Gaswinning onder de Waddenzee is oorlog tegen de natuur | opinie

Protest in de haven van Harlingen tegen de aanwezigheid van fossiele bedrijven op het festival Springtij op Terschelling. FOTO ARCHIEF LC/CATRINUS VAN DER VEEN

Nog steeds zijn de nieuwe plannen voor gasboringen onder de Waddenzee niet van tafel. Hoe valt dit te rijmen met het versnellen van de klimaataanpak?

Premier Mark Rutte noemde het na de grotendeels mislukte Klimaattop ,,teleurstellend dat te weinig stappen zijn gezet om de opwarming tot 1,5 graad te beperken’’. ,,We blijven hard werken aan versnelling in de klimaataanpak”, aldus de premier. Hoe is het dan mogelijk dat nieuwe plannen voor gasboringen onder de Waddenzee door het kabinet nog steeds niet zijn afgeschoten?

Uniek ecosysteem

Het besluit van het kabinet om gaswinning door Shell en de NAM onder het Wad toe te staan, is door de stikstofuitspraak van de Raad van State uitgesteld. Maar waarom uitstel in plaats van afstel? Hoe kan een economische activiteit die klimaatverandering versnelt en grote risico’s voor kwetsbare natuur met zich meebrengt ooit een goed idee zijn in het Waddengebied? En hoe zijn nieuwe gasboringen te verenigen met ‘versnelling van de klimaataanpak’?

Het Waddengebied is UNESCO Werelderfgoed. Het gaat om een uniek ecosysteem; het leefgebied van ongelofelijk veel soorten dieren en planten. Een gebied waar miljoenen trekvogels aansterken op weg naar Afrika of het hoge noorden. Als Natura 2000- en officieel stiltegebied verdient het Wad het om met rust te worden gelaten. Maar helaas: de belangen van de fossiele lobby lijken het wederom te winnen van die van het klimaat, van de natuur en uiteindelijk die van ons allemaal.

Begin dit jaar werd door het kabinet nog toegezegd dat er geen nieuwe vergunningen worden verleend voor gasboringen onder het Wad. Maar de oorlog in Oekraïne heeft dit besluit vloeibaar gemaakt. Er wordt ineens naarstig gezocht naar alternatieven voor Russisch gas. In plaats van dat er de afgelopen decennia vol is ingezet op duurzame en lokale energie en het verminderen van ons energieverbruik (waarvoor activisten en experts overigens al jaren pleiten), is er paniek.

De oplossing: gas uit Nederland. Mogelijk tóch uit Groningen, uit kleine gasvelden én van onder het Wad.

Onze leefwereld op het spel

Dat is letterlijk kortetermijnpolitiek. Voordat boorinstallaties bij de Waddenkust zijn aangelegd en deze gas kunnen leveren, zijn we alweer jaren verder en is de oorlog in Oekraïne hopelijk allang voorbij. Maar in plaats van een duurzame visie te ontwikkelen voor de lange termijn, blijft de overheid de belangen behartigen van fossiele bedrijven zoals Shell en de NAM. Om hun honger naar gas en geldelijk gewin te blijven voeden, zijn we kennelijk bereid om in plaats van verafgelegen ecosystemen in Rusland ons eigen belangrijkste ecosysteem kapot te maken. Bot gesteld zou je kunnen zeggen dat de oorlog tussen mensen als excuus wordt gebruikt om oorlog te voeren tegen de natuur.

In deze oorlog tussen wildernis en industrie staat onze leefwereld op het spel. In Noord-Friesland zijn we fortuinlijk dat we rond het Wad leven. De weidsheid, de stilte en de eerbied die je daar krijgt voor de aarde en onze bescheiden aanwezigheid op die grote bol, dragen wij diep van binnen mee.

Helaas missen veel mensen in Nederland die verbinding met wildernis, met natuur. De gedachte dat alles maakbaar is, dat de natuur ons als mens ten dienste staat, is in de moderne wereld wijdverbreid. Er is sprake van een disconnectie met onze innerlijke natuur. Het Waddengebied is daarentegen een poort naar onze innerlijke natuur: een diepgevoeld besef dat alles met alles samenhangt.

Gas ís crisis

Die onderlinge afhankelijkheid maakt onze industriële pretenties van overheersing, groei en bezit tot loze, nietszeggende ideeën. Wildernis zoals het Waddengebied noopt ons tot bescheidenheid, tot de realisatie dat we niet boven maar midden in de natuur staan.

De energiecrisis is onderdeel van een veel grotere crisis, de crisis van onze verpeste relatie met de planeet. Meer gas is niet het antwoord op deze crisis. Gas ís de crisis.

Wij zijn daarom blij dat Milieudefensie en de Waddenvereniging samen met ons zaterdag bij de kust van Holwerd tegen de gaswinning protesteert. Honderden mensen gaan zandzakken neerleggen bij de beelden ‘Wachten op hoog water’, van kunstenaar Jan Ketelaar. We bouwen een symbolische nooddijk; niet alleen als bescherming tegen het rijzende water door de klimaatcrisis, maar ook een dijk die het Wad beschermt tegen de NAM als representant van de menselijke hooghartigheid.

Meindert Boersma uit Driezum is aangesloten bij Extinction Rebellion NL. Dirk Kuiken uit Oentsjerk is actief voor het collectief van fietsende activisten De Luchtfietsers.

Nieuws

menu