Het Odensehuis Bolsward als warme woonkamer voor mensen met dementie (en hun naasten)

Coördinatoren Martine Adema en Niels Nijdam voor het Odensehuis in Bolsward. Foto: Petra Kroon.

In de kosterswoning aan het Skilwyk 27 gingen deze week de deuren van het Odensehuis Bolsward open; een ‘huiskamer’ voor mensen met dementie, maar zeker ook voor hun naasten. Een plek waar alles mag en niks moet en waar de sociale benadering centraal staat. ,,Dit was er in Súdwest-Fryslân nog niet.”
Lees meer over
Súdwest-Fryslân

Ruim anderhalf jaar is de kerngroep Dementievriendelijk Bolsward nu actief. De oprichting van het Odensehuis is vooralsnog het meest zichtbare resultaat, tot tevredenheid van Gerda Breeuwsma: ,,Dit was een grote wens”, vertelt ze. Breeuwsma was aanjager van het oprichten van de kerngroep en neemt ook zitting in het nieuwe stichtingsbestuur van het Odensehuis. ,,Dit was er in Súdwest-Fryslân nog niet. Vanuit ons netwerk en door eigen ervaringen merkten we een hiaat. Als iemand dementie heeft, val je al snel terug op dagbesteding. Dit is een voorliggende voorziening. Het is heel informeel en mensen kunnen gewoon binnenlopen en aanschuiven.”

Persoonlijk ervaringen

Breeuwsma vormt het bestuur met ondernemer Erik Kooistra en voorzitter Sieta Miedema. Allen hebben vanuit de familiare sfeer dichtbij de gevolgen van geheugenaandoeningen meegemaakt en zien daarom het belang van het inloophuis des te meer in. Ik weet nog dat we met mijn moeder naar een zorgboerderij gingen. Daar was dagbesteding. ’Wat moet ik hier’, zei ze toen. ‘Ik ben nog nooit op een boerderij geweest en heb helemaal niets met dieren’”, schetst Kooistra zijn persoonlijke voorbeeld. ,,Maar op dat moment weet je ook niet wat je moet doen.”

Miedema noemt de situatie met haar dementerende man, die regelmatig een Odensehuis binnenliep: ,,’Dit liket my wol wat’, zei hij, net na de diagnose. Hij heeft zich vanaf dag één thuis gevoeld.”

Coördinatoren

Om de Bolswarder instelling van de grond te krijgen, zijn coördinatoren Martine Adema en Niels Nijdam aangesteld. Zij zijn inmiddels mede-oprichters van zes Odensehuizen in Friesland. ,,Toen we hen troffen, waren we meteen verkocht. Zij gaan het hier implementeren, en na een jaar willen we zelfstandig draaien.”

Vrijwilligers kunnen zich als begeleider melden, evenals stagiairs, stipt Miedema aan: ,,Maar ze moeten wel bekwaam zijn. Affiniteit hebben. Rust uitstralen en blijven luisteren, altijd respectvol naar de persoon”, noemt ze als kwalificaties. Belangstellenden kunnen binnenlopen voor een vrijblijvend gesprek, eventueel gevolgd door trainingen.

Locatie

De locatie in aan het Skilwyk voldoet volgens de bestuurders perfect aan de voorwaarden: ,,Het is een soort huiskameridee, het ligt in het centrum dus bezoekers kunnen gemakkelijk even naar de winkel wandelen en het heeft een tuin”, vinken ze het wensenlijstje af. ,,En het is betaalbaar”, voegen ze daar lachend aan toe. De Bolswarder stichtingen en het fonds Bolsward-Dronyp omarmen het initiatief en zorgen dat het Odensehuis sowieso de eerste twee jaar kan draaien. ,,Maar we gaan voor de lange termijn”, voegt Breeuwsma daar meteen aan toe. ,,De behoefte aan inloophuizen wordt namelijk alleen maar groter.”

Kooistra spreekt de wens uit dat er een soort vliegwieleffect ontstaat. ,,We hopen op bijdragen vanuit de Bolswarder bevolking en het bedrijfsleven. Helemaal als mensen weten wat het is, maar dan moet je dus eerst laten zien wie je bent en wat je doet. We blijven op zoek naar geld, want er is geen verdienmodel.”

Klanten kunnen nu al wel hun emballage-bonnen doneren aan het Odensehuis in de Jumbo-winkels van Kooistra in Bolsward, Makkum en Wommels. ,,We zijn blij dat we nu kunnen opstarten, met behulp van de Bolswarder stichtingen. Daar kunnen we niet zonder”, klinkt het dankbaar.

Voor wie?

Maar voor wie is het Odensehuis bedoeld? Dat is een vrij brede doelgroep, benadrukken de drie. ,,Er is geen diagnose nodig”, noemt Breeuwsma als eerste. De woonkamer is vrij toegankelijk voor mensen met dementie, maar ook voor hun naasten. En juist om er in een vroegtijdig stadium bij te zijn. ,,Ik denk dat het gaat gebeuren dat bijvoorbeeld eerst een man of vrouw alleen komt, en dat ze later samen komen”, denkt Kooistra hardop. ,, Vaak wordt het lang vooruit geschoven, maar als je het vanaf het begin onderkent dat je de ziekte van Alzheimer hebt, en dit kunt bespreken, heb je al zo veel gewonnen”, vult Miedema aan.

Er wordt bewust geen activiteitenprogramma opgesteld. ,,Dan ga je al snel richting dagbesteding”, is de uitleg daarvoor. Bezoekers kunnen zelf hun wensen aangeven; van schilderen tot muziek maken of gewoon een kop koffie drinken. ,,De kern is dat we aansluiting zoeken bij wat hij of zij wil.”

Doelstelling

,,Het blijkt dat mensen die Odensehuizen bezoeken langer de regie over hun eigen leven houden. Dat ze zich langer geaccepteerd voelen en het zelfvertrouwen -dat ze misschien een tijdje kwijt zijn- terugwinnen”, aldus Breeuwsma. ,,De doelstelling is dat iedereen zo lang mogelijk meedraait in de samenleving.”

Op de eerste dag kwamen volgens coördinator Martine Adema meteen al meerdere bezoekers langs die ‘regelmatig willen terugkomen’, variërend van mensen met dementie tot mantelzorgers en professionals.

Wat is een Odensehuis?

‘Een Odensehuis is een informatie-, advies- en ontmoetingsplek voor mensen met (beginnende) dementie, mantelzorgers en hun familie en vrienden. Er is ruimte voor ontmoeting, ondersteuning, activiteiten en advies’, zo omschrijft het landelijk platform Odensehuizen Nederland de instelling. De naam verwijst naar de Deense stad Odense, waar het initiatief voor zo’n inloopcentrum in 2001 ontstaan. In Nederland zijn, volgens de het landelijk platform, een kleine zestig Odensehuizen, waarvan zes in Friesland.

Het Odensehuis in Bolsward is op maandag en woensdag van 10.00 uur tot 16.00 vrij toegankelijk te bezoeken. Meer informatie op odensehuisbolsward.nl.

Nieuws

menu