Hoe het Tjalling Koopmans College zijn docenten verslindt

‘Afscheid is altijd een beetje bitterzoet’, zegt docent Bert Mul na zijn door de rechter afgedwongen ‘comeback’ op het Tjalling Koopmans College. Hij hoopt vandaag op een mooie diploma-uitreiking. Voorlopig kent deze affaire alleen maar verliezers.

De Onderwijsinspectie heeft gistermiddag zestien rapporten over de acht Scholen voor Persoonlijk Onderwijs (SVPO) openbaar gemaakt. Dat gebeurde nadat de rechter in Amsterdam het bezwaar tegen openbaarmaking ongegrond had verklaard.

De Onderwijsinspectie heeft gistermiddag zestien rapporten over de acht Scholen voor Persoonlijk Onderwijs (SVPO) openbaar gemaakt. Dat gebeurde nadat de rechter in Amsterdam het bezwaar tegen openbaarmaking ongegrond had verklaard.

Maandagochtend om tien voor acht fietst Bert Mul het schoolterrein in Hurdegaryp op. De docent kijkt uit naar het weerzien met leerlingen en collega’s. ,,Ik hoop dat alles in pais en vree gaat’’.

Het regent pijpenstelen en dat is misschien symbolisch voor de hele affaire op het Tjalling Koopmans College. De School voor Persoonlijk Onderwijs (SVPO) ging met gestrekt been de eigen leerkracht te lijf toen die zich met naam en toenaam kritisch uitliet over de gang van zaken. Kritiek, vaak in veel hardere bewoordingen, uitten veel van zijn collega’s ook, maar dan anoniem.

Slecht verliezer

Het resultaat: een ontluisterend vonnis van de rechtbank in Leeuwarden over de wijze waarop de school ten strijde trok tegen Mul. De opgelegde schorsing werd vernietigd en de docent moet deze laatste schoolweek in de gelegenheid worden gesteld zijn werk normaal af te ronden, op straffe van een dwangsom van 1000 euro per dag.

Niet voor niets staan ook advocaat Joost Aarts en rayonbestuurder Marja de Bree van de Algemene Onderwijsbond (AOb) deze maandagochtend in de regen bij het schoolplein. Zij zien er letterlijk op toe dat de school het vonnis op een goede manier ten uitvoer brengt. Ze hebben hun twijfels, vertelt Aarts: ,,De school gedraagt zich als een slecht verliezer. Als er vandaag herrie ontstaat, wil ik erbij zijn.’’

Hij licht toe: de afgelopen dagen heeft de SVPO allerlei voorwaarden gesteld aan de terugkeer van Mul. De docent mag hooguit tien minuten voor aanvang van de les in zijn lokaal aanwezig zijn, moet er uiterlijk tien minuten na afloop van de les weer uit zijn, mag zich niet in de kantine vertonen, maar moet zijn broodje in zijn eentje opeten ‘in lokaal 6 ofzo’, somt Aarts op. ,,Dat lijkt op pesterij.’’

Feestje

Daar komt nog iets bij. Het schoolbestuur heeft Mul nu ook een officiële berisping gegeven wegens het organiseren van een feestje, vlak voor de meivakantie. Daarbij zou alcohol zijn genuttigd en werden de afstandsregels vanwege corona niet nageleefd, aldus de school. Mul bestrijdt deze lezing en denkt nog na over eventuele stappen.

De SVPO maakt met de verdachtmaking, ook al gedaan in de rechtszaal, duidelijk hoe ver ze wil gaan. ,,Eigenlijk zegt deze organisatie: wij staan boven de wet. Als de rechter een uitspraak doet, bepalen wij wel hoe we daarmee omgaan’’, zegt De Bree. ,,Dat is heel kwalijk, zeker voor een school. Je leidt jonge mensen op, wat voor signaal geef je hiermee af?’’

Aarts heeft zoiets in de dertig jaar dat hij optreedt in onderwijsconflicten naar eigen zeggen nog nooit meegemaakt. Docenten weten nu dat ze niet veilig zijn als ze zich uitspreken, zegt hij. Dat leidt tot een ware uittocht onder het personeel: inmiddels zouden 30 van de 41 docenten vertrekken uit Hurdegaryp. Onder hen is ook Mul. Ouders zouden zich op grond van deze kwestie moeten afvragen naar wat voor plek ze hun kind sturen, zegt Aarts.

Eigen gelijk

Het is een heel starre organisatie, zeggen oud-docenten: de docent moet passen in de mal die de SVPO heeft bedacht. ,,Als je kritiek uit, word je bij het grofvuil gezet. Ze maken mensen kapot. Het is heel moedig van Bert dat hij zijn nek heeft uitgestoken terwijl hij nog op de school werkt.’’

De affaire kent alleen verliezers, maar de SVPO wentelt zich in zijn eigen gelijk. De onrust is het gevolg van ‘een hetze’, want de resultaten zijn goed, of eigenlijk ‘uitstekend’. Dat de Onderwijsinspectie tot een ‘voldoende’ komt (zie kader), ligt aan allerlei zaken, maar niet aan de SVPO.

Dat leerlingen verklaarden de afgelopen jaren zestien (!) leraren Nederlands te hebben gehad, dat in de bovenbouw volgend jaar vrijwel allemaal nieuwe docenten aantreden en dat leerlingen, moe van alle conflicten, in deze krant uitriepen: ‘Als het zo moet, sluit deze school dan maar’ – het zou in veel organisaties reden zijn de kritische blik eens naar binnen te richten. Zo niet in Hurdegaryp.

Heel jammer. Want SVPO-oprichter Misha van Denderen had wel degelijk een punt toen hij twee weken geleden in de rechtbank van Amsterdam, na afloop van een geding tegen de inspectie, in herinnering riep waarom hij in Friesland een school stichtte. ,,Omdat in dit deel van de provincie heel veel kinderen met een te laag schooladvies naar het voortgezet onderwijs gaan. Dat is een enorme kansenongelijkheid, waar ik met mijn scholen wat tegen wil doen.’’

Doodzonde dat de oprichters onderweg het spoor bijster zijn geraakt.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Tytsjerksteradiel
Onderwijs