Gewoon mag in De Veenhoop, gek ook

Op De Veenhoop kijken ze niet zo nauw. Daar is iedereen welkom en is gewoon niet gauw gek genoeg. Nou vooruit, bijna iedereen. Roppers, razers en borstklopper mogen wel wegblijven. Liever zelfs.

Cor van Oostrom laat zijn koeien over de weg

Cor van Oostrom laat zijn koeien over de weg Foto: Jilmer Postma

‘No, dêr ha we him hear. Miskien wol de echtste Veenhoper fan allegear.” Cor van Oosterom stapt de woonkeuken binnen van zijn kameraad Henk de Vries. Hij lacht besmuikt als zijn maat nog even doorplaagt. ,,Dizze man is krekt riddere dat er gjin ymport mear is.”

De koeienboer van de Drachtster Heawei is de belichaming van het verhaal dat verteld moet worden over De Veenhoop, vinden ze in het dorp. Over het andere gezicht van het gemoedelijke plaatsje dat tevoorschijn komt als de tent van het boerenrockfestival is opgeruimd en het Grytmansrak niet vol zuipschuiten ligt. Een dorp omarmd door natuur en water, waar rust regeert.

Emigratie

Van Oosterom (53) streek in de jaren negentig als jongeman van 23 neer op een boerderij in het kale lage veenland aan de boorden van de Wide Ie. Hij wilde boer worden, maar op de familieboerderij in Bodegraven waren daarvoor geen mogelijkheden. Zo belandde hij in Friesland. ,,It wie: nei it bûtenlân of nei De Feanhoop. No, dat is wakker gelyk”, blikt hij in vloeiend Fries terug op de ‘emigratie’ van dertig jaar geleden.

De Veenhoop kende hij wel. Als rasplattelander en Normaal-fan was hij met zijn maten wel eens een weekend komen hossen en feesten daar in dat Friese gat. En nu streek hij er neer met een koppel Hollandse blaarkoppen. In het eerste jaar had Cor in het feestweekend 65 kameraden met tenten op zijn land staan. ,,It jier dêrop hûndert.”

Het klikte geweldig tussen zijn oude Hollandse maten en zijn nieuwe Friese vrienden. ,,Yn de feesttinte beukten we der altyd op. Net gemeen, mar freonskiplik. It wiene poatige knapen dy Hollânders”, herinnert Henk zich die eerste jaren. Hij is een boerenzoon met zijn wortels diep in De Veenhoop.

Vis in het water

Boer Cor voelde zich vanaf het begin als een vis in het water. ,,It wie in moai hecht doarp. Kuorbal, toaniel, skoalle, iisclub.” In een wereld waar alleen maar Fries klonk, sprak hij het razendsnel vloeiend mee. ,,De jongens sprutsen it allegear.” ,,Wy wienen ek in soad by dy oer de flier”, zegt Henk die moet lachen als hij er aan terugdenkt. De thuiswonende Veenhopers gingen maar wat graag na het korfballen nog even naar Cor voor een biertje. ,,Dan sieten we dêr wer ta de nacht út.” ,,Mar do joechst dy ek daliks”, herinnert Janke de Vries (73) zich de komst van Cor. ,,Gewoan. Net opfalle of in grutte mûle.” Janke is een echte dorpsvrouw die – geboren in Nij Beets – zo’n beetje haar leven lang op De Veenhoop woont. Ze regelt en organiseert. Is voortrekker en opduwer tegelijk. Schutjassen, toneel, korfbal, it sjongen. Overal zet(te) ze zich voor in. ,,We moatte it mei elkoar gesellich meitsje”, vindt ze.

Akke Dijkstra (64) knikt instemmend. Ook zij is verknocht aan haar Veenhoop. ,,Ik ha al eefkes fuort west.” Twaalf jaar woonde ze aan It Súd in Drachten. Inmiddels is ze van die dwaalweg af en woont al weer jaren aan de Slúswei. Met het mooiste weidse uitzicht dat ze zich kan wensen. ,,,As wy achter hûs sitte, sizze we wolris: no hawwe wy safolle campings hân, yn Frankryk of Itaalje, mar sa’n moai útsicht as hjir thús wie der net by.” De Veenhoop is echt meer dan het festival, zegt ze. ,,De natoer, rêst en donkere nacht binne unyk. Nergens striele de stjerren sa helder as hjirre.”

Het dorp heeft zijn school verloren, het schutjassen verdween toen de kroeg restaurant werd. De klimaatverandering heeft de ijsclub bevroren en de toneelvereniging ging ter ziele. ,,We hiene op it lêst allinne noch stikken mei âlde minskerollen. Jonge spilers hiene we net.”

Maar de hechtheid is er nog steeds. Akke: ,,As der wat barre moat hjirre, dan is it in stik of wat tillefoantsjes en der binne samar helpers en riders mei trekkers en weinen.” Dat is hoe de dorpelingen met elkaar omgaan. Gemakkelijk en gemoedelijk.

Alle soorten en smaken wonen op De Veenhoop. Socialisten, liberalen, anarchisten. Van overtuigd atheïst tot diep gelovig gereformeerd. Wat voor overtuiging, levenswijze of geaardheid ook, op De Veenhoop kunnen ze aarden. ,,Elk wurdt respektearre en yn syn wearde litten”, zegt Henk (51) die als een van de weinigen in zijn dorp ’s zondags in de kerk zit. Het maakt hem een uitzondering, maar hij heeft dat nooit zo gevoeld. ,,As bern giene wy mei it buske nei de kristlike skoalle yn Boarnburgum. Dêr sieten alle minsken mei in handikap yn en wy.” Het maakte geen verschil in sociaal contact. ,,Wy wiene freonen mei alle bern út it doarp.”

Tolerantie

Die tolerantie is er altijd geweest. Excentrieke figuren werden vroeger ook al omarmd en gerespecteerd, weten Janke en Akke. ,,Douwe Kleefstra, dat wie sa’n markante man.” De vrijgezelle Kleefstra was melkvaarder, woonde in een arkje en reed overal op zijn brommer naartoe en zwaaide uitbundig naar iedereen. ,,In aparten, mar sa’n leave man.” ,,Of frou Liemburg, fan it skipperswinkeltje”, vult Henk aan. De Veenhopers schieten allemaal in de lach bij de gedachte aan haar. Janke: ,,Sa nijsgjirrich. Se woe alles witte en frege dy it himd fan it liif.” ,,En se ferkocht ek guod dat oer datum wie”, zegt Henk. ,,In wyt útsleine Mars. Dy moast dan mar efkes ôffeie. Der kaam ris in fakânsjegonger werom mei in pûtsje sloffe sjips: ‘Deze zegt geen eens meer krak’. Mar moatst net rekkenje datsto it jild werom krigest.”

Ongecompliceerd samenzijn, dat is De Veenhoop. In de vier dagen feest én de 361 andere. Janke: ,,Elk fielt him thús omdatsto wêze kinst watsto bist.” Met één restrictie, zegt Akke. ,,Gewoan dwaan.” Henk knikt: ,,Roppers en razers en guon mei de boarst foarút, dêr binne we hjir net sa fan.”

Klopt, zegt ook Cor, de perfect ingeburgerde Friessprekende Hollander die wordt gezien als misschien wel de echtste Veenhoper. Hij denkt dat het Veenhoopfestival bij die ongebakken tolerantie ook een rol speelt. ,,Troch it feest en alle folk dat dêr op ôfkomt krije minsken in ‘bredere kijk’ op ’e wrâld. Se sitte der middenyn en komme dochs efkes yn de tinte te sjen. Mar ien dy’t alles better wit, is hjirre op it ferkearde plak.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Smallingerland
Zomer
Zomer 2020
Dorpenserie