Verduurzaming winkels komt nog amper op gang in de binnenstad van Leeuwarden

Het verduurzamen van winkelpanden in de binnenstad van Leeuwarden staat nog niet hoog de prioriteitenlijst. Dat valt te concluderen na onderzoek van vastgoedadviseur Colliers.

Winkelpanden in het centrum van Leeuwarden.

Winkelpanden in het centrum van Leeuwarden. FOTO: JACOB VAN ESSEN

Liefst 66 procent van het winkeloppervlak in Leeuwarden heeft geen energielabel. Volgens Colliers zou dit niet moeten kunnen, omdat eigenaren hun winkels niet zonder certificaat mogen verhuren of verkopen. Het ontbreekt volgens de onderzoekers aan dwingende wetgeving vanuit de overheid om vastgoedeigenaren in beweging te krijgen.

Colliers deed onderzoek naar 25 grote gemeenten in Nederland en concludeerde dat slechts 14 procent van het winkeloppervlak in de binnenstad van Leeuwarden energielabel A heeft. Dat komt vooral door grote panden zoals kledingzaak H&M. Het onderzoek is niet per winkel uitgevoerd, maar richtte zich op oppervlakte. ,,De grootte van een winkel moet zwaarder meetellen, want dan krijg je een beter beeld van energieverbruik’’, zegt Jeroen Bloemers, directeur duurzame groei bij Colliers.

Leeuwarder winkelgebieden die wel goed uit de bus komen, zijn winkelcentrum Camminghaburen (97 procent heeft energielabel A) en de winkels aan de rand van de stad, zoals woonboulevard Kapenga en de twee Gamma’s. Dankzij de grootte van deze panden wordt de gemiddelde score van de gemeente Leeuwarden omhoog getrokken.

De AH XL heeft 1512 zonnepanelen, maar geen energielabel

Geen label

Opvallend genoeg hebben de Praxis aan de Avondsterweg en de Albert Heijn XL aan de Tijnjedyk geen energielabel. ,,We hebben 1512 zonnepanelen op ons dak liggen’’, reageert supermarktmanager Sjaak Wagenaar. ,,We zijn van het gas af en de rest van de stroom halen we uit windenergie.’’ De afwezigheid van een energielabel betekent dus niet automatisch dat het een slecht pand is. ,,Er is geen link tussen zonnepanelen en een label’’, bevestigt Bloemers. ,,Alleen het moet wel officieel worden aangevraagd en dat is bij de AH XL nog niet het geval.’’

Binnenstadsmanager Hayo Galema zegt dat het onderwerp verduurzaming op dit moment niet erg speelt bij de ondernemers. ,,We zijn wel bezig om een ondernemersclub bij elkaar te krijgen die zich bezighoudt met ‘nul op de meter’. De gedachte dat de stad circulair moet zijn, leeft dan weer wel.’’ Pas als er een nieuwe huurder in een pand komt of de toko wordt verkocht, is het verplicht een energielabel aan te leveren. ,,Van dat soort momenten ben je toch afhankelijk’’, denkt Galema. ,,Ook bij verbouwingen wordt er wel aan gewerkt. Het pand van Jan Sikkes was bijvoorbeeld zo lek als een mandje en wordt nu volgens de laatste standaarden opgeleverd.’’

Verduurzamen heeft volgens Galema alleen echt zin als je de deuren vervolgens sluit. ,,Dat is natuurlijk een commercieel verhaal: als je de deuren dichtdoet, is het moeilijker binnenlopen voor klanten. Maar als je isoleert en de deuren openhoudt, is het dweilen met de kraan open.’’

Galema begrijpt wel dat ondernemers zich nog niet veel bezighouden met het isoleren van hun pand. ,,Het vergt een behoorlijke investering en dat is lastig met een detailhandel die onder druk staat. Pandeigenaren komen de komende jaren ook wel onder druk te staan vanwege verminderde huurinkomsten. Veel ondernemers hebben behoorlijk wat huurverlaging gekregen en dat zorgt dan weer voor minder inkomsten bij de eigenaar.’’

Monumenten

Voor rijksmonumenten - daarvan zijn er veel in Leeuwarden - gelden ingewikkelde regels voor verduurzaming. Zo hebben deze panden geen spouwmuur die kan worden geïsoleerd en zijn monumentale verbouwingen vaak kostbaar. ,,Je mag structureel weinig doen’’, weet Bloemers. ,,Dan moeten er alternatieven komen en die kunnen veel ruimte in beslag nemen, waardoor er minder ‘winkel’ overblijft.’’

Volgens Bloemers moeten pandeigenaren en huurders samenwerken met de gemeente om toch op een manier te verduurzamen. ,,Je moet ook maar net weten wat er mogelijk is, zoals hoe een glas-in-loodraam te verduurzamen.’’ Dat kan bijvoorbeeld door er folie op te plakken. ,,Je mag ook niet boren in zo’n pand, maar als je een stap wilt zetten dan moet je samen met de gemeente kijken naar wat wel mag en ook pragmatisch denken - zonder dat je de structurele integriteit van het pand teniet doet.’’

Noodzaak

Colliers constateerde eerder al dat veel kantoorgebouwen nog niet over het in 2023 verplichte label C beschikken. Hoewel de wetgeving er bij winkelpanden nog niet is, wordt de noodzaak tot verduurzaming toch echt wel zichtbaar. ,,De consument kijkt vooral naar het product qua duurzaamheid maar niet naar de winkel die veel energie verbruikt. De klant heeft geen verwachtingen en daarom vindt de winkelier het ook niet belangrijk. En dus houdt de pandeigenaar zich er ook niet mee bezig omdat de ondernemer er niet om vraagt. En dan heb je ook nog een overheid die geen eisen stelt en dus gebeurt er niets.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden
Winkels
Duurzaamheid
Energietransitie
Instagram