Een bewoner van een sociale huurwoning in Súdwest-Fryslân heeft 59 huizen, maar kun je dat eigenlijk niet verbieden?

Een persoon in de gemeente Súdwest-Fryslân huurt een sociale huurwoning en heeft tegelijk nog 59 huizen in bezit. In de politiek en op de sociale media regende het verontwaardigde reacties. Mag het eigenlijk wel en zou de woningcorporatie er iets tegen moeten doen?

FOTO SHUTTERSTOCK

FOTO SHUTTERSTOCK

We belden met George de Kam. Hij is emeritus hoogleraar Volkshuisvesting en grondmark. In het verleden hield De Kam zich veel bezig met sociale huur. Als abonnee van NRC nam hij deze week kennis van het verhaal dat de krant maakte over hoeveel huurders van corporatiewoningen eigenaar zijn van meerdere koopwoningen .

Het blijkt landelijk om ruim duizend huurhuizen te gaan. De bewoners staan ingeschreven op het adres van een corporatiewoning en bezitten tegelijkertijd samen 3344 huizen die in elk geval deels op hun naam staan.

De persoon die in Súdwest-Fryslân 59 huizen heeft, kon rekenen op flink wat kritiek. ,, Te gek foar wurden ’’, noemde PvdA-raadslid Habtamu de Hoop het. Ook Tweede Kamerlid Henk Nijboer (PvdA) stelde vragen aan minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren. De Hoop wil weten hoe het kan dat iemand die zoveel bezit heeft, een sociale huurwoning krijgt toegewezen.

Hoe kan iemand die veel huizen bezit, een sociale huurwoning krijgen toegewezen?

Dat is eigenlijk heel simpel, legt De Kam uit. ,,Als je een woning huurt, dan moet je een inkomenstoets overleggen.’’ De grens voor een huurwoning ligt op een inkomen van ruim 44.000 euro . Het kan zo zijn dat deze persoon uit Súdwest-Fryslân bij de start van de huurperiode een inkomen had dat lager lag. Maar als diegene vervolgens meer bezit krijgt - bijvoorbeeld door een erfenis of speculatie - dan wordt het inkomen niet opnieuw getoetst. ,,Het wordt niet jaarlijks gecontroleerd.’’ Daar is wel veel om gevraagd, maar er zijn ook wel tegenargumenten aan te dragen, aldus De Kam. ,,Als je inkomen te hoog wordt, kan het betekenen dat je dan je huis uit zou moeten. Je hebt ook te maken met huurdersbescherming. Meer betalen voor de huur kan een oplossing zijn.’’

,,Het is niet verboden wat hier gebeurt, zolang de persoon er zelf maar blijft wonen. Het is pas verwijtbaar als je er niet woont en het onderverhuurt. Dan onttrek je een sociale huurwoning aan het systeem waarvoor het bedoeld is, namelijk de sociale huur.’’

Tegelijk is het lastig na te gaan of iemand daadwerkelijk niet op het adres woont waar hij of zij staat ingeschreven. Wie twee maanden in Spanje op vakantie gaat om te overwinteren, overtreed de voorwaarden van het huurcontract niet. ,,Je moet wel kunnen aantonen dat je er woont, als daar twijfel over bestaat. De corporatie kan dat doen via aanwezigheidscontroles.’’

Wat zou je aan deze vorm van scheefhuur kunnen doen?

Een echte oplossing is lastig te vinden, denkt De Kam. Daarvoor zal de wetgeving veranderd moeten worden en ook daar zitten haken en ogen aan. ,,Je wilt het woningrecht niet aantasten. De huur omhoog is een optie. Aan de ingang (bij de start van de huurperiode, red) hou je altijd controle en daarmee vang je veel wel af, maar wat er vervolgens gebeurt met inkomensstijging, dat is niet afgedekt. Dat kun je alleen doen met maatregelen en het is de vraag of je dat moet willen.’’

In het geval van de persoon in Súdwest-Fryslân zou je hooguit een beroep op het geweten kunnen doen, aldus De Kam. Dat ligt in dezelfde lijn met uitspraken van wethouder Mark de Man, die donderdagavond aangaf dat de gemeente niet meer kan doen dan een moreel appèl .

Volgens De Kam is ook de vraag of de betreffende woningcorporatie erg ongelukkig is met de situatie. Sociale huur gaat tot 750 euro per maand en dat is een flink bedrag. ,,Als je als corporatie een woning in bijvoorbeeld een krimpgebied moeilijk kunt verhuren, ben je wellicht blij dat het überhaupt is verhuurd. Anders blijf je daarmee worstelen.’’

Is het een groot probleem?

Uit onderzoek van NRC in samenwerking met het Kadaster blijkt dat het landelijk om meer dan duizend huurhuizen gaat. Volgens De Kam is het niet per se een groot probleem. Liever zou hij meer aandacht zien voor het feit dat woningcorporaties niet commercieel mogen bouwen. ,,De investeringsbereidheid wordt tegengewerkt. Daar zit een rem op.’’ Als er meer wordt gebouwd, dan krijgen immers ook meer mensen kans op een huurwoning.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Súdwest-Fryslân
Uitlegverhaal
Woningmarkt