Minder armoede in Heechterp? 'Mijn situatie is verbeterd, maar die van mijn buren niet'

De sollicitatietraining die wekelijks wordt gegeven in het Leeuwarder wijkcentrum van Heechterp-Schieringen is een van de middelen om mensen aan het werk en dus uit de armoede te helpen. ,,De kracht is dat het laagdrempelig is.’’

De wekelijkse sollicitatietraining trekt gemiddeld vijf tot zes bezoekers. Links krijgt Monique van Borkulo hulp van Larissa van der Wal, rechts zit Leon de Vries. FOTO LC/INES JONKER

De wekelijkse sollicitatietraining trekt gemiddeld vijf tot zes bezoekers. Links krijgt Monique van Borkulo hulp van Larissa van der Wal, rechts zit Leon de Vries. FOTO LC/INES JONKER

Jarenlang stond de naoorlogse wijk ten oosten van het centrum te boek als ‘armste wijk van Nederland’. Maar de afgelopen jaren is het aandeel armen in Heechterp-Schieringen aanzienlijk gedaald, bleek deze week uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau : van 27,7 procent in 2013 naar 17,4 procent in 2017. Daarmee staat de wijk op plaats 16 van de 20 armste postcodegebieden van Nederland.

Economische groei, zo luidt de verklaring die het SCP zelf geeft voor de afname. Hoeveel Heechterpers in deze periode betaald werk hebben gevonden, is niet te vast te stellen. Maar de sollicitatietraining heeft in de loop der jaren flink wat mensen aan werk geholpen, zeggen betrokkenen.

Anderhalf jaar solliciteren

Marvin Boggia is een van hen. Sinds juni is de 31-jarige man in dienst als communicatieadviseur bij het programma ‘Naar een rijke Waddenzee’. Anderhalf jaar solliciteerde hij zich suf. Intussen werd hij vrijwilliger bij de sollicitatietraining. ,,Ik hielp met ICT-klusjes, en het invullen van formulieren op Werk.nl. Voor veel mensen is dat lastig. Als je iets minder computervaardig bent, val je al buiten de boot.’’

Ook zelf had hij baat bij de training. ,,De sociale vaardigheden die ik hier heb opgedaan, zijn essentieel geweest. Want je wordt er echt onzeker van als je keer op keer wordt afgewezen.’’ Het gaat nu weer de goede kant op met Boggia. ,,Mijn situatie is verbeterd, maar buren om me heen zitten nog steeds in dezelfde situatie: geen werk, in de schuldsanering, soms een huisuitzetting. Daar moet veel meer gebeuren.’’

Nog altijd ‘scoort’ Heechterp-Schieringen met 17,4 procent armen inderdaad ruim boven het landelijk gemiddelde van 5,7 procent. Jan-Pieter Veenstra (51) weet er alles van. ,,Ik woon al 21 jaar in deze wijk, en kan niet zeggen dat de armoede gedaald is. Ik zie een heleboel mensen met een uitkering om me heen. Maar nu is er veel werk, dus de kansen zijn er wel. Ik geloof echt dat Menno mensen aan het werk helpt.’’

‘Mijn kans komt nog wel’

Net als de anderen in het wijkcentrum is Veenstra lovend over Menno Schotanus, die de sollicitatietraining vanuit het sociaal wijkteam met hulp van vrijwilligers geeft, en nu vakantie heeft. ,,Hij fietst op zondag de stad door om foto’s van vacatures op winkels en horeca te maken, en zet die in onze sollicitatieapp’’, vertelt Veenstra enthousiast. De man zit al jaren in de bijstand. ,,Ik heb wel vrijwilligerswerk gedaan, maar moest stoppen vanwege mijn korte lontje. Mijn kans komt nog wel.’’

De kracht van de sollicitatieclub is het laagdrempelige karakter, denkt hij. Dat kan Leon de Vries beamen. De 33-jarige man kreeg een burn-out nadat hij enkele jaren bij een callcentrum, de Belastingtelefoon en als deurverkoper voor Eneco had gewerkt. ,,Ik kon niet omgaan met de druk.’’ Na een poosje in de WW kwam hij een jaar geleden in de bijstand. ,,Dat was mijn redding. Ik had mezelf opgesloten en kon toen begeleiding krijgen van het wijkteam. Al snel werd ik gevraagd voor de sollicitatieclub. Menno zei ‘kom eens langs, al is het alleen voor een kopje koffie’. Sindsdien ben ik hier elke week.’’

Inmiddels is De Vries, afgestudeerd hbo’er, volop actief in het vrijwilligerswerk. Niet alleen helpt hij bij de sollicitatietraining, ook zit hij in het bestuur van het wijkcentrum en draait hij spreekuur voor het buurtservicepunt. ,,En vrijdag doe ik het belastingspreekuur in de Blokhuispoort.’’

,,Tijdens je studie schrijf je veel en hou je je CV bij, dus ik kan mensen goed helpen. Gemiddeld komen er vijf, zes bezoekers per week, en inmiddels zijn er redelijk wat doorgestroomd naar een baan. Mensen die hier komen willen wel werken, maar weten niet hoe, en daar helpen wij ze bij. Ook als ze van buiten de wijk komen.’’

In de bijstand maar niet armer

Volgens de cijfers zou je kunnen zeggen dat De Vries, die van een betaalde baan naar de bijstand ging, armer is geworden. Zelf ziet hij dat niet zo. ,,Ik zit in de luxepositie dat ik nu de kans krijg om aan mezelf te werken, en hier gewaardeerd word om wie ik ben en wat ik kan. Misschien wil ik hier wel verder in. Ik weet dat als ik sterker in mijn schoenen sta, ik wel weer werk vind.’’

Vanmiddag komt Monique van Borkulo (44) voor het eerst langs bij de sollicitatietraining. De vrouw uit Huizum-west is net weduwe geworden en heeft ruim twaalf jaar thuis gezeten, de laatste 2,5 jaar als mantelzorger. ,,Mijn man heeft me goed verzorgd achtergelaten. Ik kan alle vaste lasten betalen maar voor de extraatjes zoals kleding en vakantie zoek ik een baan voor 20 uur in de week.’’ Van stagiaire Larissa van der Wal heeft ze een voorbeeld-CV gekregen. ,,Ik kom volgende week weer, ik ben blij met deze mogelijkheid.’’

Armoede: ook een kwestie van definiëren

‘De armoede blijft dalen’ was de strekking van de nieuwskoppen vorige week, gebaseerd op de cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau. Mooi nieuws, zou je zeggen. Maar er zijn meer instanties die armoedecijfers bijhouden. Zo meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eind 2018 dat juist meer huishoudens in 2017 onder de lage-inkomensgrens zitten.

Dat lijkt tegenstrijdig, maar dat komt doordat de twee verschillende definities hanteren. Het SCP hanteert het ‘niet-veel-maar-toereikendcriterium’ (1135 euro netto per maand voor een alleenstaande), het CBS de lage-inkomensgrens (1040 euro); het SCP kijkt naar individuen, het CBS naar huishoudens.

,,Door die verschillende definities ontstaan verschillende beelden, en dat is voor het publiek verwarrend’’, erkent Sanne Visser van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij houdt zich onder meer bezig met armoede en de sociale en culturele context.

Wie de cijfers van het SCP en CBS analyseert, kan volgens Visser concluderen dat ze beide hetzelfde signaleren. ,,De kortdurende armoede neemt af, dat ziet ook het CBS. Maar langdurige armoede stijgt relatief; meer mensen zijn lange tijd arm, en dat wordt in de SCP-cijfers niet meegenomen.’’

Dit bevestigt ook wethouder Sjoerd Feitsma van de gemeente Leeuwarden, die onder meer armoedebeleid in portefeuille heeft. ,,In wijken als Heechterp-Schieringen, Schepenbuurt en de Wielenpôlle plegen we extra inzet om mensen zo snel mogelijk uit de bijstand te krijgen. Maar met het granieten bestand, dus de mensen die daar lang in zitten, gaat dat heel langzaam.’’

Het aantal mensen met een bijstandsuitkering in Heechterp-Schieringen nam zelfs toe tussen 2013 en 2017, blijkt uit cijfers van de gemeente. Dat de armoede in Heechterp-Schieringen is gedaald, heeft volgens Feitsma twee verklaringen: de economische groei, waardoor het aantal mensen met een werkloosheidsuitkering hier na 2016 is gedaald. Ten tweede de nieuwbouw in Schieringen. Feitsma: ,,De nieuwe woningen trekken een iets kapitaalkrachtiger groep bewoners. Dat is bewust beleid geweest. We hebben liever geen wijken waar alleen maar minima wonen. Dat is niet goed voor de voorzieningen in een buurt.’’

Verder probeert de gemeente inkomensondersteunende regelingen, zoals het kindpakket, bijzondere bijstand en energiecoaches, te stimuleren. Vooral het kindpakket, waarbij ouders een bijdrage kunnen krijgen voor bijvoorbeeld schoolspullen of contributie van een sportvereniging, is inmiddels goed bekend. Het wordt door 79 procent van de kinderen gebruikt.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden