Natuurschade en 'Groningen' zijn schrikbeeld bij gasprotest in Ternaard

Boren bij Ternaard betekent boren onder Werelderfgoed Waddenzee. Dat trok zaterdag ook veel niet-Friezen naar het gasprotest in het dorp. ‘Hier geen tweede Groningen!’

Gasprotest in Ternaard. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

Gasprotest in Ternaard. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

‘NAM, NAM, Veendam’, staat er op de rug van Jan Holtman. Hij grijnst: een verwijzing naar de gashonger van het bedrijf. Met zijn leren motorvest springt de Groninger in het oog, tussen de gekleurde partij-jassen van Staten- en gemeenteraadsleden

Holtman is geen onbekende onder de ruim tweehonderd mensen die zich zaterdag in Ternaard in beweging zetten voor een protestmars. In 2018 ging hij 26 dagen in hongerstaking omdat de overheid aardbevingsschade in Groningen niet goed afhandelde. Nu protesteert hij uit solidariteit in Friesland. ,,We moeten elkaar ondersteunen.”

Ternaard-overstijgende allure

Twee weken geleden werd duidelijk dat minister Stef Blok (Economische Zaken) geen bezwaar ziet om de NAM vanaf 2023 gas te laten winnen bij Ternaard . In overheidstermen gaat het om een ‘klein veld’, waarvan er alleen in Friesland al zo’n dertig zijn. Maar bij Ternaard ligt de gasvoorraad deels onder de Waddenzee. Dat geeft het protest zaterdagmiddag een Ternaard-overstijgende allure.

Provinciale Staten is met bijna alle fracties vertegenwoordigd (zonder VVD en Forum voor Democratie), gemeenteraadsleden komen uit alle Friese windstreken. De Waddenvereniging is er, de Friese Milieu Federatie, de Groningse Tweede Kamerleden Henk Nijboer (PvdA) en Sandra Beckerman (SP) lopen mee. ,,Laten we van Friesland geen tweede Groningen maken”, roept de laatste in de microfoon.

De stoet passeert het oude gemeentehuis. Op protestbordjes staat ‘Genôch’, en wordt tegelijk gewaarschuwd voor ‘Groningse’ bevingen. Er valt veel te protesteren rond kleine gasvelden, zegt geoefend actievoerder Elly Bakhuis uit Oldehove. ,,Je kunt niet overal op volle kracht aan meedoen. Maar hier gaat het om de Waddenzee.”

‘Aardgas is eindig’

‘Mijn fossielvrije toekomst is al begonnen’, staat op de buggy van de tweejarige Wald, voortgeduwd door moeder Marije Boersma uit Rinsumageast. Voor haar werk begeleidt ze gemeenten bij de energietransitie. ,,Energie uit aardgas is eindig. Maar juist omdat we nog steeds gas uit de grond halen, merk ik vaak dat dat probleem niet echt wordt gezien. Het blijft nu allemaal heel comfortabel en oké zo. Maar dat is het niet.”

De protestmars stopt iets ten noorden van het dorp, vlak naast de oude gasput. Hier boorde de NAM dertig jaar geleden al eens, toen zonder resultaat. Voor de aanstaande gaswinning heeft het bedrijf een nieuwe boorlocatie in gedachten.

,,Dêr ûngefear”, wijst akkerbouwer Douwe Anema uit Nes richten het oosten. De NAM benaderde boeren, hem ook. Voor het nieuwe gas moesten er nieuwe transportleidingen komen, als het kon ook onder de grond van zijn pootaardappelbedrijf. ,,Foar in aardich bedrach. Mar ik ha wegere.”

Anema is aangesloten bij burgercollectief Fêste Grûn en principieel tegen de gaswinning. ,,Wat myn heit al sei: it regear had gjin geheugen en gjin geweten.” De drainage onder zijn land vertoont gebreken, volgens de boer het gevolg van de al bestaande gaswinning bij Nes. ,,Se meitsje alles kapot. Mar as myn bern letter it bedriuw oernimme, kin ik sizze dat ik alles dien ha om it te stopjen.”

Warm onthaal

In hun toespraken beloven de actievoerders minister Blok een warm onthaal, wanneer hij maandag een bezoek brengt aan het dorp . Ze wijzen op de oproep van de internationale organisatie IUCN aan Nederland om geen waddengas te winnen. Het gebrek aan invloed door de lokale omgeving, en het gebrek aan draagvlak. Ze noemen het belang van de wadplaten voor de kanoet, omschrijven het gehele gebied als ,,emotie, liefde”. SP’er Beckerman roept op om de minister woensdag in de Kamer ,,op andere gedachten te brengen.”

Daarmee, erkent ze na afloop van het protest, zijn de tegenstanders van gaswinning er nog niet. De minister kan maar op een beperkt aantal gronden een vergunning weigeren. ,,Uiteindelijk moet je de Mijnbouwwet aanpassen. We moeten nu eerst kijken of daar misschien in de Kamer een meerderheid voor is.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Noardeast-Fryslân
Friese gasvelden
Waddengebied