Robert Brouwer uit Drachten ontwerpt spellen (en ineens gaat dat heel goed): 'Er is geen opleiding voor, dus je leert telkens bij'

Na jaren van teleurstellingen en duizenden uren zwoegen zonder echt resultaat, heeft de in Drachten opgegroeide Robert Brouwer (56) zijn voet tussen de deur gekregen bij spellenuitgevers.

Spelletjesmaker Robert Brouwer op zijn zolder omringd door zijn eigen bedachte spellen.

Spelletjesmaker Robert Brouwer op zijn zolder omringd door zijn eigen bedachte spellen. Foto: Nienke Maat

Plotseling doet Robert Brouwer een ontboezeming: ,,Heel eerlijk: ik houd eigenlijk niet zo van spelletjes spelen.’’ Er valt even een stilte. Want de ruimte waar dit interview plaatsvindt, staat bomvol met kaart- en bordspellen. Bevlogen en vrijwel onophoudelijk praat Brouwer over zijn liefde voor spellen. Maar dan vooral om ze te maken. Spelen? Nee, dat is een heel ander verhaal. ,,Ik doe het niet voor mijn lol. Ik blijf constant analyseren en heb altijd de neiging om het zelf anders te doen. Ik maak dus liever spellen’’, legt Brouwer uit. Iets met beroepsdeformatie.

Eureka

Het romantische beeld van een stoffige zolderkamer met puntdak, vlekkerig tapijt en een krakkemikkig bureau waar een spellenmaker tussen duizenden pionnetjes maandenlang zit te werken aan een idee en dan plots ‘eureka’ roept, kan de prullenbak in. Robert Brouwer heeft een goed verlichte zolder, met drie bureaus, een zithoek met tv en verschillende kasten waar hij alle attributen keurig in heeft opgeslagen. De pionnetjes liggen er heus, en ook heel veel multomappen met aantekeningen. Maar daarvoor moet je eerst wel wat laatjes en kasten opentrekken.

De grote stapels met spellen die her en der staan, verraden echter direct wie zich hier schuilhoudt: spellenbedenker Robert Brouwer. De cabaretier groeide op in Drachten en heeft nog altijd veel familie in Friesland wonen. Nu woont hij al meer dan 35 jaar in Groningen.

In 2011 werd het eerste spel van zijn hand uitgegeven: Het Grote Basisschoolspel. Dat smaakte naar meer, maar hoe vaak Brouwer in de jaren daarna ook een zelf ontwerpen (kaart)spel aanbood bij een uitgever: telkens kreeg hij nul op het rekest. Dankzij corona is dat veranderd. Plots had de cabaretier geen voorstellingen meer en ging hij maar, zoals Brouwer zelf telkens herhaalt, prutsen op zolder.

En met resultaat, want in korte tijd zijn Sneaky Bastard (999 Games), 6th Sense (Jumbo) en Bugz (Amuza) op de markt gekomen. ,,Later dit jaar komen nog drie spellen uit. Zes spellen in hetzelfde jaar, dat is volgens mij nog nooit voorgekomen bij een Nederlandse spelauteur’’, zegt Brouwer met enige trots. Maar daar ging een lange weg aan vooraf.

Spellenuitgevers zijn keihard, merkte Brouwer wel op diverse beurzen. Zij krijgen ieder jaar duizenden potentiële spellen onder ogen en moeten streng selecteren. In het Duitse Göttingen stond Brouwer eens met engelengeduld te wachten tot een uitgever bij zijn tafeltje kwam. ,,Er kwam natuurlijk niemand. Er stonden wel tweehonderd auteurs en er liepen maar twintig uitgevers rond. Op het laatst kwam iemand naar mij toe. Ik legde het spelletje uit en hij schudde direct zijn hoofd. Veel te veel kaarten.’’

Want ook dat was een les die hij gauw leerde. Uitgevers laten kaartspellen in vellen van 55 drukken. Daarom zie je in de winkels vaak ook pakjes kaarten van 55 of 110 kaarten liggen. ,,Iets aanbieden met 112 kaarten is daarom het domste wat je kunt doen. Je valt dan meteen af. Wist ik veel. Er is geen opleiding voor, dus je leert telkens bij.’’

Spellenmakelaar

Spellenuitgevers worden soms zo overspoeld door aanbiedingen van bedenkers dat ze spellenmakelaars inschakelen. ,,Je kunt dan je spel bij hen pitchen en zij filteren daar dan de goede ideeën uit. Als zij er iets in zien, wordt het spel vaak wel uitgebracht. Alleen ongeveer de helft van wat jij normaal gesproken krijgt, gaat vervolgens naar die makelaar.’‘ Daartegenover staat volgens Brouwer wel dat je een garantie hebt dat het spel duizenden keren zal worden verkocht. ,,Het kan dan wel uit.’‘

Tijdens het hardlopen, onderweg in de auto of gewoon als hij aan een spel werkt, komen vaak ideeën opborrelen. Brouwer zat eens in de auto om met zijn toenmalige vriendin en schoonouders te gaan wokken, toen hij ineens iets bedacht. Hij zette de wagen vervolgens aan de kant en ging een half uur zitten schrijven. ,,Dat ging over tijdreizen en ik had daar een heel verhaal bij. Het is nog steeds niet af. Ik pas het telkens aan. Maar ooit komt het er van.’’

Een vetpot is het bedenken van spellen niet. Zonder zijn idee was bijvoorbeeld Sneaky Bastard er niet geweest, maar toch. ,,Er zijn duizenden auteurs, dus dan is er wel weer een ander spel. Je hebt de uitgevers nodig.’’ En dat weten ze ook. Brouwer krijgt betaald in royalty’s. Vaak is dat 5 procent van de inkoopprijs. Voor 6th Sense komt dat neer op 20 cent per verkocht spel. ,,Gelukkig zit uitgever Jumbo over de hele wereld. In de eerste zes weken is het spel ongeveer tweeduizend keer verkocht.’’ Brouwer kon toch maar mooi 400 euro in zijn zak steken.

Testen

Hij weet ook dat veel van zijn zelfbedachte spellen het daglicht nooit zullen zien. Des te dankbaarder is hij op het moment dat een uitgever wel toehapt. ,,Vaak steek je heel veel uren in iets en je doet het voor heel weinig. Stiekem heb ik de hoop een dikke klapper te maken, maar ik doe het omdat het superleuk is om te prutsen.’’

Soms duurt het jaren voor een idee tot een daadwerkelijk goed spel leidt. Door veel te testen vindt Brouwer vaak weer nieuwe invalshoeken en haalt hij niet-werkende mechanismen eruit. Al was dat in coronatijd en vooral tijdens de lockdown erg lastig. Winkels waren dicht en thuis bezoek ontvangen mocht nauwelijks. ,,Ik ben bij studentenhuizen in Groningen geweest, want dan heb je direct meer mensen te pakken die kunnen testen. En dat is nodig, want spellen werken soms totaal niet en als ik in m’n eentje speel, weet ik wat alle spelers doen - want dat ben ik zelf...’’

Nu de wereld langzaam weer opengaat, mag Brouwer ook weer de weg op voor cabaretvoorstellingen. Fulltime spellen bedenken is er niet meer bij. ,,Ik ben nu ook weer aan het schrijven en repeteren voor het cabaret. Maar spellen blijf ik echt ontwerpen. Ik zit lang genoeg in de auto voor nieuwe ideeën.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Smallingerland
Vrije tijd
Instagram