Stank, stof en lawaai: storingen bij Soprema irriteren IJlst

Stank, stof en lawaai. Dakrollenfabriek Soprema in IJlst zoekt de grenzen van het geduld op in de stad. ,,Der is in soad tasein, it moat no ek gebeure.’’

Door een fout bij dakrollenfabriek Soprema daalde twee weken geleden een witte kalklaag neer op zonnepanelen in IJlst. FOTO WERKGROEP GEUROVERLAST IJLST

Door een fout bij dakrollenfabriek Soprema daalde twee weken geleden een witte kalklaag neer op zonnepanelen in IJlst. FOTO WERKGROEP GEUROVERLAST IJLST

Het sneeuwde stof in hartje stad. Een vettige, witte kalklaag daalde twee weken geleden neer op zonnepanelen (die acuut minder energie opwekten), boten, auto’s en kozijnen in IJlst. Bij het lossen van een vracht kalk in een silo bij dakrollenfabriek Soprema was iets misgegaan. ,,Seachst it op ’e kop ferkeard gean. De boel plofte derút’’, zegt voorzitter Bas Hollenberg van de Werkgroep Geuroverlast IJlst. ,,It wie ien grutte stofwolk.’’

IJlst zat niet te wachten op dit incident. De stad had toen al dagen hinder van een ferme stanklucht uit de fabriekspijp, veroorzaakt door een mankement aan de afzuiging. De overlast die de dakrollenfabriek aan de Geeuwkade veroorzaakt, stelt het geduld en het begrip van de stadbewoners op de proef. Hollenberg: ,,We sitte yn in oprinnend klachtepatroan. In soad problemen ûntstean troch minsklike fouten, net troch oermacht. Dat ropt fragen op.’’

 

Plan van aanpak

In februari 2019 lanceerde het college van Súdwest-Fryslân het plan van aanpak ‘Soprema en het woon- en leefklimaat van de kern van IJlst’. Fabriek, gemeente, handhavingsinstantie Fumo én de Werkgroep Geuroverlast trekken eendrachtig op om tot een bevredigende situatie voor bedrijf en bewoners te komen. Dit stappenplan om de geurhinder (onder meer door bitumen, een aardolieproduct) te verminderen, werkt toe naar november: dan moet Soprema een revisie van de milieu-omgevingsvergunning aanvragen.

Hoofdpijnklachten, stank, zwarte wolken of stof op de vensterbank: de werkgroep houdt de overlastmeldingen actief bij, onder meer in een appgroep, waarvan alle partijen lid zijn. Hollenberg: ,,De iene dei komme der sân of acht appkes binnen, de oare dei neat. It hinget fan waar en wyn ôf.’’ Door waarnemingen snel te delen, kan er ook snel ingegrepen worden, zo is het idee.

Hier gaat het soms lelijk mis, stelt de werkgroep vast. Toen het laatst weer begon te stinken, rolden de berichten binnen in de appgroep. En tóch heeft het tweeëneenhalve dag geduurd voordat Soprema ingreep. Een afzuiger werkte niet, maar de productie ging al die tijd door. Verbluft: ,,Dat soks technysk kin! In snackbarhâlder krijt syn frituerpanne echt net oan as de ôfsûger net oanstiet. Dêr sit in befeiliging op. En dan kin sa’n grutte fabryk wol gewoan trochdraaie...’’

Safolste dinkje

Het is het ,,safolste dinkje’’ dit jaar. De bereidwilligheid is groot om samen tot een duurzame oplossing te komen, maar de grenzen van het geduld komen in zicht, zegt Hollenberg. ,,Wy binne gjin aksjegroep, we steane konstruktyf yn it proses. Boetes útdiele? Net dwaan. We ha leaver dat Soprema it jild en de tiid ynvestearret yn oplossings. Mar we wolle wól commitment . Der is al in soad tasein, mar it moat no ek gebeure.’’

De werkgroep heeft goede hoop dat praktische ingrepen zoals het vergroten van de capaciteit van de koolfilters en de afzuigsystemen al soelaas bieden. Ook strakkere procedures voor het vrachtverkeer op het terrein kunnen helpen. ,,Lade en losse soe ek binnendoar kinne, yn in kondisjonearre romte.’’ In een reactie laten Fumo en gemeente samen weten dat er een toezichthouder ter plaatse geweest is. De recente zaak is in onderzoek. Er zijn geen schadelijke stoffen vrijgekomen.

Op de vraag hoeveel klachten er binnengekomen zijn, meldt de gemeente dat de Fumo in 2020 twintig officiële klachten kreeg en dit jaar tot nu toe éénentwintig – vooral over geur. Hollenberg vindt het geen eerlijk verhaal, dat bovendien een vertekend beeld geeft. ,,Wy ha mei elkoar ôfpraten dat wy allinne de ekstremen – wy neame dat in achtplus – offisjeel melde by de Fumo om it systeem net ûnnedich te bestoken. ‘Gewoane klachten’ sette wy allinne yn de app en dat binne der op guon dagen wol hûndert.’’

FNP en PvdA zitten op het vinkentouw. De raadsfracties hebben gisteren om tafel gezeten met een groep IJlsters. ,,De problemen wurde konstatearre mar net oplost’’, aldus Sicco Rypma (FNP). De partijen brengen het onderwerp dinsdagavond op tafel in de commissievergadering.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Súdwest-Fryslân
Bedrijven