Kening stroopt de mouwen op

Met een ecokamp en een zoöperatie waarin de natuur ook een stem heeft, steekt Kening de handen uit de mouwen voor een levend landschap. In Húns werden gisteren de plannen ontvouwd.

Op het kaatsveld in Húns kregen bezoekers van het landschapsfeestje van Kening een voorproefje van het Ecosystem Restoration Camp.

Op het kaatsveld in Húns kregen bezoekers van het landschapsfeestje van Kening een voorproefje van het Ecosystem Restoration Camp. Foto Marcel van Kammen

Wat hebben ecologische rampgebieden in Spanje, Somalië, Syrië, Oeganda, Tanzania, Guatamala, en Thailand gemeen met Friesland? Ze beschikken straks allemaal over een Ecosystem Restoration Camp. Het zijn plaatsen waar een internationaal legertje van vrijwilligers meehelpt om de bodem weer tot leven te wekken en regeneratieve landbouw van de grond te krijgen.

De Friese start is bescheiden, met een vijfdaags tentenkamp op ecocamping De Swetteblom in Bears, onder de vlag van Kening. Minimaal twaalf vrijwilligers leren hier eind juli met de zeis ouderwets hooi- en kruidenland te maaien. Dat hooi zit tegen die tijd bomvol zaden en kan in de buurt worden gebruikt als zaaimateriaal. ,,Sa wolle wy in libben argyf opbouwe mei streekeigen materiaal’’, zegt Marcia de Graaff van Kening.

Streven is om het kamp als een karavaan door de provincie te laten trekken en uiteindelijk onder de noemer Keningshof 1000 hectare aan levend landschap te herstellen met hulp van vrijwilligers uit alle windstreken. Dat gebeurt niet alleen door te hooien, maar ook met het aanleggen van bijvoorbeeld keverbanken, ecobermen, greppels en natuuroevers.

Deelnemers betalen deze eerste ronde 500 euro voor een geheel verzorgd werk- en cursusprogramma. Ze zullen als herboren uit de week komen, belooft directeur Pieter van der Gaag van Ecosystem Restoration Camps. Dat is een internationale organisatie die in drie jaar tijd wereldwijd 42 kampen van de grond heeft geholpen, steeds met de steun van lokale gangmakers. Ondanks de coronacrisis hebben sindsdien al 14.000 vrijwilligers de handen uit de mouwen gestoken.

Dat Friesland figureert op een lijst met wereldwijde probleemgevallen, zal niet alle inwoners logisch voorkomen, begrijpt Van der Gaag. ,,Maar toch is hier ook 85 procent van de oorspronkelijke biodiversiteit verdwenen. We kennen allemaal de verhalen van boeren, bij wie de oogsten lastig lopen. Het land staat de ene keer onder water, terwijl het de andere keer weer te droog is. Die instabiliteit heeft er ook te maken met dat het land niet meer zo gezond is.’’

Van der Gaag geeft daar niemand de schuld van. ,,De landbouw zoals we die nu bedrijven is 15.000 jaar geleden zo’n beetje uitgevonden. Met de kennis van toen was dat superhandig: de planten in rijtjes, de dieren bij elkaar op een veldje. Maar waar we nu achter komen is dat het de grond uitput en dat bestuivers verdwijnen. Dat hele stikstofdebat komt ergens vandaan en gif in de bodem wordt steeds meer een probleem. En dan zijn we hier nog maar relatief kort bezig. De gebieden waar het vroeger is begonnen, zijn inmiddels woestijnen. Het Bijbelse paradijs lag tussen Tigris en Eufraat. Dat is nu een verwoestijnd oorlogsgebied in Irak en Iran.’’

Het plan is gisteren gepresenteerd tijdens een dubbel ‘landschapsfeestje’ in Húns, waar Kening hoofdkwartier houdt in het eerdere schoolgebouw Phlox. Kening lanceerde voor 150 belangstellenden een Nieuw Verbond voor een Levend Landschap. Het eerdere burgerinitiatief Kening fan ’e Greide wil zich ontwikkelen tot een zogenaamde zoöp. Dat is een organisatievorm waarin niet alleen mensen meepraten, maar ook alle andere levensvormen. ,,Ek bisten, planten en sels skimmels en baktearjes krije in stim, al sille dy oer it algemien fertolkt wurde troch in ekolooch’’, zegt Marcia de Graaff.

Het concept is ontwikkeld door het Nieuwe Instituut in Rotterdam. Dat instituut zich liet inspireren door <DP>Nieuw-Zeeland, waar op voorspraak van <DP><DP><DP>de Maori-gemeenschap de ri<DP><DP>vier Whanganui, de berg Taranaki en <DP><DP><DP>het bos Te Urewera zijn erkend als rechtspersoon.

In een zoöperatie werken mens en natuur aan ecologische regeneratie. Ze hebben gedeelde belangen als onderdeel van de ‘zesde uitstervingsgolf’, betoogde Klaas Kuitenbrouwer van Het Nieuwe Instituut. ,,Want die voltrekt zich in een tempo dat te vergelijken is met toen de dinosauriërs werden vernietigd door een meteoriet.’’

Dat de ‘homo economicus’ onderhand zwaar in het krijt staat bij volgende generaties, werd nog het best samengevat door zangeres Nynke Laverman en pianist Sytze Pruiksma. In het Húnser kerkje zong Laverman Your ancestor , een even bittere als verontschuldigende boodschap aan onze achterachterkleinkinderen: This is your ancestors speaking, the relatives you know so well. Forgive us - I beg you - for sending you to hell.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Leeuwarden