens daarbij zijn bijdrage kon leveren aan gezin en maatschappij? Die tot voor kort als zzp’er werkte, met zeer onregelmatige werktijden, met loon ver onder de maat, zonder pensioen, zonder UWV-bescherming bij werkloosheid en zonder ongevallenverzekering?

Het personeelstekort loopt verder op en de werknemers staken voor werkdrukverlaging. De reiziger en de werknemer zijn de pineut. Wat blijft er nog over van het streekvervoer, juist nu de overheid ons aanmoedigt om juist meer met het OV te reizen?

Edwin Kuiper is bestuurder bij FNV Streekvervoer

Nieuws

menu