De maatschappij is veranderd in een Game of Thrones-achtig strijdtoneel van verwijten. Kunnen we nog wel naar elkaar luisteren?

'De scheur die in de samenleving is ontstaan, loopt overal dwars doorheen.' FOTOSTILL GAME OF THRONES

Ons land dreigt ten onder te gaan aan meningsverschillen, overtuigingen en opinies. Ton van der Kroon vraagt zich af: gaan we het scenario van Game of Thrones achterna?

Nog niet eens zo héél lang geleden – in het pre-coronatijdperk – zaten we gekluisterd aan een van de populairste televisieseries ooit: Game of Thrones . Door het opkomende gevaar van de ‘Whitewalkers’ moesten zeven koninkrijken zich verenigen om de strijd aan te gaan. Dat was niet eenvoudig, want iedereen die werd aangeraakt – besmet – door een Whitewalker, werd zelf ook een Whitewalker.

Strijd tegen het virus

Game of Thrones heeft wel iets weg van onze strijd tegen het virus. Iedereen die het virus krijgt, wordt zelf een nieuwe besmettingshaard en geeft het door. Ergo: we moeten er samen uitkomen.

Dat lukte in eerste instantie aardig. Experts en virologen waren onze leidsmannen. We hielden ons aan de regels. Maar allengs begon de ‘gezamenlijkheid’ uit elkaar te vallen, net als in Game of Thrones . Toen in het laatste seizoen de Whitewalkers vrij gemakkelijk verslagen waren, brak alsnog de hel los tussen de machthebbers van de zeven konink-rijken.

Steeds agressiever

Zo ook bij ons. De gezamenlijkheid van Nederland dreigt uiteen te vallen in diverse, elkaar bekampende groeperingen. Op sociale media verschansen mensen zich steeds meer in hun eigen bubbel en worden de reacties richting andersdenkenden steeds agressiever.

Er ontstond een heel circuit van mensen die grote argwaan koesterden tegen de gevolgde koers en dat op allerlei platforms ventileerden. Deze andersdenkenden verenigden zich, bijvoorbeeld in Viruswaarheid, maar ook in talloze Facebook- en meditatiegroepen.

Frustraties in alternatieve hoek

De ‘mainstream media’ hadden echter alles wat alternatief of spiritueel was decennialang belachelijk gemaakt of gewoonweg genegeerd. Toen we in een werkelijke crisis terecht waren gekomen, sloeg een sluimerende frustratie in alternatieve hoek om in boosheid en agressie. Mensen voelden zich ‘niet gehoord’ en gingen steeds harder roepen. Mediteren ging opeens naadloos over in demonstreren.

Dit meer ‘vrouwelijke’ paradigma van eigenwijsheid en spiritualiteit begon steeds meer tegenwicht te bieden aan de strakke ‘mannelijke’ orde van de politiek.

Allerlei zaken werden in twijfel genomen: staan de maatregelen wel in verhouding tot de maatschappelijke schade? Onderschatten we niet de depressie onder jongeren, de financiële klap voor de horeca en andere bedrijven? Deugen de vaccins wel? De ideologische strijd tussen twee paradigma’s leek uit te monden in een steeds venijniger cultuurclash.

Politici, influencers en opiniemakers

De scheur die is ontstaan in de samenleving loopt overal dwars doorheen: door groepen wetenschappers die elkaar aanvallen, artsen die diametraal tegen over elkaar staan, politici, influencers en opiniemakers die elkaar met theorieën te lijf gaan; demonstranten en spirituelen die gezamenlijk weerstand bieden tegen de politiek en de politie.

Niemand verstaat elkaar meer. Het scenario van Game of Thrones begint angstwekkend dichtbij te komen. Het virus lijkt overwonnen, maar ons land dreigt ten onder te gaan aan meningsverschillen, overtuigingen en opinies.

Absolute waarheid

Nu is een van de krachten en kwaliteiten van ons land juist de vrijheid van meningsuiting. We zijn een land van vrijdenkers, eigenwijze betweters die geen blad voor de mond nemen. Maar de belangrijkste vraag op dit moment is: ‘Kunnen we nog naar elkaar luisteren? Kunnen we nog geïnteresseerd zijn in de mening van de ander, in plaats van onze eigen mening tot absolute waarheid te verheffen?

De crisis heeft iedereen ten diepste geraakt, en ook al willen we het soms niet erkennen, we zijn bang geweest, bezorgd, boos, angstig voor de dood, voor een vijand die we niet kunnen zien. Is het gek dat we zo zijn doorgeslagen en elkaar bijna te lijf gaan?

Verbondenheid

Binnenkort zijn er verkiezingen. Ieder kiest zijn of haar eigen partij. Maar ik hoop dat we dat doen in een geest van verbondenheid, in plaats van een strijdtoneel van verwijten. Dan zou corona ons pas echt iets opgeleverd hebben.

Ton van der Kroon is auteur van De Terugkeer van de Koning: man-zijn in de 21e eeuw.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
Opinie