Er is moed nodig voor de Lelylijn | opinie

Rijksbouwmeester Francesco Veenstra aan het woord in Tresoar. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Hoe ligt Friesland er over dertig, vijftig of zelfs tachtig jaar bij? Het is heerlijk om daarover met elkaar te fantaseren en boeiende vergezichten te schetsen.

Het wordt op slag wat anders als er concrete plannen aan worden gekoppeld, waarover we nu al moeten besluiten. Dat is de indruk die overblijft na de interessante middag vorige week zaterdag in Tresoar.

Rijksbouwmeester Francesco Veenstra liet in een soms duizelingwekkende voordracht zien wat Nederland allemaal te wachten staat en hoe we ons daar op kunnen voorbereiden. Nog meer mensen, een hogere zeespiegel en sterk veranderlijk weer met grote uitschieters. Grote veranderingen en die maken nu al ‘moedige keuzes’ noodzakelijk, waarschuwde deze Rijksadviseur.

Pandemonium

Moedige keuzes maken? Dat hebben we de afgelopen jaren afgeleerd in Nederland. In het hevig verdeelde Nederland met onberekenbare kiezers is het gebruikelijk geworden lastige besluiten zo lang mogelijk uit te stellen. Als de overheid na heel veel adviezen, onderzoeken en rapporten toch eens een flinke stap vooruit zet, breekt er binnen de kortste keren een pandemonium uit.

Organisaties met deelbelangen roepen dat ze er in Den Haag weer niks van snappen en dat het zo echt niet kan. Betrokken burgers klagen dat ze ‘onvoldoende zijn gehoord’. Aan de nationale kletstafels leggen deskundigen uit dat de ‘communicatie’ niet deugde en het ‘procesmanagement’ jammerlijk tekortschoot. Het welgemeende advies is dat de overheid de betrokkenen eerder bij de plannen moet betrekken en ‘mee moet nemen in het proces’.

Steeds meer beroepszaken

Dat klinkt heel democratisch. Wie kan er nou tegen meedenkende burgers zijn? Maar het is allerminst een garantie voor kloeke besluiten die volgens Veenstra hard nodig zijn.

Al in de eerste informatieronde betrekken partijen hun stellingen. Als ze bij de planvorming hun zin niet krijgen, kunnen ze eindeloos procederen, het liefst tot bij de hoogste rechter. Tegen elke vergunning kunnen ze bezwaar maken. Bij de Raad van State groeit het aantal beroepszaken van jaar op jaar. Het zullen er dit jaar waarschijnlijk meer dan 3000 zijn. Dat houdt lekker op.

De discussie in Tresoar spitste zich zaterdagmiddag toe op de vraag of Friesland durft te kiezen voor de Lelylijn. Ons klein dichtbevolkt land moet een goed en compleet spoorwegnet hebben. Daar hoort een tweede lijn tussen het Noorden en de rest van Nederland bij.

Wat zo’n betere aansluiting op het intercitynet voor Friesland zal betekenen? Niemand kan het met zekerheid voorspellen. Het is typisch zo’n keuze voor de lange, zelfs heel lange termijn. Burgers die wel tevreden zijn met hun bestaan zijn meestal niet zo van grote projecten waarvan de effecten niet direct te overzien zijn.

De gemakkelijkste keuze

Politici kunnen die stemming voeden door vooral zorgelijk te doen over mogelijk risico’s. Over die eventuele schadelijke effecten kunnen de tegenstanders overigens ook niets met zekerheid zeggen. Bij zoveel ongewisheid naar beide kanten is de natuurlijke neiging om er dan maar niet aan te beginnen. Dat is, om de term van Veenstra te gebruiken, de gemakkelijkste keuze. Er is geen overtuigingskracht voor nodig.

Wat zou het vergezicht voor Friesland bij deze keuze kunnen zijn? Een wat in zichzelf gekeerd gewest waar ze nog altijd mopperen op ‘Den Haag’ waar ze niet naar hen willen luisteren? Waar ze kunnen blijven klagen dat van de miljarden voor openbaar vervoer en wegen alleen wat kruimels in Friesland terechtkomen? Waar voor ‘de leefbaarheid van het platteland’ veel lege bussen van dorp naar dorp rijden?

Of de Lelylijn er komt? Dat hangt er van af of er nu genoeg politici en kiezers zijn met de moed om Friesland op een ander spoor te zetten.

Rimmer Mulder is o ud-hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant

Nieuws

menu