Kleine wormpjes in de strijd tegen de eikenprocessierups in Drachten

Jacob van der Veen en Alfred Homan kijken toe terwijl een nest van de eikenprocessierups uit een eikenboom wordt gezogen Yke Bremer

Kleine wormpjes zijn in het voorjaar ingezet door de gemeente Smallingerland in de strijd tegen de eikenprocessierups. De wormen - ook wel nematoden genoemd - zijn als proef op de eiken aan De Lauwers in Drachten en aan De Damen in Drachtstercompagnie gespoten. De biologische wijze van bestrijding lijkt een succes. “Door de wormpjes sterven de jonge rupsen en kunnen ze geen eitjes leggen. Er zijn geen nesten gevonden. Het lijkt 100 % effect te hebben”, vertelt Jacob van der Veen, boomverzorger van de gemeente Smallingerland.

Nadeel van de behandeling is wel dat er ook andere rupsen worden opgegeten door de wormpjes, zo voegt de boomverzorger toe. “We werken dan ook nauw samen met ecologen die kijken naar bijzondere vlindersoorten. Een deel van De Lauwers hebben we daarom ook niet bespoten. “

Hoveniersbedrijf Roel Timmerman uit Uffelte heeft de werkzaamheden uitgevoerd voor de gemeente. “Het bespuiten met de nematoden gebeurde in het donker omdat de wormpjes niet goed tegen licht kunnen”, aldus Alfred Homan van hoveniersbedrijf Roel Timmerman. “We nevelen de microscoop kleine wormpjes op de bomen in de nachtelijke uren. En die behandeling herhalen we tien dagen later nog eens.

Zuigen

Op het moment is Homan samen met een collega bezig om nesten van de jeukrups uit de eikenbomen te zuigen. Veel eiken in Drachten zijn voorzien van een lint met daarop de tekst “Pas op!! Eikenprocessierups!!” De gemeente Smallingerland heeft de bomen speciaal gemarkeerd zodat Homan en zijn collega de bomen gemakkelijk kunnen herkennen en de nesten met eitjes van de jeukrups met een speciale stofzuiger uit de bomen kunnen zuigen. “De nesten met eitjes worden in speciale bakken gezogen en afgevoerd met bak en al naar een verbrandingsoven”, zo legt Homan uit.

De gemeente en het hoveniersbedrijf staan in nauw contact met elkaar. “We geven elke twee weken een lijst door met eikenbomen waarin we nesten zien zitten”, aldus Van der Veen. Maar tijdens de werkzaamheden zien Homan en zijn collega’s nog vaak wel meer nesten zitten. “Wij zitten boven in de bomen en kunnen het beter zien en ontdekken soms nog meer nesten. Maar ze zitten ook wel aan de boomvoet in het hoge gras.”

Homan laat op zijn telefoon zien wat de gevolgen kunnen zijn van de jeukrups. De haren van de volwassen eikenprocessierups kunnen jeuk, een branderige gevoel en andere gezondheidsklachten veroorzaken. Homan laat een foto zien waarop zijn kaak en nek bedekt zijn met rode jeukbultjes. “Ook bij ons gaat het wel eens mis ondanks de beschermende kleding. Grote nesten moeten we uit elkaar trekken om ze goed op te kunnen zuigen. We krijgen dan wel eens haartjes van de rups tussen onze kleding. Ik ga onder een warme douche staan en smeer mentholzalf en dan is het weer redelijk snel verdwenen.”

Probleem

Sinds een aantal jaren groeit de overlast van de eikenprocessierups in de gemeente Smallingerland. Zo zijn er in 2017 en 2018 enkele tientallen nesten van de eikenprocessierups verwijderd. Vanaf 2019 ging het om circa duizend nesten en afgelopen jaar werden er meer dan 5000 nesten geruimd. Boomverzorger Van der Veen merkt de toename ook. “We vermoeden dat we dit jaar wel over de 5000 nesten heen komen. In de eikenbomen aan De Kletten zaten dit jaar in bijna alle eiken nesten.“


Je kunt deze onderwerpen volgen
Smallingerland