Erfgoed in musea vraagt om continuïteit

Een glas-in-loodraam met een agrarisch tafereel, tentoongesteld in het Fries Landbouwmuseum. FOTO ARCHIEF LC

De Commissie Musea en de provincie willen ‘nieuwe spelers’ in de museumwereld steunen. Dat is terecht, maar zonder extra middelen gaat het ten koste van bestaande musea. Zo komt de zorg voor het erfgoed in de knel.

Dinsdag 30 juni is bekend geworden aan welke musea de Provinsje Fryslân voor de periode 2021-2024 een bijdrage toekent. Die toekenning heeft Gedeputeerde Staten besloten op basis van het advies van de Commissie Musea. Wij feliciteren alle musea die voor het eerst provinciale middelen krijgen. We zijn trots dat er zoveel kwaliteit in Fryslân is.

De Provinsje Fryslân wilde terecht nieuwe spelers toelaten maar had daarvoor geen extra middelen over. Een bijdrage aan nieuwe spelers ging daardoor ten koste van de huidige provinciale musea Natuurmuseum Fryslân, het Fries Scheepvaartmuseum en het Fries Landbouwmuseum.

De subsidie van die musea wordt echter volledig ingezet voor de huisvesting, kennis en beheer van de collectie, zoals het gezamenlijke en internationaal toonaangevende Kolleksjesintrum Fryslân.

Samen met het Fries Museum beheren deze musea meer dan 500.000 voorwerpen, waaronder vele Friese topstukken. Verzamelen en bewaren van collectie en kennis in een veilig onderkomen kosten geld. Voor die opdracht krijgen de musea subsidie. Hun publieksprogramma betalen ze door eerdere kortingen op de subsidie volledig uit eigen inkomsten. Dat doen de musea niet als persoonlijke hobby, maar ten dienste van de samenleving.

'Verwaarlozing van het erfgoed en de museumgebouwen is onomkeerbaar'

In de toekenning van de subsidies voor 2021-2024 is er geen rekening mee gehouden dat de middelen voor huisvesting en collectiebeheer niet verschuifbaar zijn. Daarmee gaan de Commissie Musea en Gedeputeerde Staten voorbij aan de collectietaak en de culturele infrastructuur van de musea. Dat is een volstrekt onwenselijke situatie. Verwaarlozing van het erfgoed, de kennis en de museumgebouwen van Fryslân is onomkeerbaar. Een regio die zo trots is op zijn cultuur, verdient beter.

Overheden hebben hierin een verantwoordelijkheid namens de samenleving, zeker in tijden van corona. Particulier mecenaat, zoals via de Friese Saskia Cirkel van de Vereniging Rembrandt, het Koninklijk Fries Genootschap, de Ottema-Kingma-Stichting of FB Oranjewoud Cultuur, gaat uit van dat goed rentmeesterschap door de overheid.

Die samenwerking tussen het rentmeesterschap van de overheid en het particuliere mecenaat kan niet eenzijdig worden opgezegd. Dit is geen opdracht voor de drie getroffen musea, dit is een opdracht voor Fryslân.

Landelijk is de zorg voor de rijkscollectie de voorbije jaren geborgd in de Erfgoedwet. Rijksmusea zoals Keramiekmuseum Princessehof ontvangen voortaan een wettelijk bepaald bedrag voor hun maatschappelijke taak, net zoals archieven. De drie huidige provinciale musea die subsidie verliezen, moeten voor die basisfinanciering nu op zoek naar incidentele middelen. Maar er zijn helemaal geen incidentele middelen voor collectiebeheer en huisvesting. Dit kan zomaar niet.

Erfgoed in musea vraagt rentmeesterschap en continuïteit. Wij vragen Provinciale Staten dringend om de huisvesting, kennis en beheer van de Kolleksje Fryslân veilig te stellen. Zolang er geen structurele oplossing is, kan dit enkel met extra middelen. Voor een structurele oplossing gaan we graag samen met alle erfgoedpartners in Fryslân om de tafel. Alleen samen kunnen we het Friese erfgoed bewaren voor toekomstige generaties.

Lourens Oldersma, voorzitter Ottema-Kingma Stichting

Hotso Spanninga, voorzitter Koninklijk Fries Genootschap

Saskia Cirkel van de Vereniging Rembrandt

Jorrit Volkers, voorzitter FB Oranjewoud Cultuur en Old Burger Weeshuis Leeuwarden, bestuurslid Abe Bonnema Stichting

Boersma-Adema Stichting

Bearn Bilker, voorzitter Stichting Staten en Stinzen, Stichting Nassau in Friesland en Stichting Organum Frisicum

Jan Zeinstra, voorzitter Stichting Siebolt Foundation

Kris Callens, directeur-bestuurder Fries Museum en Keramiekmuseum Princessehof

Henk Buith, voorzitter stichting Martenastate

Rudi Ekkart, kunsthistoricus

Johan de Haan, bijzonder hoogleraar Toegepaste Kunst & Kunstnijverheid, Radboud Universiteit

Yme Kuiper, emeritus professor Historische Antropologie, Universiteit Groningen

Ap Timmermans, adviseur monumenten en erfgoed

Cees van 't Veen, voormalig directeur Fries Museum en Keramiekmuseum Princessehof

Nieuws

Meest gelezen