Ruim vijftig kilometer aan kades wordt vervangen in het Fochteloërveen. 'Het is een uniek stukje Nederland'

Het gezelschap schept aan het einde van een eerste stuk nieuwe kade wat zand uit de bak van een wagentje. Lourens Looijenga

,,Ik ben trots op deze herstelwerkzaamheden, ander dreigt deze natuur te verdwijnen.” Enit Scholtens van Natuurmonumenten mocht maandagmiddag samen met Drents gedeputeerde Henk Jumelet officieel beginnen met de vervanging van bijna vijftig kilometer kaders door het hoogveen van het Fochteloërveen. De oude houten kades zijn lek en dus loopt het water het natuurgebied uit.
Lees meer over
Ooststellingwerf

De eerste houten kades dateren al van 1938, toen Natuurmonumenten voor het eerst grond kocht in het veengebied. Maar ook aan het eind van de afgelopen eeuw was het nog gebruikelijk om met Frans eikenhout kades te timmeren op een leemlaag. Zolang die kades onder water stonden, was er geen probleem. Maar zodra water weg begon te lopen en dus ook de kades niet meer nat waren, begonnen ze te verrotten. Het is dus tijd om een oplossing te bieden die volgens gedeputeerde Jumelet zeker 100 jaar mee moet kunnen. En zelfs als de nieuwe kades in 2122 wat verzakt zijn, kunnen die simpel weer worden opgehoogd, zo is zijn verwachting.

De tekst gaat verder na de foto

Bouwactiviteiten

Uit de woonwijk Kloosterveen bij Assen is al 100.000 m3 leem gehaald. Daar wordt volop gebouwd aan 500 huizen. Wel moet vanwege de bouwactiviteiten bij boeren rond het natuurgebied nog een alternatieve oplossing worden gevonden voor foeragerende ganzen. Pas dan komen er nog 1000 huizen bij. Die oplossing is er vooralsnog volgens Jumelet nog niet. Het leem ligt in een depot aan de rand van het hoogveengebied, net als 150.000 m3 wit zand uit een nabijgelegen zandwinningsput. Dat zand is de helft van wat uiteindelijk nodig is. ,,Er gebeurt hier nogal wat’, zo zegt Scholtens, wijzend naar de graafmachines bovenop de enorme bergen zand en leem. En ook aan de horizon in het veengebied zie je op grote afstand tegen de avondzon de silhouetten van graafmachines.

De tekst gaat verder na de foto’s

Vakken

Het gezelschap, zonder de verhinderde Friese gedeputeerde Douwe Hoogland, schept aan het einde van een eerste stuk nieuwe kade wat zand uit de bak van een wagentje. Het is de formele eerste aanzet tot de aanleg van de kades. Maar drie kilometer is klaar. Over vijf of zes jaar moet de klus geklaard zijn. Het veengebied is verdeeld in allemaal vakken. Tegen de waterzijde komt eerst een rand van waterkerend leem en daarachter komt als versteviging wit zand. De houten kades blijven staan, omdat slangen in holtes overwinteren. De meest brede kades worden gebruikt als aanrijroute. In de toekomst zou de brandweer via die kades ook dichterbij een natuurbrand kunnen komen.

‘Uniek stukje Nederland’

,,Het is mooi om hier te zijn”, zo zegt Jumelet. ,,Het is een uniek stukje Nederland. De oude veendammen zijn eindig. We zorgen in goede afstemming met de omgeving voor natuurherstel.” De kades houden regenwater in het Fochteloërveen vast. En veenmos, de basis van levend hoogveen, krijgt daardoor weer kans om te groeien. En dat maakt dit gebied uniek in Noordwest-Europa.

De tekst gaat verder na de foto

Zeldzame dieren

De aanpak is bovendien goed voor het klimaat, zo zegt Enit Scholtens. Het hoogveen houdt als een spons water vast en geeft dat geleidelijk weer prijs. En je houdt niet alleen water vast, maar ook Co2. Niet in de laatste plaats zijn de bijna 300 zeldzame dieren en planten ook zeer gebaat bij het behoud van hun leefgebied. ,,Voor behoud van soorten is herstel van de waterhuishouding essentieel.” Natuurmonumenten heeft daarover de regie in opdracht van de provincies Drenthe en Friesland, het ministerie van LNV, Staatsbosbeheer en diverse gemeenten en waterschappen.

Nieuws

menu