Een deel van de gemeenteraad van Noardeast-Fryslân twijfelt over het verfriesen van plaatsnamen, tot woede van de FNP: 'Ik bin mei stommens slein'

Een groeiend deel van de gemeenteraad van Noardeast-Fryslân twijfelt over het verfriesen van de plaatsnamen in de gemeente. De FNP is woedend.

FOTO: MARCEL VAN KAMMEN

FOTO: MARCEL VAN KAMMEN

Het was een glorieuze avond, voor de Frysk nasjonalen althans, afgelopen september. Tijdens een ‘histoaryske jûn’ besloot de voltallige gemeenteraad om de namen van de 53 plaatsen in de nieuwe gemeente officieel Fries te maken.

Nu, amper een half jaar later, realiseren steeds meer raadsleden dat ze die avond een cruciale vraag over het hoofd hebben gezien: wat gaat het kosten? ,,Ik ben meestal wel attent op de financiën maar heb er niet bij stil gestaan’’, zegt Sjoerd Keizer van Sociaal in Noardeast-Fryslân (S!N). Zijn partij zit samen met de FNP, VVD en ChristenUnie in de coalitie. Er werd wel gesproken over ‘spreiding van kosten’; hoe hoog die precies zouden kunnen worden werd niet besproken.

Keizer deed afgelopen week zelf onderzoek in Augsbuurt, een klein dorp ten zuidoosten van Kollum, dat volgens de nieuwe plannen voortaan als Lytsewâld zal voortbestaan. Maar, stelt Keizer, ,,de mensen die ik heb gesproken weten van niks en willen echt niet dat het Lytsewâld wordt’’.

0,5 tot 1 miljoen euro

Keizer stelt er volgende week vragen over tijdens de raadsvergadering. Onder meer over de kosten. Hij heeft horen rondzingen dat het officieel maken van de Friese plaatsnamen, inclusief het vervangen van de bebording, zomaar 0,5 miljoen tot 1 miljoen euro kan gaan kosten. Een flinke opgaaf voor Noardeast, dat het niet al te breed heeft.

Die kosten zijn ook voor Gryte Schaafstal (PvdA) reden om haar steun voor het plan te heroverwegen. Samen met collega-raadslid Johan Lammering schreef ze een brief aan alle dorpsbelangen, waarin ze hen vraagt aan te geven of de dorpen alleen de Friese of alleen de Nederlandse naam op het kombord willen, of allebei.

,,Wij komen tot de conclusie dat wij ons misschien niet voldoende of juist hebben laten informeren.’’ Schaafstal herinnert zich nog dat een wethouder zich in september na de raadsvergadering al liet ontvallen het plan ‘niet wijs’ te vinden. ,,’Dit gaat veel te veel geld kosten’, zei hij.’’

Onzeker

Schaafstal: ,,Je moet je afvragen of je hier wel geld aan uit wil geven in deze tijd. In september, toen we dit besluit namen, was het een heel andere situatie. Het is nu allemaal zo onzeker. Ik denk dat we een pas op de plaats moeten maken.’’ Schaafstal wil voorkomen dat in sommige dorpen straks voorzieningen verdwijnen, terwijl er wel een glimmend nieuw kombord met de Friese plaatsnaam aan de dorpsrand staat.

De FNP is ziedend over de brief van Schaafstal en Lammering, en de vragen van coalitiegenoot Keizer. Aant Jelle Soepboer, aanjager van het plaatsnamenplan, stuurde woensdagavond een mail aan de gehele raad. ,,Ik bin mei stommens slein en de hiele fraksje FNP mei my. Dat wy inoar as riedsleden nei de kroan stekke en mei moasjes komme en dy útlekke litte (fan in koälysje party ek noch!) en bûten de ried om hastich yn inoar draaide mails stjoere nei alle doarpsbelangen raast oan de protters. Ik fyn dit yn it foarste plak nei bûten ta hiel sleau lykjen en yn it twadde plak nei inoar ta net kinnen.’’ Soepboer spreekt van ,,ûnderdúmske polityk’’.

Het betekent de zoveelste rimpeling in de coalitie van Noardeast-Fryslân, waar het de laatste tijd lijkt of partijen per onderwerp bekijken of ze wel of geen zin hebben om zich te voegen naar de coalitielijn. Voor zover die al bestaat. De actie van coalitiegenoot Keizer is volgens Soepboer reden voor een stevig gesprek binnen de coalitie. ,,Dat liket my mear dan op syn plak.’’

Brief

Soepboer wil niet zeggen hoeveel hij denkt dat het wijzigen van de plaatsnamen gaat kosten. ,,It sil in bedrach wêze wêrfan de ien skrikt, en de oar sizze sil: dat stelt net safolle foar. Hjir hawwe wy in libben lang wille fan. At der ien ding is dat kultureel en toeristyske wearde hat, dan is dit it.’’

Ook Soepboer schreef alle dorpsbelangen inmiddels een brief: Wy wolle graach beklamje dat dit perfoarst ek net de gebrûklike wurkwize is fan de ried fan Noardeast-Fryslân.’ Lammering, Schaafstal en Keizer benadrukken evenwel dat het niet aan Soepboer is om hen in hun raadswerk te beperken.

Dat er in september een unaniem amendement is aangenomen, betekent niet dat raadsleden zich daar nu niet nader over mogen laten informeren. Er ligt inmiddels immers een plan van aanpak van de gemeente, waarover de raad nog moet spreken en dat de nodige vragen oproept.

Een ander citaat uit de nieuwe brief van Soepboer: ‘It fieren fan de Fryske plaknammen makket hiel wat los by minsken en dat begripe wy. De iene is der foar en sjocht it as in histoaryske kâns om de eigenheid fan it doarp en de regio sjen te litten, in oar kin der tsjin wêze en is bang dat minsken syn bedriuw of doarp net mear fine kinne. Wy begripe ek dat de kranten en oare (sosjale)media, dy’t dochs net alles altyd transparant delsette foar misfettings soargje kinne troch bygelyks de klam te lizzen op it negative.’

De dorpen moeten voor 1 mei aan de gemeente laten weten of ze kiezen voor een andere variant dan het Fries. Die keuzevrijheid voor de hele gemeente noemde de Topografyske Wurkgroep Fryslân eerder al ‘net handich’. Volgens hen zou het alleen het oostelijke gedeelte van de gemeente, dat meer op Groningen gericht is, vrij moeten staan om te kiezen voor een Nederlandse of dialectvariant.

Dat Soepboer zich door zijn collega-raadsleden in de kuif gepikt voelt, is volgens Schaafstal niet nodig. ,,Hij interpreteert het verkeerd, wij bedoelen het niet aanvallend. Wij hebben het recht om informatie op te halen. Maar je bent volgens mij een goeie politicus als je zegt: dit hebben we misschien niet goed gedaan.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Noardeast-Fryslân
Friese taal en cultuur