Op de keukentafel bij Hotty en Betty in Beetsterzwaag staat een bijzonder stuk erfgoed: een graftrommel: 'Wat is er moai he?'

Betty Hansma bewaart een bijzonder stuk funerair erfgoed in huis. De graftrommel wacht - na een grondige restauratie - terugplaatsing op het kerkhof van Beetsterzwaag.

De graftrommel op het kerkhof te Beetsterzwaag is gerestaureerd. Betty en Hotty van de Tjerkepaadcommissie vertellen.

De graftrommel op het kerkhof te Beetsterzwaag is gerestaureerd. Betty en Hotty van de Tjerkepaadcommissie vertellen. Foto: Jilmer Postma

,,Wat is er moai he?’’ Op de keukentafel van Betty Hansma uit Beetsterzwaag staat een graftrommel. In volle glorie, want pas gerestaureerd. De 79-jarige heeft hem voor de gelegenheid even van de logeerkamer gehaald. Hier bewaart ze het monumentje tijdelijk, veilig onder een bed, totdat het weer teruggeplaatst kan worden op het kerkhof bij de Dorpskerk.

Graftrommels raakten eind van de negentiende eeuw in zwang op begraafplaatsen. ,,It hat moade west, in hype .’’ In de met glasplaat afgedekte dozen van blik of zink gaven nabestaanden een bijzondere gift mee aan de overledene. Meestal was dat een krans of een tak met metalen bladeren en bloemen van porselein of glas. Soms werd er een foto bijgevoegd of een wens in letters van aluminium.

De trommel op Betty’s keukentafel is gevuld met een krans van zinken bladeren en witte porseleinen bloemen. ,,Dit is eins mar in hiel ienfâldige’’, zegt Hotty Hoekstra (77). Ze zit met Betty in de Tsjerkepaad-commissie. Samen maakten ze zich sterk voor restauratie. ,,Der sieten allegearre rare plakken op, de blommen en blêden wienen stikken en it glês brutsen.’’

Afgelopen september ging de vervallen kransdoos naar het restauratieatelier van het museum voor graftrommels in Veenhuizen. Hier werkt Pieke van Doorn, een graftrommeldeskundige die in augustus 2019 op uitnodiging van de Tsjerkepaad-commissie een lezing gaf in Beetsterzwaag. Zij vertelde dat er in Nederland nog zijn duizend graftrommels staan, vaak in zeer erbarmelijke staat.

Na de voordacht drong het besef door; toch wel jammer dat de enige graftrommel van Beetsterzwaag stond te verpieteren onder een tafel in de consistorie. Daar had de koster hem neergezet omdat er een tak op was gevallen waardoor het glaswerk was gebroken.

Betty: ,,Wy moatte dit bewarje, tochten wy doe.’’ Hotty: ,,It is historysk erfguod.’’ Betty: ,,Funerair erfguod, hyt it offisjeel.’’

Sneller dan gedacht was de trommel weer de oude. Door corona hadden de vrijwilligers van het restauratieatelier zeeën van tijd voor de klus. Nu is het wachten tot het smeedijzeren hekje is gemaakt dat om de grafgift hoort. Ondertussen zijn Betty en Hotty bezig te achterhalen wie er in het graf begraven is. Een steen ontbreekt. ,,It skynt in jonge jonge te wêzen.’’

Betty en Hotty, die via de stichting Historisch Beetsterzwaag 1716 euro subsidie kregen van de stichting Van Teyens Fundatie voor de restauratie van graftrommel en hekwerk, wachten met terugplaatsing tot de regels zijn versoepeld. Ze willen wel een beetje aandacht voor zo’n bijzonder moment. De doos komt op z’n oude plek, direct links van de ingang van de kerk. Hotty: ,,Moai yn it sicht.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opsterland
Cultureel erfgoed
Instagram