Hoe een beloegadolfijn journalist Olaf Koens betoverde tijdens zijn jeugd in Ternaard. Hij schreef een kinderboek over zijn band met het dier

De beloega is ,,misschien wel het tofste dier op aarde’’, zei journalist Olaf Koens eens. Hij schreef een kinderboek over zijn eigen band met het dier.

Koens was het zelf al bijna weer vergeten, hoe hij ooit door een beloega-dolfijn werd betoverd. Maar toen hij in 2015 een spontane ontmoeting met de witte walvis had, kwam alles terug. De journalist herinnerde zich hoe hij als 7-jarig jochie, dat zich wat verloren voelde in Ternaard, in de ban was geraakt van het wonderlijke schepsel.

Het leidde tot een boek, zijn vierde maar eerste kinderboek. Over beloega Aydin, en hoe een jongetje in zijn huisje op een Waddeneiland gefascineerd raakt door het dier en er magische avonturen mee beleeft.

Het jongetje is losjes gebaseerd op Koens zelf. Hij leerde van het bestaan van de witte dolfijnen dankzij een uitzending van het Jeugdjournaal , ergens in 1992. Dat keek hij vanwege een ander onderwerp, iets met de status van het Fries, maar het item over een beloega die bij een Turks vissersdorpje was komen aanwaaien, greep hem pas echt.

,,Ik raakte helemaal gefascineerd door dat dier. Ik ging heel vaak op de zeedijk staan om naar de Waddenzee te kijken. Ik hoopte dat ik dan ook een beloega zou zien.’’

Koens vertelt het verhaal op diezelfde zeedijk. Hij is voor het eerst sinds de vroege jaren negentig weer terug. Zijn relatie met het dorp is dubbel, misschien wel te omschrijven als een haat-liefdeverhouding. ,,Ik vond het er niet leuk’’, zegt hij op enig moment, en later: ,,Voor een kind is dit natuurlijk een geweldige omgeving.’’

Avontuurlijke jeugd

Met de weidse natuur wist hij wel raad: hij herinnert zich een avontuurlijke jeugd gevuld met hutten bouwen, jutten, lange wandelingen. Met de volksaard had hij minder op. Zijn vader kwam van Texel en zijn moeder uit Den Haag, dus de jonge Olaf was ‘oars’. ,,Ik werd wel een beetje gepest, ja. Ik heb heel lang moeite gehouden met de heersende moraal hier, van doe maar normaal dan is het al gek genoeg.’’

De beloega betoverde hem meteen. ,,Misschien was ik daar wel naar op zoek. Iets magisch, betovering. Want de dagen hier waren lang en eenzaam.’’

Niet lang na zijn ‘beloega-periode’ verhuisde het gezin Koens uit Ternaard, richting het zuiden van Friesland. Koens werd journalist in Rusland, zijn ouders verhuisden naar Frankrijk en de witte dolfijn werd ergens diep in zijn brein opgeslagen. Tot hij in 2015 in Anadyr was, het meest oostelijke stadje van Rusland. Onderweg naar het vliegveld zwom er plots een beloega naast hem. Koens probeerde het dier te aaien, maar de witte dolfijn zwom alweer uit beeld. Langzaam maar zeker kwam het verhaal van het jongetje en het spierwitte schepsel weer naar boven.

Kinderen stellen vragen

,,Ik ging het verhaal aan mijn kinderen vertellen. Mijn dochter is nu 7, en die begint wel vragen te stellen waarom ik soms weer een week naar Ghaza moet bijvoorbeeld. Ze wil weten wat ik doe. Ik kan niet alles vertellen. Maar dit verhaal wel. Nou, dat sloeg in als een bom.’’

Hij besloot er een boek van te maken. Dat was aanvankelijk nog een flinke uitdaging, want Koens heeft bij het schrijven moeite om de feiten los te laten. Noem het beroepsdeformatie. ,,Alles wat ik opschrijf moet kloppen. ‘Laat het lekker los’, zei mijn redacteur. Dat vond ik wel lastig.’’ Toch lukte het hem, en dus woont het jongetje in het boek niet achter de zeedijk, maar op een Waddeneiland. Ook zitten er een paar wonderlijke, bijna magisch-realistische scènes in het boek, waarbij de schrijver zijn fantasie overduidelijk de vrije loop heeft gelaten.

,,Volgens mij is er geen plek ter wereld waar je zoveel ruimte hebt’’, zegt Koens op het puntje van de zeedijk, vlakbij de Fiskbuorren waar zijn ouderlijk huis stond. ,,Je fantasie krijgt hier heel veel voeding. Toen ik in Groningen studeerde, vond ik dat een enorme stad. Maar toen ik er laatst weer eens was vond ik het zó klein. Hier is alles nog net zo groot en weids als ik het me herinner. Misschien nog wel meer. Het is oneindig.’’

Aydin - het waargebeurde verhaal van een beloega
Auteur: Olaf Koens
Illustrator: Mark Janssen
Uitgeverij: Volt
Hardcover
Prijs: € 16,99
Verschijnt 16 september

Je kunt deze onderwerpen volgen
Noardeast-Fryslân
Video
Instagram