Meer water dan ooit, maar molen Himpensermar staat stil

Net nu er een enorme bak water voor de deur ligt, staat de Hempenserpoldermolen noodgedwongen stil. De vang – een essentieel remmechanisme – is stuk.

De Hempenserpoldermolen in december, toen de polder net volliep.

De Hempenserpoldermolen in december, toen de polder net volliep. FOTO MARCEL VAN KAMMEN

De timing had gelukkiger gekund, zegt eerste molenaar Johannes Vuyk koeltjes. Begin december besloten waterbeheerder Wetterskip Fryslân en poldereigenaar Staatsbosbeheer de 82 hectare grote Himpensermarpolder bij wijze van proef onder water te zetten, om te zien of die geschikt is als noodopvang voor overtollig boezemwater. De poldermolen uit 1836 was toen net een paar weken uit de lucht voor herstelwerk.

'Wanneer krijg je nou de kans om een hele polder droog te malen, net als eeuwen geleden?'

,,Als we hadden geweten dat ze dit van plan waren, hadden we best twee maanden kunnen wachten. Wanneer krijg je nou de kans om een hele polder droog te malen, net als eeuwen geleden?’’, zegt Vuyk. Onwetend van de plannen van Wetterskip Fryslân, zette hij half november de restauratie in gang gezet van de kruilier, het mechanisme waarmee de kap en wieken naar de wind gedraaid kunnen worden. Toen vorige week de lier werd teruggeplaatst, bleek het remwerk niet meer naar behoren te werken. Molenbouwer Kolthof in Stiens is daar nu hard mee aan de slag. Vuyk hoopt volgend weekend alsnog te kunnen draaien.

De waterhuishouding in de Himpensermarpolder is niet helemaal afhankelijk van het ambachtelijke maalwerk. In de poldermolen zit al sinds 1953 een gemaal verstopt. De dieselaandrijving is in 1986 vervangen door een elektromotor, die al sinds de jaarwisseling volop draait om de diepgelegen polder leeg te pompen. Het gemaal beperkt de molen volgens Vuyk wel in zijn capaciteit, omdat het met een veel kleinere vijzel werkt. ,,Vroeger was die een stuk groter. Voor wat er nu draait heb je eigenlijk geen molen met een vlucht van 24 meter nodig.’’

Ondanks de tegenslag, verwacht de molenaar nog weken plezier te hebben van de enorme watervoorraad in de polder, omdat het droogmalen maar langzaam vordert. Het experiment heeft in ieder geval duidelijk gemaakt dat de in- en uitlaatcapaciteit van de polder aan de bescheiden kant is. Om de Himpensermar vlot als waternoodopvang te kunnen inzetten, zijn royalere inlaatschuiven en extra pompen nodig.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden