Westerkerk in Leeuwarden krijgt bijzondere aanbouw

De Westerkerk in Leeuwarden krijgt een bijzondere aanbouw aan de achterkant. De rommelige gebouwtjes die er nu staan, worden gesloopt. Eventuele terugkeer van het kerkorgel is mogelijk.

De aanbouw van de Westerkerk vanaf de noordzijde gezien.

De aanbouw van de Westerkerk vanaf de noordzijde gezien. Bron: Moke Architecten

,,Ik ben al tien jaar betrokken bij dit gebied’’, vertelt Gianni Cito van Moke Architecten in Amsterdam. Dat kwam voort uit het grote architectenproject Kloppend Hart onder wethouder Henk Deinum. De gemeente vroeg Cito toen om te kijken naar uitbreidingsmogelijkheden van basisschool De Oldenije achter de Westerkerk.

Na jaren plannen smeden ontstond het afgelopen jaar eindelijk een definitief plan: nog dit jaar begint de uitbreiding van de school, naar een ontwerp van Cito. Al die tijd keek de architect ook naar de omgeving en vooral naar de naastgelegen Westerkerk, die met leegstand bedreigd werd: ,,Ik heb weleens gezegd: waarom zet je de school niet in de kerk?’’

'Het is zo ontworpen dat je je er niet kunt verstoppen'

Uiteindelijk koos de gemeente toch voor blijvende culturele functies in de kerk, maar besloot wel een totaalvisie voor het gehele gebied te maken. De ‘slurf’ van rommelig ogende aanbouwen achter de kerk mocht plat en Cito kreeg opdracht hiervoor iets nieuws te ontwerpen. Hij tekende een bijzonder gevormd gebouwtje, dat plat tegen de kerk aan komt, zodat het pleingebied straks ruimer oogt. Het is er ook sociaal veiliger: ,,Het is zo ontworpen dat je je er niet kunt verstoppen.’’ De monumentale beukenboom achter de kerk wordt niet aangetast door het plan.

,,Met de vorm heb ik geprobeerd om aansluiting te zoeken bij het kerkgebouw’’, zegt Cito. Wie de Westerkerk van boven bekijkt, ziet dat het dak bestaat uit twee gelijkvormige constructies, die in architectentaal ‘beuken’ worden genoemd. ,,Ik heb geprobeerd een derde beuk toe te voegen’’, zegt Cito. Het bouwwerkje heeft dezelfde dakhoeken als de bestaande beuken.

Balgruimtes en orgel

De buitenzijde van de aanbouw bestaat uit ‘lamellen’ van aluminium. ,,Ze hebben een antracietkleur, maar als de zon erop schijnt, kan het er ook heel wit uitzien.’’ De vorm is een knipoog naar de grenen lamellen in de uitbreiding van de nabijgelegen school.

Het uiterlijk van het bijgebouw kan nog flink veranderen, want er wordt nog hard getekend aan een landschapsontwerp met veel groen. ,,De lamellen mogen ook begroeid raken’’, zegt Cito. Wanneer er bijvoorbeeld klimop tegenaan komt, wordt het een groen gebouwtje.

,,We houden in de nieuwbouw ruimte vrij voor balgruimtes’’, zegt Cito. Vroeger had de kerk een prachtig klinkend negentiende-eeuws Van Dam-orgel, dat sinds 1991 in opslag ligt. Er zijn geen plannen voor heropbouw, maar mocht de gemeente hier ooit voor kiezen, dan moet dit wel mogelijk blijven. ,,Voor de zekerheid is er daarom ruimte voor gereserveerd’’, zegt Cito.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Architectuur