Een week plasticvrij boodschappen doen is best te doen, en ook een maand geen nieuwe kleding kopen klinkt niet onoverkomelijk. Maar helpt zo'n challenge nou echt? | column duurzaamheid Sanne Eva Dijkstra

Sanne Eva Dijkstra

Een aantal keer per jaar – vooral in januari, maar ook nu, zo vlak na de zomervakantie – duiken ze ineens overal op: challenges voor een gezonder, gelukkiger, rustiger, liefdevoller, rijker, avontuurlijker, sportiever, fitter of op wat voor manier dan ook ánder en doorgaans beter leven. Zonder suiker, alcohol of een overschot aan social media, bijvoorbeeld. Of juist mét meer van het een of ander.

Ook op het gebied van duurzaamheid zijn challenges populair. Zo zijn er no waste challenges, vega(n) challenges, plasticvrije challenges, minimaliseerchallenges, no buy challenges, energie- en waterbesparingschallenges, koud douchen challenges, flight free challenges, enzovoorts.

Druk van de ketel

In de eerste plaats is zo’n tijdelijke uitdaging lekker overzichtelijk. Een week plasticvrij boodschappen doen lijkt best goed te doen, en ook een maand geen nieuwe kleding kopen klinkt niet onoverkomelijk. Zo’n kortdurende afspraak met jezelf is minder intimiderend dan van de ene op de andere dag plechtig beloven iets voortaan altijd of juist nooit meer te zullen doen. Zelfs als dat je uiteindelijke doel is, is zo’n statement nogal heftig. Door te beginnen met een korte periode, haal je de druk wat van de ketel.

Tweede voordeel: je staat er niet alleen voor. Vaak starten challenges op een vast moment en ga je de uitdaging samen met anderen aan. Dat motiveert om door te zetten, ook als even het lastig is. Om die reden is het ook slim om een familielid, vriend of vriendin aan te haken als je zelf een challenge start. Zo kun je elkaar verantwoordelijk houden en gooi je het bijltje er minder snel bij neer. Omdat je de ander niet wilt teleurstellen. Of omdat je, als je fanatiek bent ingesteld, geen gezichtsverlies wilt lijden.

Proefondervindelijk bewijs

Net als elk goed voornemen kan een challenge ‘mislukken’. En zelfs als je de eindstreep zonder kleerscheuren haalt, wil dat niet meteen zeggen dat je je gedrag voorgoed veranderd hebt. Volgens sceptici heeft het weinig zin om mee te doen aan challenges, omdat ze meestal te kort zouden duren voor blijvende verandering. Gemiddeld zou het namelijk wel zo’n 66 dagen duren voordat je je een nieuwe routine helemaal eigen hebt gemaakt, en de meeste challenges duren veel korter dan dat. Toch zie ik er, op basis van wat proefondervindelijk ‘bewijs’, zelf de voordelen wel van in.

Toen ik merkte dat ik dagelijks onnodig lang onder de douche stond, hielp een zelf geïnitieerde korter-douchen-challenge me om die gewoonte te doorbreken. De warmwaterstraal staat op koude herfst- en winterochtenden heus nog wel eens te lang open, maar op een gemiddelde dag red ik het gemakkelijk binnen vijf minuten. En voordat ik vlees helemaal van mijn menu schrapte at ik wel eens een weekje of wat vega, waardoor ik ervaarde dat je echt niets hoeft te missen als vegetariër. De knop ging weliswaar niet direct helemaal om, maar wel steeds een stukje verder.

Misschien gaat zo’n challenge ook wel helemaal niet om de perfecte uitvoering, maar om het aanwakkeren van een vlammetje. Hoe klein ook: die brengt de stap naar duurzame verandering alvast een beetje dichterbij.

Sanne Eva Dijkstra (’85) staat met twee benen stevig op de Friese grond, maar met haar hoofd graag in de wolken. Ze werkt als freelance (eind)redacteur voor verschillende regionale en landelijke media en schrijft veel en graag over duurzaamheid en bewust(er) leven.

Nieuws

Meest gelezen