Chinese globetrotters are here to stay

Programmamaker Ruben Terlou trakteerde de Nederlandse televisiekijker het afgelopen seizoen op een fascinerende documentaireserie onder de titel De wereld van de Chinezen. In zeven afleveringen reisde hij langs Chinese gemeenschappen in uiteenlopende landen als Cambodja, Kenia, Servië, de Verenigde Staten en ook Nederland.

FOTO

FOTO ANP

Overal waar hij kwam, vroeg Terlou de Chinezen die hij sprak wat hun drijfveren waren om hun vaderland voor langere tijd te verlaten en zich te vestigen in verre contreien. Steevast kreeg hij antwoorden dat zijn gesprekspartners huis en haard verlaten hadden om hun kinderen, en de in China achtergebleven familie, een betere toekomst te bezorgen. Daarnaast vertelden velen hem ook dat ze hun verre reis hadden ondernomen om het vaderland te dienen.

Nergens vroeg Terlou de overzeese Chinezen expliciet naar hun precieze relatie met de Chinese Communistische Partij (CCP). Vermoedelijk wist hij wel dat hij op zo’n vraag hooguit een ontwijkend antwoord zou krijgen.

De Nederlandse overheid is wel benieuwd naar antwoorden op die vraag en zette onderzoekers van de Leidse universiteit aan het werk om te peilen in hoeverre Chinezen in ons land worden aangestuurd door Peking. Deze week presenteerde onderzoeker Frank Pieke zijn bevindingen. Zijn voornaamste conclusie is dat de Chinese overheid en de CCP in ons land (nog) niet heel veel invloed hebben, maar daarvoor al wel een basis hebben gelegd. Pieke adviseert om nu al maatregelen te nemen om die invloed, die wordt uitgeoefend op en via de Chinese gemeenschap in ons land, binnen de perken te houden.

‘Marionetten’

Overzeese Chinezen worden door Peking gezien als ‘marionetten’, die in de landen waar ze wonen kunnen worden ingezet om de belangen van de Volksrepubliek te dienen. Dat gebeurt heel subtiel, ondervond Pieke. ,,Opdrachten zijn niet nodig, want ze doen heel veel uit zichzelf. Iedereen conformeert zich aan de standpunten van de Chinese overheid. Dat er contact is, en aansturing vanuit Peking waar nodig, ervaren ze als normaal en natuurlijk.’’

De machthebbers in Peking hebben van hun aspiraties nooit een geheim gemaakt. In 2013 maakte president Xi Jinping een nieuwe ontwikkelingsstrategie wereldkundig, de Nieuwe Zijderoute. Het is een wereldomspannend initiatief waarmee Peking de samenwerking met landen in vooral Azië, Afrika en Europa wil versterken.

China zet vooral in op grootschalige infrastructurele werken om in zoveel mogelijk landen voet aan de grond te krijgen. Zo hoopt Peking niet alleen afzetmarkten voor zijn eigen producten te creëren, maar ook politiek en cultureel een voet tussen de deur te krijgen. De Leidse onderzoekers constateren dat overzeese Chinezen door hun relatieve isolement vatbaar zijn voor de lange arm van Peking en adviseren dan ook hun integratie in de Nederlandse samenleving te stimuleren.

Een halve eeuw geleden kreeg Cherry Duyns in het tv-programma Poets de lachers op zijn hand door, verkleed als Chinees, voorbijgangers de weg te vragen naar ‘China glens’. Die Chinees wilde graag terug naar zijn moederland. De huidige generatie Chinese globetrotters is daarentegen here to stay .

Het commentaar is een dagelijkse rubriek waarin de Leeuwarder Courant reageert op actuele ontwikkelingen. Reageren? Gebruik de reactiemogelijkheid onder dit artikel of mail naar commentaar@lc.nl .

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Commentaar