Leidt de vismigratierivier tot meer diversiteit? Deze visser denkt van niet: 'It is gewoan in sprookje'

De vismigratierivier die momenteel onder de Afsluitdijk wordt aangelegd, is gedoemd te mislukken, vreest oud-beroepsvisser Sipke Bootsma.

Visser Sipke Bootsma (76) heeft zo zijn bedenkingen bij de vismigratierivier onder de Afsluitdijk.

Visser Sipke Bootsma (76) heeft zo zijn bedenkingen bij de vismigratierivier onder de Afsluitdijk. FOTO NIELS DE VRIES

Toen hij dinsdag in de Leeuwarder Courant las over de aanleg, krabde Bootsma (76), IJsselmeervisser sinds 1963, zich toch even achter de oren. Het vissen zit de inwoner van Hindeloopen in het bloed. Vader Bootsma was visser, net als grootvader en overgrootvader. Sipke’s zoons Hendrik en Pieter vormen inmiddels de vijfde generatie.

In het artikel stelt Jaap Quak, een van de initiatiefnemers en specialist IJsselmeervissen bij Sportvisserij Nederland, dat de 55 miljoen euro kostende voorziening op termijn zal leiden tot meer perspectief voor de beroepsvisserij en een grotere diversiteit aan vissoorten, omdat vissen veel meer dan nu heen en weer zouden kunnen zwemmen.

,,Lilk is net it goeie wurd’’, zegt Bootsma in zijn knusse woning achter de dijk. ,,Ik bin gewoan teloarsteld. Skrokken ek.’’ Hij is er van overtuigd dat de mannen die het concept hebben ontwikkeld, veel minder dicht bij de natuur staan dan de gemiddelde visser. ,,It is gewoan in prestiizjeprojekt.’’

Paling en spiering

Genoemde doelstellingen kunnen de betrokkenen wel op hun buik schrijven, meent Bootsma. ,,Hoe is it mooglik dat se dit sizze? Dy diversiteit, dêr komt neat fan terjochte. It is gewoan in sprookje. It liket wol oft dat folk yn ien grutte bubbel sit. Se fertsjinje deroan. It is harren fak. In bakker sil fansels ek net sizze dat de bôle net smakket.’’

IJsselmeervissen zoals brasem, voorn, baarzen en snoekbaars gedijen niet in zout water, stelt hij met klem. ,,As dy bistkes sâlt wetter binnen krije, dan is it gebeurd.’’ Zoutwatervissen op hun beurt, zoals de haring, pruimen volgens de natuurman het zoete water niet. Ooit was de zuidkant van de Zuiderzee – toen nog zout – de kraamkamer voor de haringen, maar de aanleg van de Afsluitdijk maakte daar een einde aan. ,,Dy hearingen komme noait wer werom omdat de Iselmar no swiet is. Dat oerlibje se net.’’

Alleen paling en spiering zouden zich aan beide zijden van de dijk thuisvoelen. ,,Soe dat dan it salichmeitsjende idee wêze?’’ Hij voegt eraan toe dat de Waddenzee sowieso niet rijk aan vissoorten is. ,,It is noch beroerder as it Iselmar. Eartiids koest dêr noch wol op skol fiskje, mar tsjintwurdich fange se dêr neat mear. Dat docht ek bliken út aktueel ûndersyk mei fûken by Skylge. De seehûnen hawwe hast gjin fretten mear.’’

Niet dat hij zo nodig negatief wil doen. Het IJsselmeer en het lot van de vissers gaan Bootsma juist enorm aan het hart. Twintig jaar was hij bestuurslid van de Friese werkgroep IJsselmeervissers en vijftien jaar zat hij in de ledenraad van de producentenorganisatie IJsselmeer van de Nederlandse Vissersbond.

Neveninkomsten

De vanuit de overheid gestimuleerde schaalvergroting binnen de beroepsvisserij heeft de sector de laatste veertig jaar – na de al eerder gerealiseerde inpolderingen – onder grote druk gezet en geleid tot overbevissing, stelt de geboren Hindelooper. Hij verwacht ook niet dat de migratierivier daar verandering in zal brengen. Het motto van zijn vader klinkt na in zijn oren: ,,Do moatst net mear fan ’e see ferlangje as dat er jaan kin.’’

Vele generaties vissers waren zich dat volgens Bootsma maar al te goed bewust. Het ene jaar gaf goede vangsten, het andere minder goede. Een vetpot was het nooit en vaak moesten de vissers neveninkomsten zoeken.

Vader Bootsma was ook beperkt in zijn mogelijkheden. De netten waren van het relatief kwetsbare katoen en konden veel minder vis dragen dan de huidige, onzichtbare netten van monofyl. ,,Dat ferrottet noait sa as katoen docht. It is krekt as mei boeren. Eartiids moasten se mei de hân melke, no hawwe se in robot. Dat kinst yn ’e selde geast besjen.’’

Bootsma pleit intussen al zestien jaar voor duurzame, kleinschalige en dus flexibele visserij. Hij weet dat zijn zoons er nooit een volledig inkomen uit kunnen halen.

Zij willen de viskotter meer en meer inzetten voor toeristen en educatieve projecten, want de rijke geschiedenis van de vissers op het IJsselmeer, zo benadrukt Bootsma, moet worden doorverteld.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Súdwest-Fryslân
Instagram