12 paar huismussen, 24 paar huiszwaluwen, 6 paar gierzwaluwen en een kolonie vleermuizen passen in een ekotil in Earnewâld

12 paar huismussen, 24 paar huiszwaluwen, 6 paar gierzwaluwen en een kolonie vleermuizen. Ze passen allemaal in de ekotil die Nico Minnema heeft ontworpen.

Marijke en Teade de Jong kijken naar zwaluwen in de ekotil.

Marijke en Teade de Jong kijken naar zwaluwen in de ekotil. Foto: Niels Westra

Met dit bouwwerk op vier poten zijn bij het klussen aan oude panden tijdverlies, papierwerk én chagrijn te voorkomen, voorziet Minnema, zelfstandig ecologisch adviseur in Earnewâld. Een prototype staat sinds vorige week op het erf van Teade en Marijke de Jong bij Warten, die aan de vooravond staan van een sloop- en verbouwproject. De ekotil is in de bouwvergunning die ze net binnen hebben van de gemeente Leeuwarden geaccepteerd als compensatie voor dieren.

Wie een oud gebouw vertimmert, ontkomt niet aan verplichte onderzoeken naar kwetsbare diersoorten. Juist onder het pannendak van oude boerderijen voelen mussen, zwaluwen en vleermuizen zich thuis. Het zijn ‘de meesters van de loze ruimte’, in de woorden van Nico Minnema. ,,Se meitsje gebrûk fan de lekken en brekken fan de tradysjonele bou.’’

Geregeld voert Minnema quickscans uit, om te toetsen of verbouwingsplannen niet botsen met de Wet natuurbescherming. ,,In soad minsken steane dêr net by stil, mar as de konklúzje dan is datst net útskute kinst dat earne in flearmûs sit, dan bist samar in jier, in neier ûndersyk, twa rapporten en in ûntheffing fierder.’’

Dat zoiets tot frustratie en ergernis leidt, kan Minnema zich voorstellen. ,,En kweekst der ek gjin begryp mei foar de wetjouwing.’’ Het bracht de Earnewâldster tot de slotsom dat het misschien wel zo handig is om alle rompslomp voor te blijven, door meteen voor vervangende woonruimte te zorgen voor de dieren. ,,Uteinlik hat ek in mosk of flearmûs gjin ferlet fan in rapport. Dy wol foaral in plakje ha.’’

Minnema zegt dat hij zich heeft laten inspireren door de duiventillen zoals die vroeger bij staten en stinzen stonden. In zijn variant hebben duiven er alleen weinig te zoeken. Het bouwwerk is gereserveerd voor soorten die elkaars aanwezigheid goed verdragen.

Het onderste deel van de ekotil biedt broedruimte aan mussen. Tegen de wanden hangen 24 nestkommen voor huiszwaluwen, al mogen die er zelf best nog een paar bijbouwen. Gierzwaluwen kunnen iets hogerop via spleten bij nestplaatsen komen. De binnenkant van de til is ingericht met lamellen van ‘rûch hout’, waartussen vleermuizen zich kunnen verschuilen.

Het dak is belegd met zink, maar wel op zo’n manier dat het hier en daar tocht, om de temperatuur in de hand te houden. Minnema: ,,Soest sizze kinne dat ik de tekoartkommings fan âlde pleatsen deryn meinommen ha.’’

Teade en Marijke de Jong hopen dat er dit jaar al actie te zien zal zijn rond hun ekotil, die ze een week geleden met Minnema op zijn plaats hebben getakeld. Het paar, afkomstig uit Almere en Amsterdam, huist sinds een jaar in een woonboerderij aan de Oeble Om Wei. Op het erf wijken twee ‘stalletjes’ voor een gastenverblijf en moet ook het asbestdak van de oude ligboxenstal worden vervangen.

Teade de Jong: ,,We willen alles graag mooi inpassen in de omgeving. Daarom zijn we ook bezig het weiland zo natuurvriendelijk mogelijk in te richten met een plasdrasgebied.’’ Minnema adviseert het paar en droeg ook de ekotil aan.

Minnema ziet wel een serieuze toekomst voor zijn vinding, maar heeft geen plannen om zelf meer exemplaren te timmeren. Hij heeft ROC Friese Poort gevraagd zijn ontwerp om te zetten in digitale tekeningen. ,,Ik fyn it leuk om soks te betinken, mar in oare kear kin in oannimmer of in handige zzp’er him der ek wol mei rêde.’’

Wat zo’n ekotil kost? Minnema houdt het op 3500 euro. ,,Dat bist ek samar kwyt ast allegear ûndersiken dwaan moatst. En der is in grut ferskil: de fûgels en flearmûzen, de wetjouwer, de ynistatyfnimmers fan de bou, it befoegd gesach dat der op tasjocht, allegear ha se hjir baat by. Sjochst no oars net as fleurige koppen, yn stee fan minsken dy’t de smoar yn hawwe om’t de oar him behindert yn syn plannen.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Tytsjerksteradiel
Natuur en milieu