Fijn dat de NS een meldnummer heeft voor overlast in de trein, maar je hebt er niks aan | opinie

‘Juist wanneer reizigers die een onveilig gevoel ervaren zich niet gehoord voelen omdat er niet wordt ingegrepen en overlastgevers zich daarvan bewust worden, kunnen dreigende situaties gemakkelijk escaleren. Foto: Shutterstock

Fijn dat de NS een meldnummer heeft voor overlast in de trein, vindt schrijver en ov-reiziger Lucas Zandberg. Jammer alleen dat je er niks aan hebt.

In het voorjaar van 2020 introduceerden de NS een nieuwe service: reizigers die een onveilig gevoel of overlast ervaren kunnen sindsdien via WhatsApp en sms in contact komen met de NS-meldkamer. Hiervoor is een speciaal 06-nummer in het leven geroepen. Informatie over dit nummer kan in elke treincoupé worden gevonden.

Op het eerste gezicht is dit een mooi initiatief waarmee potentieel onveilige situaties in de kiem worden gesmoord, en ook nog helemaal van deze tijd. Wie echter daadwerkelijk gebruikmaakt van deze service, blijft achter met het gevoel dat die een wassen neus is.

Ruzieachtige sfeer

Onlangs ontstond enige ophef nadat stichting Free A Girl berichten deelde van iemand die zich bij het telefoonnummer beklaagde over het feit dat zij werd gefilmd. Ze kreeg het advies om een andere coupé te zoeken met de toevoeging dat het nummer bedoeld is voor situaties waar een hulpdienst bij nodig is. Het zou mij allicht zijn ontgaan als ik recentelijk ook niet was afgescheept door dezelfde NS-meldkamer.

Een paar weken geleden draaide een man demonstratief luide muziek in de coupé waarin ik mij bevond. Hij deed dit duidelijk om te provoceren en keek steeds uitdagend om zich heen wanneer iemand zou reageren. Toen twee andere passagiers dapper genoeg waren om wat van zijn wangedrag te zeggen, ontstond er een gespannen, ruzieachtige sfeer in de coupé.

Het leek mij een duidelijk voorbeeld van een situatie waarin contact met het 06-nummer uitkomst kon bieden. Dat viel op z’n zachtst gezegd een beetje tegen. Nadat ik de situatie had beschreven, kreeg ik de vraag of de man zich in de stiltecoupé bevond. Toen mijn antwoord daarop ontkennend was, volgde als reactie: „Ik snap dat het vervelend is, maar daar kan ik dan helaas niet op acteren”.

Wat is het doel?

Nadat ik na dit chatbot-achtige antwoord in onnatuurlijk Nederlands ongevraagd nog meer informatie had verstrekt, volgde de toevoeging: „Mensen uitschelden is natuurlijk niet gewenst maar muziek spelen in een coupé mag”. Tja.

Je kunt stellen dat het 06-nummer op deze manier zijn doel voorbijschiet. Maar wat is dat doel eigenlijk? Bij een écht misdadige situatie – voorbeeld: ik ben getuige van een aanranding of erger – zou ieder weldenkend mens immers 112 bellen, niet een WhatsAppbericht of sms naar de NS-meldkamer sturen.

Maar een passagier die ongevraagd filmt of ruzie uitlokt door keihard muziek te spelen? Dat bij uitstek is een voorbeeld van een situatie waarin de NS een nuttige rol zouden kunnen spelen.

Preventief?

Het probleem met de 06-lijn is natuurlijk het verwachtingspatroon van de reiziger. Op het moment dat ik contact opneem met de meldkamer, koester ik de naïeve verwachting dat er vervolgens een daadkrachtige conducteur naar de coupé komt om de orde te handhaven en verdere escalaties te voorkomen.

Afgaande op het contact is dat niet het échte doel van het nummer. Het werkelijke doel lijkt me om klagende reizigers met algemeenheden aan het lijntje te houden zodat zij zich gehoord voelen. Pappen en nathouden dus.

De informatieve stickers over het 06-nummer hebben daarnaast natuurlijk ten doel om potentiële overlastgevers af te schrikken. De praktijk wijst helaas uit dat deze preventieve werking een mislukking is. Contact met de NS-meldkamer biedt vooral een vorm van schijnveiligheid die in potentie gevaarlijk is.

Juist wanneer reizigers die een onveilig gevoel ervaren zich niet gehoord voelen omdat er niet wordt ingegrepen en overlastgevers zich daarvan bewust worden, kunnen dreigende situaties gemakkelijk escaleren. De door de NS geboden schijnveiligheid is dan ook vooral schijnheilig.

Lucas Zandberg uit Noordhorn is schrijver. Zijn laatst verschenen roman is De geschiedenis van mijn onvoorstelbare ouderdom (Arbeiderspers, 2022).

Nieuws

menu