Woningen gasloos maken blijft duur. In Garyp en Wijnjewoude gaan ze voortvarend te werk (en geloven ze dat het goedkoper kan)

Het blijft duur om woningen aardgasvrij te maken, stelt het EIB. In proeftuinen Garyp en Wijnjewoude hebben ze elk hun eigen kijk op de zaak.

Het huis van de familie Albada werd in 2019 als een van de eerste in Garyp afgekoppeld van het gas.

Het huis van de familie Albada werd in 2019 als een van de eerste in Garyp afgekoppeld van het gas. FOTO HOGE NOORDEN/JACOB VAN ESSEN

Het kost gemiddeld 40.000 euro om een woning van het gas af te halen, zo heeft het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) berekend. Het is een bedrag dat projectmanager Jacob Miedema van Proeftuin Aardgasvrij Garyp bekend voorkomt. ,,Yn ús plan fan 2018 kamen wy ek op dizze priis út.’‘

,,It kloppet”, zegt ook Harm de Kroon, projectleider groengas van de coöperatie Wijnjewoude Energie Neutraal (WEN). ,,Teminsten, ast der nei sjochst sa as it EIB en it grutste part fan de maatskippij dat dogge. Wy sette yn op griengas. Dat is lang sa djoer net.”

61 huizen afgekoppeld

De bevindingen van het EIB zijn een streep door de rekening voor het kabinet, aldus actualiteitenprogramma Nieuwsuur . Het ministerie van Binnenlandse Zaken hoopt op een kostendaling, terwijl het EIB denkt dat er juist miljarden euro’s aan extra subsidies nodig zijn om alle Nederlandse woningen van het gas af te krijgen.

In Garyp is de afgelopen anderhalf jaar voortvarend gewerkt aan het gasvrij maken van woningen. Inmiddels zijn er 61 helemaal afgekoppeld, vertelt Miedema. Verwarming, koken, warm water, het gaat allemaal elektrisch. Bij nog eens 20 huizen zijn installateurs bezig. Er is dus al behoorlijk wat ervaring opgedaan, ook met de kosten. Exclusief de subsidies liggen die tussen de 15.000 en 70.000 euro per huis.

Ingrijpende verbouwing voor oudere huizen

Het zijn vooral de oudere huizen, met energielabel D of slechter, waarvoor veel geld nodig is. Bij deze woningen gaat het al snel om 40.000 tot 70.000 euro. Dit komt doordat er een ingrijpende verbouwing nodig is. De hele ‘schil’ van het huis moet worden aangepast voor een goede isolatie. Voor woningen met energielabel A, B of C is het makkelijker en goedkoper: het kan voor minder dan 20.000 euro.

Miedema is het met het EIB eens dat de aanpak van oudere huizen niet snel goedkoper wordt. ,,De prizen yn de bou geane allinnich mar omheech.’‘

Maar dat betekent volgens hem niet per se dat er voor alle 9 miljoen huizen in Nederland 40.000 euro nodig zal zijn. Er zijn ontwikkelingen denkbaar die de situatie kunnen veranderen. Miedema noemt bijvoorbeeld waterstof. ,,Miskien kinne je oer tsien jier wol wetterstof yn wenten krije, mei in oare tsjettel.’’ De toekomst is niet te voorspellen, zegt hij. ,,Wy binne krekt begûn.’’

Groengas in plaats van aardgas

In Wijnjewoude, sinds oktober aardgasvrije proeftuin, hoeven de inwoners geen tienduizenden euro’s te investeren. ,,Ja, wy wolle fan it ierdgas ôf”, zegt Harm de Kroon. ,,Mar net fan it gas. Dat binne twa ferskillende dingen.”

Er zijn plannen voor een mono-mestvergister. Die moet uit de mest van 2600 koeien in de nabije omgeving groengas produceren. Er zijn achttien boeren gevraagd en die doen mee. ,,Der moatte noch sân by en dat komt goed.”

Het groengas wordt in bestaande leidingen gepompt. Geen gebruiker die het verschil met aardgas merkt, zegt De Kroon. Groengas is in principe duurder dan de fossiele variant, maar omdat er voor twaalf jaar SDE-subsidie wordt aangevraagd, krijgen de inwoners van Wijnjewoude geen hogere rekening. ,,Oars soe it net kinne. Dat is mei alle foarmen fan duorsume enerzjy sa.”

‘Stront fan alle kij yn Fryslân’

Het idee is om de mestvergister op de plek van de voormalige rioolwaterzuivering te laten verrijzen. Bij een deel van de omwonenden bestaat weerstand. Zij vrezen veel overlast van een vergister in de buurt. De Kroon, die een andere plek overigens niet uitsluit, hoopt hen er nog van te kunnen overtuigen dat die vrees ,,net terjochte” is.

Hij ziet een unieke kans voor de hele provincie. ,,Ast mei de stront fan alle kij yn Fryslân griengas produsearrest, kinst seker de helte fan alle Fryske huzen ferwaarmje.”

Wijnjewoude krijgt uit het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW) 4,3 miljoen euro van het rijk. Met dat geld is onder meer een stimuleringsregeling opgetuigd. Inwoners kunnen daarmee maatregelen nemen waardoor hun energieverbruik vermindert. Het dorp moet in 2025 energieneutraal zijn, zo is het streven van de WEN.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opsterland
Energietransitie
Duurzame energie
Instagram